Przewaga kontraktowa – jak należy walczyć z tą praktyką?

Przewaga kontraktowa a konkretnie jej nieuczciwe wykorzystanie to nierzadka praktyka z jaką spotykają się rolnicy oraz przetwórcy i producenci żywności. Niestety, takie działanie zazwyczaj skutkuje naruszeniem interesów słabszej ze stron. Jak bronić się przez tego typu działaniami?
Nieuczciwie wykorzystana przewaga kontraktowa to jeden z raków toczących polską gospodarkę. Szczególnie często przywołuje się ją w kontekście rynku surowców i produktów ogrodniczych. Tam poszkodowanymi są zarówno rolnicy w starciu z przetwórcami i pośrednikami, jak i przetwórcy z starciu z dużymi sieciami handlowymi.
Spis treści
Czym jest przewaga kontraktowa?
Przewaga kontraktowa zachodzi w przypadku dużej dysproporcji ekonomicznej pomiędzy dostawcą a nabywcą produktów rolnych lub spożywczych.
Jej wykorzystanie jest nieuczciwe kiedy istotnie narusza interes drugiej strony lub istotnie mu zagraża i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Wszystkie powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Ustawa wylicza przykładowe sytuacje, które można uznać za nieuczciwe wykorzystanie przewagi konkurencyjnej. Mogą być to m.in.:
- nieuzasadnione rozwiązanie umowy lub zagrożenie jej rozwiązaniem;
- nieuzasadnione wydłużanie terminów płatności;
- przyznawanie wyłącznie jednej ze stron uprawnień do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia;
- uzależnianie zawarcia lub kontynuowania umowy od przyjęcia lub spełnienia przez jedną ze stron innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem umowy.
Przewaga kontraktowa – kto i gdzie może ją zgłosić?
Zawiadomienie o takich nieuczciwych praktykach w handlu może zgłosić każda osoba, która ma o nich wiedzę. Tego typu zgłoszenia jest w stanie dokonać dostawca produktów rolnych, a także inna osoba lub podmiot, które dowiedziały się o nim pośrednio lub zaobserwowały takie naruszenie prawa.
Miejscami, gdzie zaobserwowanie zjawiska przewagi kontraktowej może być zgłoszone są:
- Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – gdzie może zgłosić się każda osoba mająca na celu ochronę interesu publicznego i obejmuje wyłącznie branżę rolno-spożywczą. W tym przypadku wszczęcie postępowania nie jest obligatoryjne, a za zakazane praktyki mogą zostać nałożone kary płatne do budżetu państwa;
- Krajowy Ośrodek Wspierania Rolnictwa – do którego może zgłosić się rolnik, który nie otrzymał pisemnej umowy z kontrahentem lub gdy umowa nie spełnia określonych wymogów. Nieuczciwego kontrahenta można ukarać karą płatną do budżetu państwa;
- Sąd – do którego może zgłosić się przedsiębiorca, który chce chronić interesu indywidualnego i dochodzić swoich praw. Wszczęcie postępowania w takim przypadku jest obligatoryjne i dotyczy wszystkich branż. Poszkodowany przedsiębiorca może ubiegać się o odszkodowanie.









