Rolnicza pogoda na wiosnę: nadchodzi trudny czas dla upraw
Pogoda na wiosnę 2025 (maj–czerwiec) będzie mieć niebagatelne znaczenie dla tegorocznych prac polowych i kondycji upraw. Synoptycy z IMGW prognozują bowiem temperaturę przekraczającą normy wieloletnie. Czy do tego grozi susza? Jakie działania mogą już teraz podjąć rolnicy celem zabezpieczenia plonów?
Czy pogoda na wiosnę 2025, ściśle mówiąc, jej drugą połowę, okaże się sprzymierzeńcem rolników, czy kolejnym wyzwaniem? Przyjrzyjmy się dokładnie prognozom na maj i czerwiec br.
Spis treści
Jak rozumieć „powyżej normy” i „w normie”?
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej prognozuje eksperymentalnie długoterminową pogodę na kilka miesięcy. Ponadto dla łatwiejszego się rozeznania, porównuje ją do danych z lat 1991–2020, dzieląc wartości na trzy kategorie:
- powyżej normy — oznacza to, że dany miesiąc będzie cieplejszy lub bardziej mokry niż co najmniej 20 analogicznych miesięcy w historii, ale uwaga(!) nie patrzmy na 4 miesiące majowe wstecz (2021–2024). A właśnie te były dość chimeryczne.
- w normie — odpowiadające środkowym 10 przypadkom z 30-letniego okresu,
- poniżej normy — chłodniejsze lub bardziej suche niż 20 analizowanych miesięcy.
Należy pamiętać, że prognozy długoterminowe mają charakter orientacyjny. Oczywiście uwzględniają średnie wartości dla całego miesiąca i regionu. Natomiast nie precyzując lokalnych zjawisk, jak np. gwałtowne burze czy krótkie, intensywne susze.
Czytaj także, w jakiej skali majowe przymrozki grożą uprawom: Kataklizm w sadach i na plantacjach. Nadciąga mróz!
Maj 2025: cieplej niż zwykle, ale lokalnie mniej deszczu
Prognozowana pogoda na wiosnę będzie kolejny raz wyzwaniem dla rolników uprawiających rośliny rolnicze, warzywne, sadownicze, ozdobne, ale także dla amatorów
Według długoterminowej prognozy IMGW maj 2025 r. będzie cieplejszy niż normatywnie w latach 1991–2020. Na przeważającym obszarze kraju średnia temperatura przekroczy wartość typową dla tego miesiąca. Oznacza to, że może być cieplej niż w co najmniej 20 majach z ostatnich 30 lat.
Natomiast jeśli chodzi o opady — większość kraju powinna doświadczyć ich w normie wieloletniej. Podkreślmy, ta norma dotyczy m.in. dwóch pierwszych dekad XXI w. Nie bierze się pod uwagę 4 ostatnich lat, dość suchych. Niestety istnieje wyraźne zagrożenie dla rolników z północnego zachodu i zachodu Polski. Mianowicie tam suma opadów może być poniżej normy.
Wszystko na to wskazuje, że pogoda na wiosnę 2025 nie będzie „rozpieszczać” rolników ani upraw. Co można zrobić, aby rośliny utrzymać w niezłej kondycji, by wydały zadowalający plon?
Czerwiec 2025: nadal ciepło, ale stabilniej z opadami
W czerwcu przewiduje się utrzymanie wysokiej temperatury. To znaczy, na większości terytorium kraju ma być cieplej niż zazwyczaj w czerwcu. Choć na południu i południowym wschodzie kraju możliwe są warunki cieplne bliższe normie.
Jeśli chodzi o opady atmosferyczne, w tym wypadku prognoza jest pocieszająca. Mianowicie powinny one mieścić się w typowych wartościach dla czerwca lat 1991–2020. Czyli teoretycznie może być optymalnie, co powinno sprzyjać rozwojowi roślin jarych i dojrzewaniu ozimych.
Pogoda na wiosnę 2025 — co to oznacza dla rolników?
Wskazówki dla rolników na maj 2025
W praktyce prognoza pogody na maj oznacza mniej wilgoci w glebie w północno-zachodniej ćwiartce Polski. Czyli w momencie, gdy kukurydza wymaga wody glebowej do kiełkowania i wzrostu, czy uprawy warzywne z nasion i rozsady lub sadownicze do wzrostu. Zatem rolnicy mogą być zmuszeni do wcześniejszego uruchomienia nawadniania.
Natomiast rolnicy z innych regionów kraju powinni przygotować się do wspomagania upraw. Bowiem wysoka temperatura wzmoże parowanie z gleby. Jednakowoż konieczne będą dokarmianie pozakorzeniowe czy dostarczanie wody.
Uwagi dla rolników na czerwiec 2025
Miejmy świadomość, że prognozowana długotrwała, wyższa temperatura może przyspieszyć parowanie wody z gleby. Bez wystarczających opadów lub przy ich nierównomiernym rozkładzie nadal mogą być problemy z utrzymaniem odpowiedniego poziomu wilgotności gleby. Zwłaszcza w regionach gdzie już stwierdza się suszę rolniczą oraz bardziej narażonych na suszę.
Zalecenia i sugestie dla rolników
Dla producentów rolnych prognozy wskazujące na temperaturę powyżej normy oraz niedobory opadów w niektórych regionach powinny być sygnałem alarmowym. Wysoka temperatura może przyspieszyć rozwój roślin, ale jednocześnie zwiększy ryzyko przesuszenia gleby, co zagraża wschodom jarych roślin i dalszemu wzrostowi młodych upraw. Dla wielu gatunków wrażliwych na suszę może to oznaczać konieczność wcześniejszego i bardziej intensywnego nawadniania oraz dokarmiania.
Tabela: Prognoza pogody na wiosnę 2025 a sytuacja upraw
| Miesiąc | Temperatura | Opady | Znaczenie dla rolników |
| Maj 2025 | Powyżej normy | W normie (z wyjątkiem północnego zachodu i zachodu – tam poniżej normy) | Ryzyko przesuszenia gleby, możliwe opóźnienia lub trudności w siewach i sadzeniu rozsad |
| Czerwiec 2025 | Powyżej normy (południe: w normie) | W normie | Wysoka temperatura może wymuszać nawadniania |
Jakie działania w gospodarstwach wymusi pogoda na wiosnę 2025?
Oba czynniki — wzrost temperatury powietrza powyżej normy i nawet umiarkowane opady mogą spowodować stres roślin. Mianowicie nadmierne nagrzewanie się ich powierzchni przy niedoborze wody w glebie uniemożliwi pobieranie składników.
Na zachodzie i północnym zachodzie Polski rolnicy powinni przygotować się na możliwe ograniczenia wilgotności gleby już w maju. Jeśli prognozy się potwierdzą, konsekwencje mogą być odczuwalne również w późniejszych miesiącach. Szczególnie jeśli opady będą niewystarczające lub nierównomierne. To także ważna wskazówka dla tych, którzy planują zabiegi agrotechniczne — zarówno termin, jak i forma ich wykonania mogą wymagać korekty.
Ale w praktyce już teraz można przygotować uprawy na stres pokarmowy i wodny.
Dokarmianie roślin niezależnie od pogody
Wszakże dostępne są na rynku preparaty bakteryjne umożliwiające symbiozę w ryzosferze, korzeniową lub międzykomórkową, a nawet wewnątrzkomórkową z rośliną. Część z nich rozkłada niedostępne związki pierwiastków, czyniąc je gotowymi do absorpcji przez roślinę. Jeszcze inne przetwarzają azot z powietrza na formy gotowe do wykorzystania przez roślinę. W ten sposób chociaż częściowo, bo nie w 100% uprawę uniezależnia się od warunków pogodowych. Niezależnie bowiem od temperatury i wilgotności otoczenia mikroorganizmy pracują wewnątrz rośliny, zabezpieczając jej podstawowe wymagania pokarmowe.
Nawadnianie, fertygacja, wspomaganie upraw
Podczas stresu wodnego zaburzone zostaję pobieranie i transport związków pokarmowych oraz asymilatów w roślinie. W takiej sytuacji warto oczywiście, jeśli to możliwe, uruchomić systemy nawadniania i w formie fertygacji podawać dokorzeniowo, punktowo roślinom pokarm. Poza tym ekonomicznie uzasadnione jest dokarmianie pozakorzeniowe. Pierwiastki w środowisku aminokwasów są błyskawicznie pobierane przez i natychmiast przyswajane przez roślinę. W efekcie wydatek energetyczny jest mniejszy, przez co energii roślina wykorzystuje na podtrzymanie innych funkcji życiowych. W ten sposób jest w stanie funkcjonować i przetrwać do momentu, jak stres minie.
Intensyfikacja monitoringu — szybszy rozwój szkodników, więcej pokoleń w sezonie
Zapowiadane zarówno na maj, jak i czerwiec ponadnormatywne ciepło sprawi, że skróci się cykl rozwojowy organizmów zmiennocieplnych. Z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością stwierdzam, że w uprawach będzie problem z roztoczami — przędziorkami, pordzewiaczami, podskórnikami, itp. Ponadto ze względu na warunki termiczne zapowiada się kolejny sezon mszycowy. Z całą pewnością należy się spodziewać dużego nasilenia gąsienic motyli żerujących w różnych uprawach.
Dlatego już teraz zalecamy uzbrojenie upraw w pułapki chwytne, najlepiej z feromonem (oczywiście dodatkowe dozowniki uzupełniające) i regularną ich kontrolę. Pik w wyłapywaniu szkodników jest sygnałem do przystąpienia do zabiegów ochronnych.
Ponadto konieczne będzie systematyczne sprawdzanie upraw pod kątem obecności szkodników. Nie wychodźmy w pole bez lupy (co najmniej) i znaczników (np. kolorowych tasiemek). Każde przebarwienia, anormalne barwy, zniekształcenia, nadmierną ruchliwość mrówek na roślinach miejmy na uwadze. To doskonałe wskaźniki zagrożeń. Bądźmy czujni!
Źródło: IMGW
FAQ: Rolnicza pogoda na wiosnę: nadchodzi trudny czas dla upraw
Jakie są prognozy pogody na wiosnę 2025?
Pogoda ma być cieplejsza niż zwykle, z lokalnymi niedoborami opadów zwłaszcza na północnym zachodzie Polski.
Co oznacza 'temperatura powyżej normy'?
Oznacza, że dany miesiąc będzie cieplejszy niż co najmniej 20 podobnych miesięcy z lat 1991-2020.
Jakie działania powinni podjąć rolnicy w maju 2025?
Rolnicy powinni być gotowi na uruchomienie systemów nawadniania, szczególnie w regionach z niedoborem opadów.
Dlaczego monitoring szkodników jest ważny?
Wysokie temperatury mogą przyspieszyć rozwój szkodników, dlatego konieczna jest intensyfikacja monitoringu upraw.
Jak systemy nawadniania mogą wspomóc uprawy?
Nawadnianie i fertygacja mogą pomóc w utrzymaniu wilgoci oraz dostarczeniu niezbędnych składników odżywczych podczas suszy.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
