Podwójna emerytura z ZUS i KRUS? W grze ponad 2 mld zł dla rolników

Ministerstwo rozpoczęło prace nad zmianą zasad łączenia emerytury z ZUS i KRUS. Jeśli przepisy zostaną zmienione, część rolników będzie mogła otrzymywać świadczenia z obu systemów. Gra toczy się o ponad 2 mld zł rocznie, a potencjalne zmiany mogą objąć co najmniej 145 tys. osób.

Rząd analizuje zmiany w łączeniu emerytury z ZUS i KRUS

Czy rolnicy, którzy przez lata odprowadzali składki na ZUS oraz na KRUS będą mogli liczyć na wyższą emeryturę? Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) rozpoczęło prace nad koncepcją zmian. A sprawa dotyczy wielu osób, które mimo opłacania składek w obu systemach nie mogą uzyskać świadczeń z obu źródeł.

– Sytuacja ta budzi poczucie głębokiej niesprawiedliwości społecznej. Obywatele czują, iż ich wieloletnie, podwójne obciążenia składkowe nie znajdują odzwierciedlenia w wysokości otrzymywanej emerytury – podkreśla posłanka Małgorzata Pępek.

Problem z łączeniem emerytury z ZUS i KRUS dotyczy tysięcy osób

Według danych MRPiPS potencjalne zmiany mogą dotyczyć co najmniej 145 tys. osób. Resort wskazał cztery grupy świadczeniobiorców:

• ok. 79 tys. starszych rolników (urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.), którzy mają zawieszoną emeryturę w KRUS, bo pobierają świadczenie z ZUS,
• ok. 63 tys. osób, które prowadziły gospodarstwo i jednocześnie pracowały poza rolnictwem, ale zbyt krótko, by wyrobić minimalny staż do emerytury z ZUS,
• ok. 3 tys. osób z zawieszonymi wypłatami z ZUS na rzecz KRUS.

Jednak warto także zwrócić uwagę, że z tzw. zwiększenia rolnego w ZUS korzysta około 600 tys. osób. Nie oznacza to jednak, że wszystkie te osoby zostaną objęte proponowanymi zmianami.

Co ciekawe, około 1,7 tys. osób już dziś spełnia warunki do jednoczesnej wypłaty emerytury z KRUS i ZUS. Pokazuje to, że obecne przepisy pozwalają na to tylko w ściśle określonych przypadkach. Ilustruje to, jak ograniczona jest dziś możliwość jednoczesnego pobierania świadczeń z obu systemów.

Na wsi „dwuzawodowość” to norma

Dodatkowo problem dotyczy także rolników obecnie aktywnych zawodowo. Raport „Polska Wieś i Rolnictwo 2025” pokazuje, że łączenie rolnictwa z pracą na etacie lub własną firmą to norma. Z badań wynika, że aż 25% osób kierujących gospodarstwami podejmuje dodatkową pracę pozarolniczą. Natomiast wśród młodych rolników (do 34 roku życia) ten odsetek wzrasta aż do 31,5%. Co więcej, niemal 19% rolników regularnie czerpie dochody z pracy na pełen etat. Kolejne 6% gospodarzy jednocześnie prowadzi własną firmę niezwiązaną z rolnictwem.

Oznacza to, że problem łączenia okresów ubezpieczenia w KRUS i ZUS może w przyszłości dotyczyć również dzisiejszych aktywnych rolników.

Ponad 2 mld zł na wypłatę zawieszonych emerytur rolniczych

Natomiast wiele wskazuje na to, że sprawa w końcu ruszyła z miejsca, co potwierdzają przedstawiciele resortu pracy.

– W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęto działania mające na celu kompleksowe rozpoznanie tego zagadnienia. […] Zebrane dane ilustrują skalę omawianego zjawiska i stanowią podstawę do dalszej analizy zasadności ewentualnych zmian legislacyjnych – wskazuje Małgorzata Baranowska, wiceminister w MRPiPS.

Jednocześnie zastrzega, że dalsze prace nad ewentualnymi zmianami w systemach emerytalnych mają uwzględniać dwa podejścia. Zarówno kwestie zapewnienia adekwatności i sprawiedliwości systemu emerytalnego, jak i konieczność zachowania jego stabilności finansowej.

Wiceminister Małgorzata Baranowska podaje również, że tylko wypłata zawieszonych emerytur rolniczych dla niemal 63 tys. osób to koszt rzędu 2 mld zł rocznie. Do tego trzeba dodać także 67 mln zł, które miałyby trafić do osób, które mają zawieszone świadczenie z ZUS z uwagi na pobieranie emerytury z KRUS.

Przeczytaj także ten artykuł: Emerytury rolnicze i z ZUS-u będzie wyższa?.

Co emeryt otrzymuje za składki w KRUS i ZUS? Zwiększenie rolne i rekompensaty

Jednak przedstawiciele MRPiPR oraz resortu rolnictwa zwracają uwagę, że już w obecnych przepisach odprowadzanie składek w obu systemach powoduje zwiększenie emerytury z KRUS i ZUS.

W przypadku osób, które otrzymują świadczenie z ZUS, ale odprowadzały też składki do systemu rolniczego, działa mechanizm „zwiększenia rolnego”. Jest to świadczenie wypłacane przez ZUS, które przysługuje seniorom, którzy nie uzyskali prawa do samodzielnej emerytury rolniczej, ponieważ odprowadzali składki do KRUS przez okres krótszy niż wymagane 25 lat. W praktyce ZUS dolicza do świadczenia po 1% emerytury podstawowej za każdy rok opłacania składek w KRUS. Przy obecnych stawkach oznacza to dodatkowo 17,81 zł brutto miesięcznie zwiększenia rolnego za każdy rok pracy w gospodarstwie rolnym. Zatem po 20 latach składek w KRUS byłoby to 356,20 zł brutto miesięcznie.

– Rolnicy, którzy oprócz działalności rolniczej prowadzą działalność pozarolniczą i podlegają ubezpieczeniu w KRUS, również mają zapewnioną odpowiednią rekompensatę za odprowadzanie wyższych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, w wysokości 0,5% emerytury podstawowej za każdy rok opłacania takiej składki – wyjaśnia Adam Nowak, wiceminister rolnictwa.

Jednak ani jedno, ani drugie ministerstwo nie podaje żadnej konkretnej daty, kiedy reforma systemu emerytalnego mogłaby się zakończyć. A to oznacza, że tysiące rolników musi jeszcze długo czekać na łączoną emeryturę z KRUS i ZUS.

Źródło: MRPiPS, MRiRW, raport „Polska Wieś i Rolnictwo 2025”, Sejm, Agrofakt.pl.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Paweł Mikos

Paweł Mikos to doświadczony dziennikarz i redaktor, który od lat specjalizuje się w tematyce polityki rolnej, ekonomii rolnictwa oraz prawa związanego z wsią. Przez lata swojej kariery pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego portalu tygodnik-rolniczy.pl oraz portalu Halo Wieś. Jego dziennikarska pasja rolnicza skupia się na dostarczaniu rzetelnych informacji i analiz dotyczących dopłat bezpośrednich, dotacji rolniczych, zmian w prawie oraz sytuacji na rynkach rolnych.