Koszty paliwa i nawozów wystrzeliły. Rolnicy pytają: gdzie jest pomoc?

Komisja Europejska dała państwom członkowskim możliwość uruchomienia nadzwyczajnej pomocy dla rolników na paliwo i nawozy. Część krajów już z tego korzysta: Hiszpania przeznaczyła bezpośrednio na rolnictwo 552 mln euro, Francja dopłaca do rolniczego oleju napędowego, Irlandia uruchomiła program paliwowy, a Grecja dopłaca do faktur za nawozy. W Polsce na razie nie ogłoszono porównywalnego programu. Poza standardowym zwrotem akcyzy za paliwo rolnicze, wartość nowej nadzwyczajnej pomocy do nawozów i paliwa wynosi dziś 0 zł.

Nowe ramy pomocy publicznej METSAF mają ograniczyć skutki wzrostu kosztów nawozów, paliwa i energii po kryzysie na Bliskim Wschodzie. Rolnicy podkreślają jednak, że w Polsce nadal nie uruchomiono pomocy do nawozów i paliwa mimo zgody Komisji Europejskiej.

Komisja Europejska otworzyła państwom członkowskim drogę do wypłaty krajowej pomocy publicznej dla sektorów szczególnie dotkniętych wzrostem cen energii, paliw i nawozów. To jednak nie oznacza automatycznych pieniędzy z Brukseli. Każdy rząd musi sam zdecydować, czy uruchomi taki program, ile przeznaczy na niego pieniędzy i na jakich zasadach rolnicy otrzymają wsparcie.

Właśnie dlatego sytuacja w poszczególnych krajach UE wygląda dziś bardzo różnie. Jedne rządy już przyjęły konkretne mechanizmy i podały kwoty, inne jak Polska nie ogłosiły jeszcze nowego programu dopłat do nawozów i paliwa.

Dopłaty do nawozów i paliwa w UE. Polska na razie z zerem

Komisja Europejska pozwoliła państwom członkowskim uruchamiać nadzwyczajną pomoc dla sektorów dotkniętych wzrostem cen paliw i nawozów. Część krajów podała już konkretne kwoty, stawki i zasady wypłat. W zestawieniu widać, które państwa przeznaczyły pieniądze bezpośrednio na rolnicze paliwo lub nawozy.

Różnica jest widoczna gołym okiem. Hiszpania podała konkretne kwoty i zasady. Francja wskazała stawkę dopłaty do litra rolniczego paliwa. Irlandia uruchomiła program paliwowy, a Grecja dopłaca do faktur za nawozy. W Polsce rolnicy słyszą na razie głównie o standardowym zwrocie akcyzy, który nie jest odpowiedzią na nowe możliwości stworzone przez Komisję Europejską. W nowym kryzysowym programie dopłat do nawozów i paliwa Polska ma dziś 0 zł.

Pomoc do nawozów i paliwa nadal nie ruszyła

Tymczasowe ramy pomocy publicznej METSAF Komisja Europejska przyjęła pod koniec kwietnia 2026 r. Program obowiązuje do 31 grudnia 2026 r.

Pomoc może objąć najbardziej narażone sektory gospodarki, w tym rolnictwo. Państwa członkowskie mogą rekompensować część kosztów:

• nawozów,
• paliwa,
• energii.

Komisja Europejska dopuściła możliwość pokrycia nawet do 70 proc. części kosztów poniesionych przez gospodarstwa.

Mimo to polscy rolnicy nadal nie doczekali się pomocy do nawozów i paliwa.

Komisja Europejska już wcześniej zapowiadała możliwość szybszego uruchomienia wsparcia dla najbardziej narażonych gospodarstw. Sprawdź, jakie wyglądały wstępne założenia ma pomoc UE dla rolników 2026 i kto może skorzystać z dopłat do paliwa i nawozów: Pomoc UE dla rolników 2026 rusza szybciej. Dopłaty do paliwa i nawozów

Hiszpania: ponad pół miliarda euro bezpośrednio na nawozy i paliwo

Najbardziej konkretny pakiet ogłosiła Hiszpania. Tamtejszy rząd zatwierdził pomoc na olej napędowy wykorzystywany w rolnictwie, zakup nawozów oraz rekompensaty dla floty rybackiej. Cały pakiet ma wartość ponad 877 mln euro, ale bezpośrednio do rolnictwa trafiają przede wszystkim dwa instrumenty: 500 mln euro na zakup nawozów oraz 52 mln euro na dopłatę do rolniczego oleju napędowego.

Hiszpański resort rolnictwa wskazał, że dopłata do oleju napędowego wyniesie 20 centów za litr i będzie obowiązywać do 30 czerwca. Rolnicy i hodowcy nie muszą przy tym składać dodatkowego wniosku, pomoc ma być powiązana z procedurą zwrotu specjalnego podatku od węglowodorów.

Rząd w Madrycie uzasadnia wsparcie wzrostem cen ropy, gazu i nawozów. W komunikacie podkreślono też, że rolnictwo, hodowla i rybołówstwo są sektorem strategicznym dla hiszpańskiej gospodarki oraz odgrywają zasadniczą rolę w bezpieczeństwie żywnościowym.

Francja: 15 centów za litr rolniczego diesla

Francja również zdecydowała się na wsparcie gospodarstw dotkniętych wzrostem cen paliw. Minister rolnictwa Annie Genevard ogłosiła nadzwyczajne pokrycie kosztów rolniczego oleju napędowego do pojazdów pozadrogowych, czyli GNR. Za maj pomoc wynosi 15 centów za litr, a koszt tego mechanizmu oszacowano na około 53 mln euro.

To kolejny element francuskiego pakietu osłonowego. Wcześniej rząd przeznaczył 20 mln euro na nadzwyczajne pokrycie składek społecznych dla gospodarstw w trudnej sytuacji oraz 14 mln euro na zwrot całości akcyzy od GNR za kwiecień. Łączne bezpośrednie wsparcie dla rolników od początku kryzysu ma sięgać prawie 90 mln euro.

Minister Annie Genevard stwierdziła, że „w obliczu przedłużającego się kryzysu rząd nadal działa odpowiedzialnie i z determinacją”. Dodała, że zwiększona pomoc paliwowa odpowiada na konkretne oczekiwania zgłaszane przez rolników.

Część krajów już wypłaca pieniądze

Coraz większe emocje budzi fakt, że część państw UE rozpoczęła już wypłaty wsparcia dla rolników, a w Polsce nadal nie pojawiły się konkretne decyzje.

„Większość państw Unii Europejskiej już pieniądze przelała rolnikom na konta w związku z sytuacją na Bliskim Wschodzie, a my nawet pisma do Unii Europejskiej nie wysłaliśmy?” — mówi przedstawiciel Ruchu Młodych Farmerów na nagraniu opublikowanym na profilu Facebook.

Ruch Polskich Farmerów przypomina, że dwa tygodnie wcześniej skierował do MRiRW pismo dotyczące pomocy do nawozów i paliwa. Jednak odpowiedzi na wspomniane pismo nadal nie otrzymał.

Rosnące koszty nawozów i paliwa od miesięcy budzą duże emocje wśród rolników. Sprawdź, jakie wsparcie dla gospodarstw przygotowuje Komisja Europejska i jakie rozwiązania mogą pojawić się w Polsce: Dopłaty do nawozów i paliwa 2026. KE szykuje wsparcie dla rolników

Pomoc miała być szybciej, ale nadal jej nie ma

Na przedłużający się brak decyzji ze strony MRiRW w sprawie pomocy dla rolników zwraca uwagę także Oddolny Ogólnopolski Protest Rolników. Organizacja ta podkreśla, że decyzji o uruchomieniu pomocy wciąż nie ma, mimo, że Komisja Europejska wyraziła zgodę na jej uruchomienie.

Polska: standardowy zwrot akcyzy jest, nowego programu nie ma

Na tle innych krajów Polska wypada blado. Rolnicy nadal mogą korzystać ze standardowego zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze. W 2026 r. stawka wynosi 1,48 zł za litr. To jednak stały mechanizm funkcjonujący od lat, a nie nowa nadzwyczajna pomoc do nawozów i paliwa uruchomiona po decyzji Komisji Europejskiej.

Dlatego w tabeli porównawczej przy Polsce widnieje 0 zł. Chodzi o wartość nowego, dodatkowego programu kryzysowego dla rolników na paliwo i nawozy. Takiego programu, porównywalnego z rozwiązaniami z Hiszpanii, Francji, Irlandii czy Grecji, polski rząd dotąd nie ogłosił.

Dla rolników oznacza to jedno: mimo rosnących kosztów nawozów i paliwa nie znają dziś ani stawek, ani terminu naboru, ani budżetu ewentualnej pomocy.

Rolnicy coraz mocniej naciskają na uruchomienie pomocy do nawozów i paliwa po gwałtownym wzroście kosztów produkcji rolnej.

fot. agrofoto.pl/TheJanekTV

„Komisja Europejska zgodziła się, żeby kraje członkowskie pomogły rolnikom i zrekompensowały do 70 proc. poniesionych kosztów w związku z drastycznym wzrostem cen nawozów, a także paliwa” — podkreśla Damian Murawiec z Oddolnego Ogólnopolskiego Protestu Rolników na nagraniu opublikowanym na profilu Facebook.

Rolnicy zwracają też uwagę, że ceny środków produkcji rosły natychmiast, natomiast pomoc do nawozów i paliwa nadal nie została uruchomiona.

„Dostawcy paliwa, dystrybutorzy nawozów nie czekali, nie analizowali, żeby nam podnieść tak bardzo mocno, tak znacząco ceny. (…) Nie może tak być, że po raz kolejny zostaniemy po prostu wzięci na przeczekanie” — mówi Damian Murawiec.

„Ministerstwo nie musi czekać”

Brak działań resortu rolnictwa dziwi także przedstawicieli NSZZ RI „Solidarność”, którzy również uważają że pomoc dla rolników dotycząca nawozów i paliwa powinna już dawno trafić do rolników.

„Dziwimy się, że nasze ministerstwo, rząd polski do tej pory nie wyasygnowały środków na pomoc dla polskich rolników” — mówi Adrian Wawrzyniak, przewodniczący Dolnośląskiej Rady Wojewódzkiej NSZZ RI „Solidarność”.

Zdaniem przedstawiciela rolników, resort nie powinien czekać na kolejne decyzje dotyczące przyszłych mechanizmów wsparcia. Tym bardziej, że Komisja Europejska już dawno ,,dała zielone światło” do uruchomienia pomocy.

Paliwo i nawozy nadal mocno obciążają gospodarstwa

Rolnicy podkreślają, że obecny sezon pozostaje wyjątkowo trudny nie tylko przez wysokie koszty produkcji, ale także problemy pogodowe.

„Sezon jest ciężki nie tylko ze względu na wysokie koszty produkcji, ale także aura pogodowa, mówiąc delikatnie, nie rozpieszcza” — mówi Damian Murawiec.

Organizacje rolnicze zwracają uwagę, że część gospodarstw obawia się dziś problemów z opłacalnością produkcji.

Szczególnie że:

• ceny nawozów nadal pozostają wysokie,
• paliwo mocno obciąża koszty prac polowych,
• część upraw, m.in. rzepaku znajduje się w słabej kondycji,
• rolnicy obawiają się skutków suszy i słabszych plonów.

Czy pomoc dla rolników w końcu ruszy?

Przypomnijmy, że tymczasowe ramy pomocy publicznej METSAF obowiązują do 31 grudnia 2026 r. Państwa członkowskie mogą samodzielnie uruchamiać mechanizmy wsparcia dla najbardziej narażonych sektorów gospodarki.

W związku z tym rolnicy zastanawiają się i pytają o:

• termin ewentualnej pomocy,
• wysokość wsparcia,
• zasad wypłat pomocy.

Te pytania redakcja agroFakt.pl skierowała do MRiRW. Jak tylko otrzymamy na nie odpowiedź, to niezwłocznie o tym poinformujemy w kolejnym artykule.

Rolnicy podkreślają jednak, że czasu na kolejne analizy jest coraz mniej. Koszty nawozów i paliwa nadal mocno obciążają gospodarstwa, a część krajów UE wypłaciła już pomoc swoim rolnikom.

Nawozy są już o 70 proc. droższe niż w 2024 r., a rolnicy coraz częściej pytają, czy wróci pomoc do nawozów. Komisja Europejska zapowiada wsparcie dla gospodarstw, jednak nadal brakuje najważniejszych konkretów dotyczących wysokości pomocy i terminów wypłat. Sprawdź, co planuje UE i na jakie wsparcie mogą liczyć rolnicy: Nawozy już o 70 proc. droższe. KE zapowiada wsparcie

Źródło: Facebook Ruch Młodych Farmerów; Facebook OOPR; NSZZ RI „Solidarność”

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

mgr inż. Ewelina Marciniak-Czerniatowicz

Ukończyła Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu na kierunku rolnictwo o specjalności agronomia. Doświadczenie rolnicze zdobywała gospodarstwie rolnym położonym w Gminie Milicz i w Lehr- und Versuchsgut Köllitsch. Pracowała w ARiMR oraz Dolnośląskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego. W agrofakt.pl zajmuje się Ekonomiką i Zarządzaniem Gospodarstwem Rolnym oraz Aktualnościami Rolniczymi. Pasjonuje się projektowaniem i tworzeniem ogródków w szkle - www.facebook.com/ogrodkiwszkle/