Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej. Które z nich wysoko plonują?

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej osiągają w zestawieniu COBORU ocenę 5,5. Jednak wysoka zimotrwałość nie zawsze oznacza równie wysoki poziom plonowania. Sprawdzamy więc, jak pod tym względem wypadają poszczególne najbardziej zimotrwałe odmiany oraz w ilu województwach znalazły się na „Listach odmian zalecanych do uprawy w 2026 r.”

Które odmiany pszenicy ozimej łączą wysoką zimotrwałość z dobrym plonowaniem? Porównujemy dane COBORU dotyczące odmian o największej zimotrwałości (w skali COBORU od 5,5 do 4,5), wyników plonowania oraz rekomendacji PDO dla województw na 2026 r.

Czym jest PDO i dlaczego warto sprawdzać jego wyniki?

Porejestrowe Doświadczalnictwo Odmianowe (PDO) to system stałych lub okresowych badań wartości gospodarczej odmian ważnych gospodarczo gatunków roślin uprawnych. Obejmuje odmiany wpisane do Krajowego rejestru lub znajdujące się we Wspólnotowych katalogach odmian. W ramach systemu prowadzi się zarówno doświadczenia odmianowe, jak i odmianowo-agrotechniczne.

PDO jest unikatowym systemem doświadczalnictwa rolniczego w Unii Europejskiej. Łączy bowiem działalność istniejących w kraju jednostek badawczo-doświadczalnych i pozwala wykorzystywać efekt ich współpracy w wymiarze organizacyjnym oraz ekonomicznym.

Badania PDO prowadzi się w różnych seriach doświadczeń. Część z nich odbywa się w poszczególnych województwach, natomiast inne mają jednolity charakter w skali całego kraju. COBORU koordynuje je pod względem merytorycznym.

Na podstawie uzyskanych wyników badań i doświadczeń PDO w poszczególnych województwach powstają „Listy odmian zalecanych do uprawy na obszarze województwa”, czyli LOZ.

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej według COBORU

Według COBORU najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej w grupie A (jakościowe chlebowe), zgodnie z przedstawionym zestawieniem, to:

• Euforia, Hondia i Lokata — każda z nich uzyskała ocenę zimotrwałości 5,5;
• Maxus, Impresja i Intuicja — ich zimotrwałość oceniono na 5,0;
• Formacja, Comandor, Kariatyda, KWS Spencer, Opoka, Pallas, RGT Intakt, RGT Metronom, Sova, SU Elka, SY Dubaj oraz Vanilia — tworzą grupę odmian ocenionych na 4,5.

W grupie B (chlebowe)

• Medalistka — uzyskała najwyższą ocenę zimotrwałości, wynoszącą 5,5;
• Plejada, Alabama, Belissa, Capri, Rotax i SY Yukon — uzyskały ocenę 5,0;
• Venecja, RGT Bilanz, RGT Reklam, SU Banatus, Admont, Bataja, Composer, Indiana, Owacja, Persona, KWS Lirum — są ocenione na poziom 4,5.

W grupie C (pastewne) w zestawieniu znalazła się Lawina. Jej zimotrwałość wynosi 4,5.

Sama ocena zimotrwałości nie daje jednak pełnej odpowiedzi na pytanie o wybór odmiany. Dlatego warto zestawić ją zarówno z wynikami plonowania, jak i z rekomendacjami tworzonymi w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego.

Które zimotrwałe odmiany COBORU zaleca w największej liczbie województw?

Samo zestawienie ocen zimotrwałości pokazuje jedną cechę odmiany. Natomiast liczba województw, w których odmiana trafiła na LOZ, wnosi dodatkową informację. Co ciekawe, odmiany z najwyższą oceną zimotrwałości nie zawsze znajdują się na listach dla największej liczby województw.

W grupie odmian jakościowych chlebowych (grupa A)

W grupie A zdecydowanie wyróżnia się Sova. Drugie miejsce pod tym względem zajmuje Opoka. Natomiast Euforia, mimo najwyższej w zestawieniu oceny zimotrwałości wynoszącej 5,5, znajduje się na LOZ zaledwie dla 3 województw.

• Sova – 12 województw, zimotrwałość 4,5;
• Opoka – 5 województw, zimotrwałość 4,5;
• Euforia – 3 województwa, zimotrwałość 5,5;
• Pallas – 3 województwa, zimotrwałość 4,5;
• Impresja – 1 województwo, zimotrwałość 5,0.

W grupie odmian chlebowych (grupa B)

W grupie B największą liczbą rekomendacji spośród wymienionych odmian może pochwalić się Venecja. Tylko w niewiele mniejszej liczbie województw zaleca się do uprawy SU Banatus. Na trzecim miejscu znajduje się KWS Lirum.

• Venecja – 8 województw, zimotrwałość 4,5;
• SU Banatus – 7 województw, zimotrwałość 4,5;
• KWS Lirum – 5 województw, zimotrwałość 4,5;
• Persona – 4 województwa, zimotrwałość 4,5;
• RGT Bilanz – 4 województwa, zimotrwałość 4,5;
• Plejada – 2 województwa, zimotrwałość 5,0;
• Alabama – 1 województwo, zimotrwałość 5,0.

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej warto oceniać również pod kątem plonowania. Na zdjęciu pszenica ozima Euforia po wykłoszeniu

fot. agrofoto.pl Aroo22

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej a plon

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej warto porównać również z wynikami plonowania zgodnie z danymi COBORU za 2025 r. oraz najnowszymi w wybitnie trudnym 2026 r. Wyniki przedstawiono w odniesieniu do wzorca na dwóch poziomach agrotechniki.

Które odmiany grupy A plonowały najwyżej?

W grupie A najwyższy wynik plonowania w przedstawionych danych osiągnął RGT Intakt – 104% wzorca w A1 oraz 105% w A2, wykazujący się zimotrwałością na poziomie 4,5. Bardzo wysoko plonowała również SU Elka. Osiągnęła 103% wzorca zarówno w A1, jak i A2, przy zimotrwałości 4,5. Sova, czyli odmiana rekomendowana aż dla 12 województw, uzyskała 100% wzorca w A1 oraz 100% w A2. Jej zimotrwałość wynosi 4,5.

Plonowanie odmian grupy A według danych za 2025 r. i 2026 r.

*A1 oznacza przeciętny, standardowy poziom nakładów i zabiegów stosowany w badaniach i doświadczeniach odmianowych.
**A2 oznacza intensywny wariant uprawy. Różni się on od przeciętnego poziomu A1 zwiększonym nawożeniem oraz pełniejszą ochroną roślin.
*** Liczbę województw podano tam, gdzie taka informacja znajduje się w analizowanym zestawieniu LOZ na 2026 r.

Które odmiany grupy B plonowały najwyżej?

Również w grupie B część odmian przekroczyła poziom wzorca. Najwyższy wynik ex aequo w A1 osiągnęły Composer oraz Indiana. Zimotrwałość obu wynosi 4,5. Nieco gorsze wyniki osuągnęła Indiana, również z zimotrwałością 4,5.

Plonowanie odmian grupy B według danych za 2025 r. i 2026 r.

*A1 oznacza przeciętny, standardowy poziom nakładów i zabiegów stosowany w badaniach i doświadczeniach odmianowych.
**A2 oznacza intensywny wariant uprawy. Różni się on od przeciętnego poziomu A1 zwiększonym nawożeniem oraz pełniejszą ochroną roślin.
*** Liczbę województw podano tam, gdzie taka informacja znajduje się w analizowanym zestawieniu LOZ na 2026 r.

Najwyższa zimotrwałość nie oznacza najwyższego plonu

Porównanie danych pokazuje, dlaczego przy wyborze odmiany warto analizować kilka cech jednocześnie. W grupie A najwyższą ocenę zimotrwałości, czyli 5,5, mają Euforia, Hondia i Lokata. Jednak w przekazanym zestawieniu wyników plonowania znajdują się dane tylko dla Euforii. Osiągnęła ona 95% wzorca zarówno w A1, jak i A2.

Tymczasem odmiany z zimotrwałością 4,5 osiągały także wyniki powyżej wzorca. RGT Intakt uzyskał 104% w A1 i 105% w A2, a SU Elka po 103% wzorca na obu poziomach agrotechniki.

Ciekawie wypada również Sova. Jej zimotrwałość wynosi 4,5, plonowanie osiągnęło 100% wzorca w obu wariantach, a ponadto odmiana znalazła się na LOZ aż dla 12 województw.

Podobną zależność widać w grupie B. Medalistka ma najwyższą zimotrwałość 5,5, ale w najnowszym zestawieniu COBORU nie ma danych o jej plonowaniu ani liczbie województw z rekomendacją. Natomiast Alabama z zimotrwałością 5,0 osiągnęła w 2025 r. 101% wzorca w A1 i 99% w A2. Znalazła się przy tym na LOZ dla 1 województwa. Z kolei Composer i Indiana, przy zimotrwałości na poziomie 4,5, osiągnęły po 102% wzorca w A1. W A2 było to odpowiednio 101% i 100%.

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej – co wynika z porównania?

Najbardziej zimotrwałe odmiany pszenicy ozimej nie tworzą jednocześnie grupy odmian o najwyższym plonowaniu czy najszerszym zasięgu rekomendacji. Dane COBORU pokazują, że te trzy cechy można jednak zebrać, wybierając odmianę.

Dlatego przy wyborze odmiany nie warto patrzeć wyłącznie na jedną liczbę. Zimotrwałość pokazuje jedną z ważnych cech odmiany, plonowanie pozwala porównać jej wyniki w doświadczeniach, natomiast wojewódzkie Listy odmian zalecanych dostarczają informacji wynikających z badań PDO prowadzonych w poszczególnych regionach. Dopiero zestawienie tych danych pozwala lepiej ocenić odmiany pod kątem warunków i celu konkretnego gospodarstwa.

Źródło danych: COBORU

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Katarzyna Kupczak

Katarzyna Kupczak – redaktor naczelna portalu Agrofakt.pl. Absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Krakowie. Od 30 lat zawodowo związana z dziennikarstwem rolniczym i branżą wydawniczą. Pracowała w wydawnictwach Plantpress Sp. z o.o. oraz Agrosan Sp. z o.o., współtworząc redakcje wiodących czasopism rolniczych. Prowadziła liczne projekty edukacyjne i redakcyjne, współpracując z doradcami rolnymi, uczelniami i instytucjami branżowymi.Jej rekomendacje uprawowe są cenionym źródłem wiedzy dla doradców, kadry akademickiej i rolników. W swojej pracy kieruje się zasadą rzetelności, praktycznego podejścia i sprawdzonej wiedzy. Specjalizuje się w upowszechnianiu wiedzy o ochronie roślin, agrotechnice i zrównoważonym rolnictwie.