Emerytura z KRUS o ponad 2 tys. zł niższa niż z ZUS-u. „To za mało by samodzielnie żyć”

Przeciętna emerytura z KRUS to zaledwie połowa przeciętnego świadczenia z ZUS – różnice sięgają ponad 2 tys. zł. Dla wielu rolników ciężko pracujących przez całe życie, to zdecydowanie za mało, by samodzielnie funkcjonować. – W resorcie podjęto czynności zmierzające do przygotowania zmian w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników – podkreśla wiceminister rolnictwa.

Minimalna emerytura z KRUS na poziomie minimum socjalnego

Emerytura z KRUS budzi od lat wiele emocji. Część mieszkańców miast, zwłaszcza przedsiębiorcy, uważa, że niesprawiedliwym jest to, że rolnicy płacą tak niskie składki na ubezpieczenie społeczne. Natomiast rolnicy skarżą się, że po dziesiątkach lat ciężkiej pracy na roli otrzymują „głodowe” świadczenia. Na tę kwestę zwraca uwagę także posłanka Elżbieta Polak w interpelacji.

Parlamentarzystka podkreśla, że minimalna emerytura rolnicza w 2026 roku wynosi 1 978,49 zł brutto. Dla porównania wskazuje, że minimum socjalne obliczone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, które w IV kwartale 2025 r. wynosiło 1 931,97 zł dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego.

Przeciętna emerytura z KRUS a z ZUS – ogromna przepaść w świadczeniach

Jeszcze bardziej uderzają w oczy różnice między świadczeniami dla rolników i osób pracujących na etacie czy prowadzących firmy. Przeciętna emerytura z KRUS w IV kwartale 2025 r. wynosiła 2 174 zł brutto. W tym samym okresie przeciętne świadczenie z ZUS wynosiło – 4 235 zł brutto.

Sytuacja nie zmieniła się za bardzo po waloryzacji świadczeń w marcu 2026 r. Jak podaje KRUS, osoba, która opłacała składki na ubezpieczenie społeczne rolników przez 25 lat od 1 marca 2026 r. otrzyma 2 101 zł brutto świadczenia. Natomiast przeciętna emerytura rolnicza to wciąż ok. 2,3 tys. zł, ale nadal jest w okolicach zaledwie 50 proc. świadczeń wypłacanych z ZUS.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że aż 97 proc. osób pobierających emerytury z KRUS otrzymało pełną 14. emeryturę. A to oznacza, że zaledwie 3 proc. rolników-emerytów otrzymuje świadczenie wyższe niż 2900 zł.

– Osoby ciężko pracujące przez całe życie otrzymają rażąco niskie świadczenia. Dla wielu z nich świadczenie na poziomie niewiele ponad 2 tys. zł brutto miesięcznie to zdecydowanie za mało, by samodzielnie funkcjonować i pokrywać koszty leczenia, opieki czy ogrzewania w sezonie zimowym – podkreśla posłanka Elżbieta Polak.

Reforma KRUS – co może zmienić się dla rolników?

Przedstawiciele Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśniają, że system emerytur rolniczych wymaga głębokiej modernizacji, bo opiera się na ustawie sprzed 35 lat.

– Cała populacja się starzeje, ale następuje również depopulacja polskiej wsi. Młodzi ludzie nie chcą zostawać na gospodarstwie, wyjeżdżają do miasta, co ma bezpośrednie przełożenie na liczbę osób ubezpieczonych. To są osoby młode, które mogłyby zastąpić swojego ojca czy dziadka i mogłyby pracować. Jednak tej wymiany pokoleniowej na polskiej wsi jest coraz mniej. Ma to wpływ również na funkcjonowanie i finansowanie systemu emerytur. Coraz mniej jest osób ubezpieczonych, a ich składki finansują system emerytalny i wypłatę świadczeń, co w konsekwencji oznacza, że cały system emerytalny musi być w większym stopniu finansowo pokrywany z budżetu państwa – podkreśla Arkadiusz Iwaniak, zastępca prezesa KRUS w rozmowie z agencją Newseria.

Wiceprezes KRUS zapowiada, że jednym z kluczowych kierunków ewentualnej reformy będzie zwiększenie elastyczności systemu dla osób aktywnych zawodowo. Planowane zmiany mają pozwolić mieszkańcom wsi ubezpieczonym w Kasie na podejmowanie pracy np. na umowę-zlecenie bez ryzyka automatycznego wykluczenia z rolniczego systemu ubezpieczeń. To ważna informacja dla producentów, którzy szukają dodatkowych dochodów poza rolnictwem, a chcą zachować ciągłość ubezpieczenia w KRUS.

Arkadiusz Iwaniak zapowiada także uproszczenie zasad przyznawania świadczeń i wydłużenie okresu macierzyńskiego. Reforma miałaby dać również większe możliwości zawieszania renty i emerytury z KRUS.

Ministerstwo Rolnictwa rozpoczęło prace nad zmianą systemu emerytalnego dla rolników

Również Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na interpelację poselską wskazuje, że dostrzega różnice w wysokości emerytury z KRUS i ZUS. Resort nawet rozpoczął już prace analityczne i koncepcyjne zmierzające do przygotowania zmian w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników.

– Rozważano m.in. rozwiązania zwiększające elastyczność systemu, w tym w zakresie uwzględniania okresów ubezpieczenia w różnych systemach oraz poprawy adekwatności świadczeń – podkreśla Adam Nowak, wiceminister rolnictwa.

Jednocześnie wskazuje, że taka zmiana musi być oceniona pod kątem stabilności finansów publicznych i uzgodniona z Ministerstwem Finansów. Wiceminister przyznaje, że „na obecnym etapie trudne jest do określenia jak podjęte prace legislacyjne będą prowadzić do wdrożenia analizowanych rozwiązań”.

– Ministerstwo pozostaje otwarte na dalszą dyskusję nad kierunkami ewentualnych zmian systemowych w przyszłości, z uwzględnieniem możliwości finansowych państwa – podsumowuje Adam Nowak.

Jakie są emerytury z KRUS od marca 2026 r.?

Po waloryzacji świadczeń od 1 marca 2026 r. podstawowa emerytura z KRUS wynosi 1 780,64 zł. Oznacza to, że jest ona o 89,62 zł wyższa od dotychczasowej emerytury podstawowej.

Jednak warto pamiętać, że większość emerytur i rent rolniczych nie może być niższa od kwoty najniższej emerytury pracowniczej. A ta od marca 2026 r. wynosi 1 978,49 zł brutto.

Dodatkowo do emerytury z KRUS mogą przysługiwać pewne świadczenia i dodatki:

• rodzicielskie świadczenie uzupełniające – 1 978,49 zł,
• świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa – 373,67 zł,
• dodatek pielęgnacyjny, kombatancki, za tajne nauczanie i świadczenie pieniężne przysługujące byłym żołnierzom górnikom – 366,68 zł,
• świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR – max 366,68 zł,
• -dodatek pielęgnacyjny dla inwalidy wojennego – 550,02 zł,
• ryczałt energetyczny – 336,16 zł,
• dodatek kompensacyjny – 55,00 zł,
• dodatek dla sieroty zupełnej – 689,17 zł,
• dodatek pieniężny dla inwalidy wojennego – 1 403,90 zł,
• świadczenie honorowe z tytułu ukończenia 100 lat życia – 6 938,92 zł.

To również Cię zainteresuje: Gang fałszywych rolników rozbity. Wyłudzili 7 mln euro.

Źródło: Sejm, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Newseria Biznes, KRUS.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Paweł Mikos

Paweł Mikos to doświadczony dziennikarz i redaktor, który od lat specjalizuje się w tematyce polityki rolnej, ekonomii rolnictwa oraz prawa związanego z wsią. Przez lata swojej kariery pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego portalu tygodnik-rolniczy.pl oraz portalu Halo Wieś. Jego dziennikarska pasja rolnicza skupia się na dostarczaniu rzetelnych informacji i analiz dotyczących dopłat bezpośrednich, dotacji rolniczych, zmian w prawie oraz sytuacji na rynkach rolnych.