Monitoring suszy rolniczej do zmiany. Minister odpowiada na postulaty rolników

Monitoring suszy rolniczej może przejść zmiany. Ministerstwo Rolnictwa odpowiada na zastrzeżenia rolników i wskazuje, jak IUNG chce poprawić ocenę niedoboru wody. Wśród rozważanych rozwiązań są pomiary wilgotności gleby, analiza skutków upałów oraz rozbudowa sieci stacji meteorologicznych.

Rolnicy od lat wskazują, że system nie zawsze odzwierciedla straty widoczne na polach. Resort rolnictwa przedstawił możliwe usprawnienia, ale nadal nie rozstrzygnął sprawy szacowania szkód przez komisje.

Monitoring suszy rolniczej nie zawsze pokazuje straty na polach

Monitoring suszy rolniczej budzi zastrzeżenia części rolników. Problem pojawia się wtedy, gdy uprawy cierpią z powodu niedoboru wody, ale system nie potwierdza suszy na danym obszarze. W takiej sytuacji rolnicy mają trudności z wykazaniem strat.

Na ten problem zwróciła uwagę Opolska Izba Rolnicza. W sierpniu 2026 r. samorząd rolniczy wystąpił z postulatami dotyczącymi działania systemu. Izba wskazała na potrzebę dokładniejszej oceny warunków panujących na polach.

Minister rolnictwa Stefan Krajewski odpowiedział na te postulaty 29 października 2026 r. Z pisma wynika, że Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) analizuje możliwości usprawnienia monitoringu.

Nie oznacza to jednak, że resort zatwierdził już wszystkie proponowane rozwiązania.

IUNG chce dokładniej oceniać ilość wody w glebie

Jednym z rozważanych kierunków jest szersze wykorzystanie pomiarów wilgotności gleby. Takie dane mogłyby uzupełnić informacje, na których opiera się obecny system.

To ważne, ponieważ opady nie zawsze pokazują rzeczywistą dostępność wody dla roślin. Znaczenie mają również właściwości gleby oraz ilość wody zgromadzonej wcześniej.

Dlatego IUNG analizuje także możliwość uwzględniania zimowych zapasów wody w glebie. Mogą one wpływać na warunki wzrostu roślin w kolejnych miesiącach.

Instytut prowadzi również obserwacje z wykorzystaniem sond pomiarowych w trzech województwach. Zebrane informacje mają pomóc w ocenie przydatności dodatkowych pomiarów.

Na razie są to prace analityczne i obserwacyjne. Resort nie podał terminu, od którego nowe rozwiązania miałyby obowiązywać w całym kraju.

Monitoring suszy rolniczej ma uwzględniać także skutki upałów?

Kolejnym zagadnieniem jest wpływ wysokiej temperatury na kondycję upraw.

Rolnicy obserwują szkody nie tylko podczas długich okresów bez deszczu. Rośliny mogą cierpieć również wtedy, gdy wysokie temperatury zwiększają zapotrzebowanie na wodę.

Dlatego IUNG bada możliwość dokładniejszego uwzględniania skutków fal upałów w ocenie warunków dla upraw.

Takie podejście mogłoby pomóc w lepszym opisywaniu sytuacji na polach. Nie wiadomo jednak, czy i w jakim zakresie instytut wprowadzi ten element do oficjalnej metody monitoringu.

Więcej stacji meteorologicznych od 2027 roku?

Ministerstwo wskazało także możliwość rozbudowy sieci stacji meteorologicznych. Dodatkowe punkty pomiarowe mogłyby dostarczać więcej informacji o lokalnych warunkach pogodowych.

Ma to znaczenie zwłaszcza tam, gdzie opady są bardzo nierównomierne. W jednej miejscowości może spaść intensywny deszcz, podczas gdy pobliskie pola pozostają suche.

W odpowiedzi resortu pojawia się perspektywa zwiększenia liczby stacji od 2027 r. Nie jest to jednak równoznaczne z potwierdzeniem konkretnej liczby nowych urządzeń ani harmonogramu ich uruchamiania.

Rolnicy muszą więc poczekać na dalsze decyzje i szczegóły planowanych działań.

Co z komisjami szacującymi straty po suszy?

To jedna z najważniejszych kwestii podniesionych przez samorząd rolniczy. Otóż rolnicy oczekują rozwiązania sytuacji, w której szkody występują na polach, ale system monitoringu nie potwierdza suszy. Chodzi między innymi o możliwość oceny strat przez komisje na podstawie rzeczywistych warunków w gospodarstwie.

Odpowiedź ministerstwa nie przesądza jednak o zmianie zasad działania takich komisji.

Resort przedstawił kierunki prac nad dokładniejszym monitoringiem, lecz nie potwierdził wprowadzenia odrębnej procedury szacowania strat na obszarach, których system nie obejmuje wskazaniem suszy.

To istotne rozróżnienie. Usprawnienie pomiarów może poprawić rozpoznawanie niedoboru wody, ale samo w sobie nie zmienia zasad dokumentowania szkód ani ubiegania się o pomoc.

Monitoring suszy rolniczej – co wynika z odpowiedzi ministra?

Monitoring suszy rolniczej może w przyszłości korzystać z większej liczby danych o glebie i pogodzie. IUNG analizuje pomiary wilgotności gleby, zimowe zasoby wody oraz wpływ upałów. Resort rozważa również rozbudowę sieci stacji meteorologicznych.

Na dziś ministerstwo nie ogłosiło jednak gotowej reformy systemu. Nie potwierdziło też zmiany zasad szacowania strat przez komisje w miejscach, gdzie monitoring nie wykazuje suszy.

Dla rolników najważniejsze będzie więc nie samo rozpoczęcie prac, lecz ich wynik. Dopiero konkretne decyzje pokażą, czy system będzie dokładniej odzwierciedlał warunki na polach i czy ułatwi dokumentowanie szkód.

Źródło: Odpowiedź ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego z 29 października 2026 r. na postulaty OIR

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Katarzyna Kupczak

Katarzyna Kupczak – redaktor naczelna portalu Agrofakt.pl. Absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Krakowie. Od 30 lat zawodowo związana z dziennikarstwem rolniczym i branżą wydawniczą. Pracowała w wydawnictwach Plantpress Sp. z o.o. oraz Agrosan Sp. z o.o., współtworząc redakcje wiodących czasopism rolniczych. Prowadziła liczne projekty edukacyjne i redakcyjne, współpracując z doradcami rolnymi, uczelniami i instytucjami branżowymi.Jej rekomendacje uprawowe są cenionym źródłem wiedzy dla doradców, kadry akademickiej i rolników. W swojej pracy kieruje się zasadą rzetelności, praktycznego podejścia i sprawdzonej wiedzy. Specjalizuje się w upowszechnianiu wiedzy o ochronie roślin, agrotechnice i zrównoważonym rolnictwie.