Podatek cukrowy: wzrost cen i 20 tys. miejsc pracy zagrożonych? 23 organizacje apelują o weto

fot. zrzut ekranu

Rarlament chce, aby podatek cukrowy wzrósł od 1 stycznia 2027 r. Przeciwko są przedstawiciele 23 organizacji branżowych, którzy apelują do prezydenta o weto. Ostrzegają przed droższymi napojami, ograniczeniem produkcji i utratą nawet 20 tys. miejsc pracy. Jednak skutki podwyżki mogą odczuć także rolnicy. Sadownicy, producenci warzyw i plantatorzy buraków cukrowych obawiają się mniejszego skupu oraz presji na ceny surowców.

Dzisiaj, podczas konferencji prasowej w Warszawie: „Podwyżka podatku cukrowego uderzy w polskie rolnictwo, przetwórstwo i miejsca pracy. Apel o powtrzymanie zmian”, branża rolno-spożywcza sprzeciwiła się wyższemu podatkowi. Według jej przedstawicieli nowe przepisy mogą osłabić przetwórstwo, a w konsekwencji zmniejszyć popyt na polskie owoce, w tym jabłka, warzywa i cukier. Podczas konferencji padły konkretne liczby oraz pytania o straty gospodarstw.

Po 6 latach podatek cukrowy ponownie wywołał sprzeciw organizacji rolniczych, producentów napojów i przedstawicieli przemysłu spożywczego. Podczas konferencji 16 listopada 2026 r. uczestnicy przekonywali, że podwyżka uderzy nie tylko w zakłady produkcyjne. Jej skutki mogą dotrzeć także do gospodarstw, które dostarczają przetwórcom owoce, warzywa.

Organizacje zwróciły się do prezydenta o zawetowanie ustawy. Wskazały przy tym na ryzyko spadku sprzedaży napojów, ograniczenia zakupów surowców i redukcji zatrudnienia.

Reklama

Sadownicy mogą stracić odbiorców. Branża mówi o 200 tys. ton jabłek

Barbara Groele, sekretarz generalna Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS), zwróciła uwagę na znaczenie napojów z wysokim udziałem soków i przecierów owocowo-warzywnych.

Według przedstawionych przez nią szacunków do produkcji napojów w Polsce trafia około 200 tys. ton krajowych jabłek. Dla porównania podała, że spożycie świeżych jabłek wynosi około 450 tys. ton.

To pokazuje, jak duże znaczenie ma przemysł napojowy dla części krajowych sadowników. Jeżeli przetwórcy ograniczą produkcję, mogą również zmniejszyć zakupy owoców.

„Jeśli będzie mniejsze zapotrzebowanie na te napoje wysokojakościowe, będzie również mniejsze zapotrzebowanie na owoce i warzywa, z których te napoje są produkowane” – ostrzegła Barbara Groele.

Przedstawiciele branży sokowniczej wskazywali również na sytuację małych i średnich przedsiębiorstw. Ich zgodnym zdaniem kolejne obciążenia mogą pogorszyć rentowność firm, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do upadłości.

Dla producentów owoców i warzyw oznaczałoby to nie tylko trudniejsze negocjacje cenowe, lecz także ryzyko utraty części odbiorców.

Podatek cukrowy

Podatek cukrowy może ograniczyć popyt na polskie owoce i warzywa – ostrzega Barbara Groele, sekretarz generalna Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków.

fot. zrzut ekranu

Podatek cukrowy a ceny skupu. Czy przetwórcy zapłacą rolnikom mniej?

Podczas konferencji zapytałam przedstawicieli branży: Czy wyższa opłata nie stanie się kolejnym argumentem przetwórców za obniżeniem cen owoców. Padło ode mnie również pytanie o wyliczenia możliwych strat sadowników, producentów owoców miękkich, warzyw i buraków cukrowych.

Odpowiedzi nie rozwiały tych obaw.

Barbara Groele przyznała, że producenci napojów mogą szukać oszczędności, jeśli wzrosną koszty, a konsumenci ograniczą zakupy.

„To również jest pytanie otwarte” – odpowiedziała, odnosząc się do możliwych strat gospodarstw.

Przedstawicielka Krajowej Unii Producentów Soków zaznaczyła, że branża nie chce przerzucać dodatkowych kosztów na dostawców owoców. Jednocześnie przyznała, że taki scenariusz może się pojawić.

Andrzej Gantner, wiceprezes i dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności Związek Pracodawców zwrócił natomiast uwagę na inwestycje, które producenci napojów ponieśli po wprowadzeniu opłaty cukrowej w 2020 r. Potwierdził wcześniejsze informacje podane przez sekretarz KUPS, że firmy zmieniały receptury, zwiększały udział soków, a także dostosowywały technologie, opakowania i magazynowanie.

W jego ocenie planowana podwyżka podatku cukrowego podważa ekonomiczne uzasadnienie tych inwestycji. Wskazał przy tym na 40-procentowy wzrost stałej części opłaty.

Tomasz Obszański: zakłady będą kupować mniej surowców

Tomasz Obszański przewodniczący NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” podkreślił, że skutki zmian mogą dotknąć gospodarstwa już na etapie sprzedaży plonów.

„Zakłady będą musiały kupować mniej, bo nie będzie tego zbytu” – stwierdził podczas konferencji.

Jak tłumaczył, rolnik nie sprzedaje swoich produktów bezpośrednio na sklepową półkę. Najpierw dostarcza je do zakładu przetwórczego. Dopiero później gotowy produkt trafia do handlu.

Jeżeli sprzedaż napojów spadnie, zakłady mogą ograniczyć zakupy surowców. Zdaniem Obszańskiego zagrożenie dotyczy zarówno jabłek i warzyw, jak i buraków cukrowych.

„Będzie redukcja skupu płodów rolnych, czyli buraków cukrowych, jabłek, warzyw” – ostrzegł.

Dla plantatorów buraków cukrowych znaczenie ma przede wszystkim popyt na cukier wykorzystywany w produkcji napojów. Natomiast dla sadowników i producentów warzyw istotne są zamówienia na soki, przeciery oraz inne składniki pochodzenia roślinnego.

Nie oznacza to, że każdy z tych rynków zareaguje w taki sam sposób. Jednak ograniczenie produkcji napojów mogłoby zmniejszyć zapotrzebowanie na część krajowych surowców.

Podatek cukrowy

Wyższy od 1 stycznia 2027 r. podatek cukrowy może sprawić, że zakłady będą kupowały mniej surowców, bo nie będą miały zbytu – przestrzega Tomasz Obszański z NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”.

fot. zrzut ekranu

Nawet 20 tys. miejsc pracy zagrożonych. Branża ostrzega przed spadkiem produkcji

Przedstawiciele organizacji branżowych ostrzegali podczas konferencji, że podwyżka może ograniczyć produkcję napojów nawet o 15–30 proc. Wskazywali również na ryzyko utraty do 20 tys. miejsc pracy.

Uczestnicy konferencji podkreślali jednak, że ograniczenie zatrudnienia nie byłoby jedynym skutkiem. Mniejsza produkcja oznaczałaby również niższe zamówienia na opakowania, transport i surowce rolne.

Z punktu widzenia gospodarstw szczególnie istotne są dwie możliwe konsekwencje. Pierwsza to presja przetwórców na obniżenie cen skupu. Druga to spadek zapotrzebowania na surowiec — owoce, warzywa i cukier.

Barbara Groele zwróciła uwagę, że ten drugi scenariusz może być jeszcze groźniejszy. Nawet gospodarstwo gotowe sprzedać surowiec taniej potrzebuje bowiem odbiorcy.

Branża obawia się również utraty konkurencyjności polskich zakładów. Jeżeli część firm ograniczy działalność lub zniknie z rynku, rolnicy mogą mieć mniej możliwości sprzedaży plonów.

Firmy przetwórcze mogą chociażby przenieść się z produkcją np. do Czech i będą ją kontynuować. A na takim rozwiązaniu ucierpi polska baza surowcowa, opakowabiowa, dystrybucyjna, itd.

O ile miałby wzrosnąć podatek cukrowy od 2027 roku?

Ustawa przewiduje podwyższenie kilku składników opłaty. Dlatego nie można mówić o jednej, jednakowej podwyżce dla wszystkich napojów.
Generalnie przedstawiciele mówili o 40% wzroście podatku.

Barbara Groele przekonywała, że dodatkowe obciążenia mogą szczególnie dotknąć producentów napojów z dużym udziałem naturalnych składników. Jej zdaniem wzrost kosztów przełoży się na ceny, a część konsumentów wybierze tańsze produkty.

W takim przypadku przetwórcy mogliby zmniejszyć zakupy soków i przecierów. To z kolei osłabiłoby popyt na owoce i warzywa dostarczane przez polskich producentów.

Czy rząd policzył skutki dla rolników?

Czy Ministerstwo Finansów przeanalizowało skutki podwyżki dla gospodarstw rolnych, producentów napojów i budżetu państwa.

Uczestnicy krytykowali sposób przygotowywania ocen skutków regulacji. Andrzej Gantner wskazał, że jego zdaniem takie dokumenty często nie pokazują pełnych konsekwencji gospodarczych proponowanych zmian.

Ministerstwo Finansów uzasadnia podwyżkę względami zdrowotnymi. Według resortu wyższe ceny mają ograniczać spożycie słodzonych napojów, a dodatkowe wpływy wesprzeć system ochrony zdrowia.

Uczestnicy konferencji kwestionowali korzyści budżetowe i zdrowotne podwyżki.

Ustawa czeka na decyzję prezydenta

Sejm uchwalił ustawę 22 października 2026 r. Następnie Senat zaproponował poprawki, które posłowie odrzucili. 6 listopada ustawa trafiła do prezydenta do podpisu.

Według dostępnego przebiegu prac legislacyjnych na 16 listopada procedura nie została jeszcze zakończona. Nowe stawki mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 r., o ile ustawa przejdzie pozostałe etapy procesu legislacyjnego.

Dlatego 23 organizacje branżowe apelują o weto. Przekonują, że wyższe obciążenia mogą osłabić krajowe przetwórstwo, a przez to pogorszyć sytuację dostawców surowców rolnych.

Podatek cukrowy: co podwyżka może oznaczać dla rolników?

Podatek cukrowy budzi sprzeciw nie tylko producentów napojów. Przedstawiciele sadowników, producentów warzyw i plantatorów buraków cukrowych, przetwórców obawiają się, że zakłady ograniczą zakupy surowców lub zaczną mocniej negocjować ceny.

Branża wskazuje na możliwość spadku produkcji napojów o 15–30 proc. i zagrożenie dla nawet 20 tys. miejsc pracy. Z kolei Krajowa Unia Producentów Soków przypomina, że do produkcji napojów trafia około 200 tys. ton polskich jabłek.

Najważniejsze pytanie dla rolników pozostaje jednak bez liczbowej odpowiedzi: o ile może zmniejszyć się skup owoców, warzyw i cukru oraz jak wpłynie to na ceny płacone gospodarstwom?

FAQ: Podatek cukrowy: wzrost cen i 20 tys. miejsc pracy zagrożonych? 23 organizacje apelują o weto

Jak podwyżka podatku cukrowego wpłynie na rolników?

Podwyżka może zmniejszyć skup owoców, warzyw i cukru oraz zwiększyć presję na obniżenie cen płaconych rolnikom.

Ile ton jabłek trafia do produkcji napojów w Polsce?

Do produkcji napojów trafia około 200 tys. ton krajowych jabłek.

Dlaczego branża rolno-spożywcza sprzeciwia się podwyżce podatku cukrowego?

Podwyżka może zmniejszyć popyt na napoje, ograniczyć skup surowców i zagrozić nawet 20 tys. miejsc pracy.

Czy wyższy podatek cukrowy wpłynie na ceny skupu owoców?

Tak, może dojść do obniżenia cen skupu, jeśli przetwórcy będą szukać oszczędności przy mniejszym zapotrzebowaniu na napoje.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco! Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Katarzyna Kupczak
Autor artykułu:

Katarzyna Kupczak – redaktor naczelna portalu Agrofakt.pl. Absolwentka Wydziału Ogrodniczego Akademii Rolniczej w Krakowie. Od 30 lat zawodowo związana z dziennikarstwem rolniczym i branżą wydawniczą. Pracowała w wydawnictwach Plantpress Sp. z o.o. oraz Agrosan Sp. z o.o., współtworząc redakcje wiodących czasopism rolniczych. Prowadziła liczne projekty edukacyjne i redakcyjne, współpracując z doradcami rolnymi, uczelniami i instytucjami branżowymi.Jej rekomendacje uprawowe są cenionym źródłem wiedzy dla doradców, kadry akademickiej i rolników. W swojej pracy kieruje się zasadą rzetelności, praktycznego podejścia i sprawdzonej wiedzy. Specjalizuje się w upowszechnianiu wiedzy o ochronie roślin, agrotechnice i zrównoważonym rolnictwie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *