Szkodniki cebuli wiosną – wciornastek tytoniowiec

fot. Dr inż. Maria Rogowska

W drugiej części cyklu poświęconego szkodnikom cebuli w okresie wiosennym — wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci). Jest on szkodnikiem, który może zasiedlać cebulę przez cały okres wegetacji. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju. Jest polifagiem — atakuje ponad 300 gatunków roślin.

W artykule zawarto podstawowe informacje na temat wciornastka tytoniowca (Thrips tabaci) jako szkodnika cebuli. Opisano jego morfologię, cykl życiowy, szkodliwość i objawy żerowania, a także metody ochrony plantacji cebuli przed wciornastkami.

Reklama

Opis szkodnika

Larwy wciornastka tytoniowca

Larwy wciornastka tytoniowca

Dorosłe wciornastki mają ciało od jasnożółtego do szarobrązowego, są wydłużone — 0,8–1,2 mm, mają wąskie skrzydła obrzeżone charakterystyczną, długą strzępiną. Larwy są podobne do osobników dorosłych, ale nie mają skrzydeł, są żółtawe i mniej ruchliwe. Poczwarki są nieco większe i ciemniejsze od larw, z widocznym zaczątkiem skrzydeł.

Szkodliwość i objawy żerowania

Szkody wyrządzają osobniki dorosłe i aktywne larwy. Pobierają sok komórkowy z tkanek rośliny. W puste komórki wchodzi powietrze i na liściach widoczne są drobne, białosrebrzyste plamki. Silnie uszkodzone liście robią się szare i zasychają.

Cykl rozwojowy wciornastków

Objawy żerowania wciornastków

Objawy żerowania wciornastków

fot. Piotr Szafraniec

Bardzo ważna jest znajomość cyklu rozwojowego wciornastków, od tego bowiem zależy skuteczność zwalczania. Zimują osobniki dorosłe w wierzchniej warstwie gleby (do głębokości 10 cm), w zeschniętych resztkach roślin, na miedzach i nieużytkach, na porach zostawionych na zimowanie w polu, cebuli z siewu letniego, na plantacjach z roślinami wieloletnimi oraz w przechowalniach i szklarniach. Wczesną wiosną wychodzą z kryjówek. Początkowo żerują i rozmnażają się na roślinach rosnących w pobliżu zimowiska, zarówno dzikich, jak i uprawnych. Stąd przelatują na inne uprawne rośliny żywicielskie, na których żerują do późnej jesieni.

Samica składa jaja w tkankę roślinną. Larwy po wyjściu z jaj żerują tak, jak osobniki dorosłe. Po zakończeniu żerowania schodzą do ziemi, skąd po upływie 7–14 dni wychodzą jako dorosłe osobniki, dając początek następnemu pokoleniu. W okresie wegetacji rozwija się od 4 do 6 pokoleń tego szkodnika. Rozwój jednej generacji trwa 18–30 dni. Czas rozwoju zależy od pogody — ciepła i sucha sprzyja i przyspiesza ich rozwój.

Wciornastek tytoniowiec — zwalczanie

Profilaktyka i monitoring szkodnika to przede wszystkim przestrzeganie następujących zasad:

  • zbierać i niszczyć resztki po zbiorach;
  • wykonać głęboką orkę niezwłocznie po zbiorze roślin;
  • niszczyć chwasty na plantacji oraz w jej sąsiedztwie;
  • Załamanie szczypioru w miejscu złożenia jaj

    Załamanie szczypioru w miejscu złożenia jaj

    unikać sąsiedztwa upraw roślin żywicielskich wciornastków;

  • lustrować plantację raz w tygodniu, a przy suchej i upalnej pogodzie co 2–3 dni. Szczególną uwagę należy zwrócić na rośliny rosnące na brzegach pola, które są zasiedlane przez wciornastki jako pierwsze. Wciornastków szukamy w załamaniach szczypioru, między środkowymi najmłodszymi liśćmi oraz w pochwach liściowych;
  • do monitorowania nalotu wciornastków używać niebieskich tablic lepowych.

Ochrona biologiczna polega na stosowaniu preparatów zawierających Beauveria bassiana szczep ATCCC74040 (wg zaleceń producenta).

Ochrona chemiczna to zastosowanie zalecanych insektycydów, zawierających jako substancję aktywną: acetamipryd, cyjanotraniliprol, cypermetryna, deltametryna, lambda-cyhalotryna. Należy wykonać 2 lub 3 cykle zabiegów, każdy to 2 opryskiwania co 7 dni. Pierwszy cykl zabiegów należy wykonać po stwierdzeniu obecności wciornastków lub uszkodzeń; drugi — jeśli wciornastki wystąpią ponownie. Trzeci — gdy 50% szczypioru jest załamana.

UWAGA! Wciornastek w stadium poczwarkowym (nimfa i pro nimfa) nie jest zwalczany przez insektycydy stosowane na nadziemne części roślin.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *