Co siejemy i sadzimy w różnych regionach?
Ilu gospodarzy, tyle pomysłów na wykorzystanie gruntów rolnych. Sprawdziliśmy, jak wyglądała struktura upraw w Polsce w ubiegłym roku. W którym województwie znajdziemy najwięcej nieużytków?
Według danych GUS za 2017 r., najwięcej hektarów pod zasiewami znajduje się w Wielkopolsce i na Mazowszu. Właśnie w tych regionach uprawia się również najwięcej zbóż. Pod względem ugorów przoduje natomiast Podkarpacie. Co jeszcze mówi raport GUS?
Spis treści
Czego uprawiamy najwięcej?
Wykorzystanie użytków rolnych w polskich gospodarstwach w 2017 r.
Według danych GUS, w 2017 r. gospodarstwa rolne zajmowały ponad połowę (52,4%) powierzchni Polski. W rękach gospodarzy znajdowało się 16,4 mln ha gruntów – to o 300 tys. więcej niż w poprzednim roku. Zdecydowana większość z nich (15,1 mln ha) wchodziła w skład gospodarstw indywidualnych, które dominują w naszym kraju.
89% powierzchni gospodarstw stanowiły użytki rolne (14,6 mln ha). Pod zasiewami znalazło się 10,8 mln ha gruntów – o 1,1% więcej niż w 2016 r. Warto dodać, że wartość ta nie obejmuje upraw trwałych i ogrodów przydomowych. Największą grupę upraw stanowiły zboża (71%), na których siew zdecydowało się w ub. r. ponad milion gospodarstw. Rośliny przemysłowe objęły 11%, a pastewne 10% powierzchni zasiewów.
Struktura upraw w Polsce – zmiany w 2017 r.
W ubiegłym roku nie zabrakło pewnych zmian zarówno w strukturze zasiewów, jak i sposobie użytkowania gruntów. Wśród ich przyczyn GUS wymienia realizację Wspólnej Polityki Rolnej i zmiany koniunktury w rolnictwie.
W 2017 r. na popularności zyskała uprawa jęczmienia ozimego, żyta, ziemniaków i buraków cukrowych
Zwiększeniu zasiewów w 2017 r. towarzyszyło zmniejszenie powierzchni ugorów (o 9,2%) i ogródków przydomowych (o 10,9%). Spadła również powierzchnia trwałych upraw (o 2,3%) i pastwisk (o 21,5%). Równocześnie pojawiło się więcej lasów i łąk trwałych. Ich powierzchnia wzrosła odpowiednio o 3,8% i 3,6% w skali roku.
Mniejszą popularnością niż w 2016 r. cieszyły się uprawy pastewne (4,4% spadku) i strączkowe (27,4% spadku). Dla odmiany, więcej hektarów zostało obsiane jęczmieniem ozimym (38,4% wzrostu) oraz żytem (12,7% wzrostu). W 2017 r. rolnicy chętniej sadzili także ziemniaki i buraki cukrowe. Powierzchnia ich uprawy zwiększyła się odpowiednio o 6,8% i 10,4%. Nie bez wpływu na to pozostają dopłaty bezpośrednie, które w ub. r. przysługiwały m.in. właśnie producentom buraków i ziemniaków.
Rekomendacje i perspektywy
Struktura zasiewów wskazuje na profesjonalizację polskich gospodarstw. Warto rozwijać uprawy paszowe, białkowe i rzepak, które łączą opłacalność z dostępem do dopłat. Sugerujemy ograniczyć mało rentowne uprawy, takie jak owies i żyto. Warto też planować płodozmiany zgodnie z wymaganiami ekoschematów. Dzięki temu gospodarstwa zyskują stabilność i lepszą odporność na zmiany rynkowe.
Struktura upraw a ekoschematy 2025
W 2025 roku struktura upraw ma kluczowe znaczenie dla uzyskania dopłat w ramach ekoschematów. Rolnicy muszą uprawiać co najmniej trzy różne rośliny na użytkach ornych, przy czym największa uprawa nie może przekraczać 65% powierzchni. Ponadto, co najmniej 20% udziału w strukturze zasiewów powinny stanowić bobowate, które pozytywnie wpływają na bilans materii organicznej w glebie. Równie ważne jest uwzględnienie międzyplonów i roślin miododajnych, które zwiększają różnorodność biologiczną i spełniają wymogi środowiskowe. Takie zasady wynikają z dokumentów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Centrum Doradztwa Rolniczego, które szczegółowo opisują warunki ekoschematów na 2025 rok
Zmiany struktury zasiewów względem poprzednich lat
W 2025 roku struktura zasiewów w Polsce ulega dalszym zmianom, co wpływa na kierunki produkcji rolniczej. Przede wszystkim rośnie areał kukurydzy, która zajmuje ponad 1,8 mln hektarów, choć w porównaniu do poprzednich lat obserwuje się niewielki spadek ze względu na suszę i problemy fitosanitarne. Zboża nadal dominują, zajmując około 5,7 mln hektarów, a powierzchnia uprawy rzepaku wzrosła nieznacznie o około 0,4%. Natomiast udział zbóż jarych, takich jak jęczmień i owies, oraz powierzchnia ziemniaków i żyta maleje. Te zmiany wynikają głównie z czynników ekonomicznych, klimatycznych oraz rosnących kosztów produkcji, co skłania rolników do wyboru bardziej opłacalnych i odpornych upraw
Aby dowiedzieć się więcej o strukturze upraw w Polsce, zajrzyj do poniższej galerii!
Więcej o ziemi rolniczej przeczytasz w artykułach: Sprzedaż gruntów rolnych – gdzie ziemia jest najdroższa?, Dzierżawa gruntów rolnych – co musisz wiedzieć, Struktura gleby – jak ją poprawić?.
Artykuł opracowany na podstawie raportu „Użytkowanie gruntów i powierzchnia zasiewów w 2017 roku”, GUS, Warszawa 2018.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
