Gąsienice na kapuście. Jak zwalczać tantnisia krzyżowiaczka?

Dziury na liściach kapusty? Wielu rolników nie ma na ten temat zdania. Według nich, to sprawa uprawiających warzywa, niech się oni martwią. Nic jednak bardziej mylnego. Rzepak i kapusty należą do tej samej rodziny botanicznej. Są też żywicielami dla tych samych szkodników, które w polskich warunkach struktury agrarnej mają stały dostęp do pokarmu przez cały rok. Aby uniknąć strat wywołanych przez gąsienice na kapuście, warto wcześniej obserwować złożone jaja. Na tej podstawie dość łatwo ustalić termin zwalczania szkodników, aby nie doszło do uszkodzenia rośliny i wzrostu liczebności ich populacji.

Jesienią, gdy na polach przeważają późne odmiany kapusty (głowiastych, pekińskiej) czy kalafiorów albo brokułów, zaczynają się wschody rzepaków ozimych. Zapach młodych roślin przywabia szkodniki z warzyw na młody rzepak. Na nim mogą się rozwijać i żerować nieprzerwanie lub diapauzując przetrwać do wiosny kolejnego sezonu, kiedy cykl przelotów się powtórzy. Trzeba więc mieć świadomość, że gatunki rolniczych roślin kapustowatych (tj. rzepak, rzepik, rzodkiew, gorczyca, lnianka), warzyw kapustnych czy chwastów z rodziny kapustowatych są inkubatorami dla szkodników i stałym dla nich źródłem pokarmu oraz schronienia.

Gąsienice na kapuście – głównie problem tantnisia

Od kilku sezonów, zarówno na warzywach kapustnych, jak i na rzepakach, wśród znajdowanych gąsienic przeważają tantnisia krzyżowiaczka (Plutella xylostella). Zagrożenie ze strony tego szkodnika wzrasta z roku na rok. Związane jest to z wydłużającym się okresem wegetacji oraz upalnymi latami i długotrwałą łagodną oraz ciepłą aurą jesienną. Takie warunki sprzyjają pełnemu i szybkiemu rozwojowi nawet 5 pokoleń tego szkodnika w sezonie, przy czym liczebność populacji kolejnych generacji wzrasta. Dodatkowo, ze względu na konieczność przeprowadzania częstych zabiegów zwalczających gąsienice na kapuście, sięgamy po najtańsze rozwiązania, aby produkcja była w miarę ekonomiczna. Dochodzi więc do nadużywania substancji z grupy pyretroidów, na które ten szkodnik szybko się uodpornia. Problem uodpornienia często nie jest jednak zauważany przez rolników, więc refleksji nie ma.

Zielone, małe gąsienice na kapuście – czyli tantniś krzyżowiaczek

Tantniś krzyżowiaczek jest motylem, którego ciało ma 10-12 mm długości. Skrzydła mają rozpiętość do 15-17 mm. Na przedniej ich parze znajduje się falista beżowa smuga. Jajo jest niewielkie, do 0,5 mm długości, tuż po złożeniu żółte, z czasem bieleje. Najczęściej samica składa po kilka sztuk w grupie, przy nerwach liścia, ale też na blaszce, zawsze jednak po dolnej jego stronie. Gąsienica tuż po wylęgu ma czarną głowę, a ciało kremowe. Ubarwienie dorosłej jest zmienne – głowa pozostaje ciemniejsza od reszty ciała, może także jaśnieć i ostatecznie jest zielonkawożółtawa a ciało – zielonawe lub oliwkowej barwy. Na każdym segmencie znajduje się ok. 10 ciemnych szczecinek. Kokon poczwarkowy jest ażurowy, siateczkowaty, białawy.

Gąsienice na kapuście – szkodliwość

Stadium szkodliwym są gąsienice na kapuście albo innych roślinach z tej rodziny, w tym na rzepaku. Młode zjadają liść warstwowo, zawsze jednak pozostawiają górną skórkę. Powstają tzw. okienka. Starsze gąsienice wyjadają w liściach dziury na przestrzał. Żerowanie licznych larw jest przyczyną zmniejszenia powierzchni asymilacyjnej. A czasami – uszkodzenia stożka wzrostu, wzmożonej transpiracji, co łącznie osłabia wzrost rośliny, a nawet doprowadza do jej śmierci.

Tantniś krzyżowiaczek. Zwalczanie

Ze względu da dość dużą liczbę nakładających się pokoleń i bardzo liczne generacje tantnisia, zabiegi trzeba przeprowadzać systemowo, najlepiej w oparciu o analizę sytuacji na polu. Warto dokładnie kontrolować rośliny na plantacji, na obecność złóż jaj tantnisia. Dostrzeżone, za pomocą lupy, obserwujmy przez kilka dni. Żółta barwa świadczy o niedawnym złożeniu. Przy wysokiej temperaturze otoczenia (20°C i więcej), po dwóch dniach przez osłonkę każdego z jaja prześwituje brązowawa z czasem czarna kropeczka. Jest to wykształcająca się głowa gąsienicy. Po kolejnych dwóch, trzech dniach jajo znajduje się już w fazie „czarnej główki”. Jest to sygnał, że za kilka godzin wylęgną się gąsienice. Ta faza może być sygnałem do rozpoczęcia zwalczania.

W sezonie, przy prawidłowym monitoringu, na pewno trzeba będzie wykonać kilka zabiegów zwalczających gąsienice na kapuście. Do następczych należy wykorzystać środki z innej grupy chemicznej. Mogą to być insektycydy biologiczne (zawierają Bacillus thuringiensis) lub klasyczne – chemiczne (np. zawierające benzoesan emamektyny – Affirm 095 SG, chlorantraniliprol, cyjanotraniliprol, indoksakarb, spinosad, acetamipryd w połączeniu z pyretroidem lub samodzielnie pyretroid).

Zabieg insektycydowy – jaki środek wybrać i kiedy wykonać?

Opryskiwanie plantacji w momencie, gdy wkrótce zaczną wylęgać się gąsienice z jaj jest najoptymalniejszym terminem ochrony. Najskuteczniejsze jest bowiem zwalczanie gąsienic najmłodszych stadiów, gdyż są one bardzo wrażliwe na substancje czynne insektycydów, dodatkowo zabieg przeciwko młodym stadiom minimalizuje straty związane z uszkodzeniem rośliny.

Ten zawierający benzoesan emamektyny insektycyd działa na roślinie wgłębnie (przenika przez skórkę do komórek w obrębie naniesienia kropel roztworu) i translaminarnie (substancja rozprzestrzenia się w fazie gazowej nad powierzchnią skórki rośliny docierając do miejsc niepokrytych roztworem substancji czynnej, także na przeciwległą powierzchnię liścia, dodatkowo silnie wiąże się z fazą woskową skórki). Gąsienice są narażone przy bezpośrednim kontakcie z roztworem substancji czynnej (działanie kontaktowe) lub gdy pobiorą pokarm zawierający insektycyd (działanie żołądkowe).

Affirm działa już od momentu gdy gąsienice wylęgają się z jaj także na kolejne – wszystkie stadia gąsienic. Już 1 do 4 godzin po zastosowaniu środka mięśnie szkodnika ulegają paraliżowi, co utrudnia zarówno przemieszczanie się, jak i pobieranie pokarmu. Mimo, że gąsienice wciąż widoczne są na liściach chronionych roślin, to już nie żerują. Giną po kilku dniach (1–2) od zabiegu. Należy więc uzbroić się w cierpliwość i nie panikować, że kilka godzin po opryskiwaniu wciąż obserwuje się gąsienice na roślinach. One już nie czynią żadnych szkód. Środek działa w roślinie do 2 tygodni od zabiegu, spodziewać się więc należy zniszczenia zarówno gąsienic znajdujących się na roślinie, jak również tych, które wkrótce zaczną się wylęgać, przegryzając osłonki jajowe pokryte insektycydem lub pobierając pierwszy pokarm roślinny zawierający środek.

Benzoesanem emamektyny zwalczanych jest wiele rodzajów gąsienic żerujących na roślinach kapustnych do momentu osiągnięcia przez roślinę typowej wielkości i kształtu (główek, róż). Poza tantnisiem krzyżowiaczkiem także: bielinki – kapustnik i rzepnik, piętnówka kapustnica, rolnice, słonecznica orężówka, światłówka naziemnica.

Gąsienice na kapuście mają swoich wrogów

Zwalczając gąsienice na kapuście sięgajmy po insektycydy selektywne, miejmy bowiem na uwadze ochronę wrogów naturalnych. Wbrew pozorom jest to dość liczne grono zarówno parazytoidów (żyjących wewnątrz ciała gąsienicy lub poczwarki), a także drapieżników. Do tych drugich, bardzo efektywnych wrogów młodych gąsienic, ale i nieco starszych, należą m.in. drapieżne larwy muchówek, najprawdopodobniej z rodziny bzygowatych. Atakują one błyskawicznie i bardzo szybko „rozprawiają się” z ofiarą, przez co są bardzo efektywne.

Przeczytaj również: Po podtopieniach odżywki dolistne

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.2 / 5. Liczba głosów 10

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Brak możliwości umieszczania komentarzy.