Paciornica w kapuście – jak ją zwalczyć?

fot. Dr Maria Rogowska

Dlaczego w kapuście nieraz nie zawiązują się główki? Taki efekt potrafi wywołać paciornica w kapuście. Sprawdź, jak rozpoznać tę muchówkę z rodziny pryszczarkowatych i jak ją zwalczać.

Jest kilka przyczyn nie wiązania przez kapustę główek. Żerowanie larw paciornicy krzyżowianki (Contarinia nasturtii) jest jedną z nich. Jest to szkodnik o mniejszym znaczeniu gospodarczym, jednakże w niektórych rejonach uprawy kapusty może wyrządzić wiele szkód. Żeruje na roślinach z rodziny kapustowatych. 

Reklama

Paciornica w kapuście – szkody

Szkody wyrządzają larwy, które żerują w fałdach młodych liści i u podstawy ogonków liściowych, jak również uszkadzają liście sercowe. Uszkodzone liście w efekcie grubieją i ulegają zniekształceniu. Co więcej, dochodzi do charakterystycznego poskręcania i silnej redukcji powierzchni. Paciornica krzyżowianka czasami uszkadza rozsadę na tyle znacząco, że nie zawiązują się główki. W ich miejscu formuje się po kilka małych, bezwartościowych bocznych główek lub wyrasta dużo drobnych liści. 

paciornica krzyżowianka - uszkodzony stożek wzrostu

Paciornica krzyżowianka uszkadza stożek wzrostu roślin.

fot. Dr Maria Rogowska

Paciornica w kapuście sprawia, że w późniejszym okresie, w miejscu żerowania kilku larw, widać skorkowaciałe blizny. Niewielkie uszkodzenia zasklepiają się i blizny są niewidoczne. Tymczasem uszkodzone rośliny mogą być atakowane przez grzyby i bakterie. Największe szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia. 

paciornica krzyżowianka - z uszkodzonej rozsady wyrasta kilka liści

Z uszkodzonej przez paciornicę rozsady wyrasta kilka liści.

fot. Dr Maria Rogowska

Wygląd szkodnika

Dorosła paciornica krzyżowianka jest jasnożółtobrązowa, wysmukła, długości około 2 mm. Skrzydła są delikatne, słabo użyłkowane, z kolei odnóża cienkie i długie. Jajo białe, długości 0,25 mm. Larwy są natomiast beznogie, białożółte, dorastają do 2–3 mm, są bardzo ruchliwe. Poczwarka brązowa w kokonie osiąga długość 2 mm. 

Zimują larwy w kokonach w glebie. Muchówki  pojawiają się na przełomie maja i czerwca. Samice składają jaja w kątach młodych liści, jak również między listki obok wierzchołków wzrostu. Po wyjściu z jaja, larwa żeruje przez 1–2 tygodnie. Po osiągnięciu pełnego rozwoju, larwy spadają na glebę, gdzie przepoczwarczają się w kokonach. W ciągu roku występują 3–4 pokolenia.

paciornica krzyżowianka - zamiast jednej, dużej główki wyrasta kilka małych

W efekcie żerowania paciornicy krzyżowianki i uszkodzenia stożka wzrostu przez szkodnika, na roślinach kapusty zamiast jednej, dużej główki wyrasta kilka małych.

fot. Dr Maria Rogowska

Paciornica krzyżowianka – zwalczanie

Zwalczanie paciornicy krzyżowianki jest trudne, ponieważ uszkodzenia są widoczne dopiero w okresie wiązania główek, w środku rozety liściowej. Najważniejsze zasady ochrony przed tym szkodnikiem są następujące:  

  • Izolacja przestrzenna do około 1000 m od warzyw kapustnych i innych roślin z rodziny kapustowatych;
  • Niszczenie chwastów na plantacji i wokół niej – kwitnące rośliny są źródłem pokarmu dla owadów dorosłych;  
  • W rejonach, w których paciornica w kapuście występuje zaleca się opryskiwanie roślin przed formowaniem główek. Zabieg należy powtórzyć 2–3 razy, co 7 dni; 
  • Lustrację należy rozpocząć przed formowaniem główek;
  • Nalot paciornicy krzyżowianki można monitorować przy pomocy pułapki feromonowej firmy MEDCHEM. 
paciornica krzyżowianka - pułapa feromonowa

Pułapka feromonowa do odławiania i monitoringu paciornicy krzyżowianki.

fot. Dr Maria Rogowska

FAQ: Paciornica w kapuście – jak ją zwalczyć?

Dlaczego kapusta nie zawiązuje główek?

Przyczyną może być żerowanie larw paciornicy krzyżowianki, które uszkadzają liście, prowadząc do deformacji i powstawania małych, bezwartościowych główek.

Jak wygląda paciornica krzyżowianka?

Dorosły owad jest jasnożółtobrązowy, o długości około 2 mm. Larwy są beznogie, białożółte i dorastają do 2-3 mm.

Jakie szkody wyrządza paciornica w kapuście?

Larwy uszkadzają fałdy liści i ogonki, co prowadzi do zniekształceń i skorkowacenia. Może to uniemożliwić formowanie się odpowiednich główek kapusty.

Jak zwalczać paciornicę krzyżowiankę?

Ważna jest izolacja upraw, niszczenie chwastów i stosowanie oprysków przed formowaniem główek. Zaleca się także użycie pułapek feromonowych do monitoringu.

Kiedy pojawiają się paciornice i jak długo żerują?

Paciornice pojawiają się na przełomie maja i czerwca. Larwy żerują przez 1-2 tygodnie przed przepoczwarczaniem się w glebie.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco! Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *