Paciornica w kapuście – jak ją zwalczyć?

Dlaczego w kapuście nieraz nie zawiązują się główki? Taki efekt potrafi wywołać paciornica w kapuście. Sprawdź, jak rozpoznać tę muchówkę z rodziny pryszczarkowatych i jak ją zwalczać.
Jest kilka przyczyn nie wiązania przez kapustę główek. Żerowanie larw paciornicy krzyżowianki (Contarinia nasturtii) jest jedną z nich. Jest to szkodnik o mniejszym znaczeniu gospodarczym, jednakże w niektórych rejonach uprawy kapusty może wyrządzić wiele szkód. Żeruje na roślinach z rodziny kapustowatych.
Spis treści
Paciornica w kapuście – szkody
Szkody wyrządzają larwy, które żerują w fałdach młodych liści i u podstawy ogonków liściowych, jak również uszkadzają liście sercowe. Uszkodzone liście w efekcie grubieją i ulegają zniekształceniu. Co więcej, dochodzi do charakterystycznego poskręcania i silnej redukcji powierzchni. Paciornica krzyżowianka czasami uszkadza rozsadę na tyle znacząco, że nie zawiązują się główki. W ich miejscu formuje się po kilka małych, bezwartościowych bocznych główek lub wyrasta dużo drobnych liści.
Paciornica w kapuście sprawia, że w późniejszym okresie, w miejscu żerowania kilku larw, widać skorkowaciałe blizny. Niewielkie uszkodzenia zasklepiają się i blizny są niewidoczne. Tymczasem uszkodzone rośliny mogą być atakowane przez grzyby i bakterie. Największe szkody wyrządzają larwy pierwszego pokolenia.
Wygląd szkodnika
Dorosła paciornica krzyżowianka jest jasnożółtobrązowa, wysmukła, długości około 2 mm. Skrzydła są delikatne, słabo użyłkowane, z kolei odnóża cienkie i długie. Jajo białe, długości 0,25 mm. Larwy są natomiast beznogie, białożółte, dorastają do 2–3 mm, są bardzo ruchliwe. Poczwarka brązowa w kokonie osiąga długość 2 mm.
Zimują larwy w kokonach w glebie. Muchówki pojawiają się na przełomie maja i czerwca. Samice składają jaja w kątach młodych liści, jak również między listki obok wierzchołków wzrostu. Po wyjściu z jaja, larwa żeruje przez 1–2 tygodnie. Po osiągnięciu pełnego rozwoju, larwy spadają na glebę, gdzie przepoczwarczają się w kokonach. W ciągu roku występują 3–4 pokolenia.

W efekcie żerowania paciornicy krzyżowianki i uszkodzenia stożka wzrostu przez szkodnika, na roślinach kapusty zamiast jednej, dużej główki wyrasta kilka małych.
Paciornica krzyżowianka – zwalczanie
Zwalczanie paciornicy krzyżowianki jest trudne, ponieważ uszkodzenia są widoczne dopiero w okresie wiązania główek, w środku rozety liściowej. Najważniejsze zasady ochrony przed tym szkodnikiem są następujące:
- Izolacja przestrzenna do około 1000 m od warzyw kapustnych i innych roślin z rodziny kapustowatych;
- Niszczenie chwastów na plantacji i wokół niej – kwitnące rośliny są źródłem pokarmu dla owadów dorosłych;
- W rejonach, w których paciornica w kapuście występuje zaleca się opryskiwanie roślin przed formowaniem główek. Zabieg należy powtórzyć 2–3 razy, co 7 dni;
- Lustrację należy rozpocząć przed formowaniem główek;
- Nalot paciornicy krzyżowianki można monitorować przy pomocy pułapki feromonowej firmy MEDCHEM.











