Typy odkładnic: na jakie warto postawić?

O tym jak duże znaczenie dla jakości orki ma wybór właściwych odkładnic, przekonujemy się zwykle na polu.

Sonda: Jakie odkładnice masz w swoim pługu?

O tym jak duże znaczenie dla jakości orki ma wybór właściwych odkładnic, przekonujemy się zwykle na polu. Podpowiedzią jest bowiem gatunek gleby i efekt jaki chcemy uzyskać, czyli stopień odwrócenia i rozkruszenia ziemi. Podpowiemy zatem jak dobrać odkładnice do swojego pługu i gospodarstwa.

Zakup odpowiednich odkładnic przy remoncie pługa to zazwyczaj największy wydatek. Warto zatem zastanowić się nad ich wyborem i dopasować je do gleb w swoim gospodarstwie. Dobrze dobrane odkładnice w pługu, to bowiem zadowalający efekt orki i właściwe przygotowanie gleby do dalszych zabiegów agrotechnicznych.

Typy odkładnic

Rolnik do wyboru ma 7 typów odkładnic (niektórzy producenci pługów mają w swojej ofercie nawet 20 mniej lub bardziej zmodyfikowanych odkładnic), które różnią się kształtem i przeznaczeniem. Powierzchnia odkładnicy może być jednolita lub ażurowa w całości lub podzielna na oddzielne, wymienne elementy.

Odkładnica jest zatem głównym elementem, który decyduje o jakości orki, a jej dobór zawsze powinien być uzależniony od gatunku gleb i celu orki.

Wyróżniamy zatem następujące typy:

  • cylindryczna – o kształcie wycinka powierzchni cylindra o osi ustawionej pod dużym kątem w stosunku do ruchu pługa, wyróżnia się dobrym kruszeniem skiby (struktura gruzełkowata), ale jej słabym odwracaniem. Polecana na gleby zbite, ciężkie.
  • cylindroidalna, inaczej kulturalna – zmodyfikowana wersja odkładnicy cylindrycznej o kształcie części walca ustawionego skośnie do kierunku pracy pługa oraz wyposażona w skrzydło wygięte w stronę bruzdy, jej praca charakteryzuje się zarówno dobrym kruszeniem skiby (struktura gruzełkowata i dobrym napowietrzeniem gleby), jak i odwracaniem. Polecana na gleby lekkie i średnie.
  • półśrubowa – o górnej części wydłużonej i śrubowato wygiętej, dobrze odwraca i kruszy skibę. Nadaje się na gleby cięższe i do przeorywania resztek pożniwnych.
  • śrubowa – dolna część tej odkładnicy jest wygięta cylindrycznie, a górna śrubowato ku przodowi, odwraca skibę o 180 stopni, ale gorzej ją kruszy. Przeznaczona na użytki zielone, nieużytki.
  • pasmowa – zrobiona z wygiętych płaskowników połączonych z korpusem płużnym, często w sposób umożliwiający rozłączenie. Przeznaczona na gleby ciężkie i torfowe.
  • ażurowa – z wyciętymi szczelinami, dobrze kruszy glebę i pozostawia wyrównaną powierzchnię, dodatkowo cechuje ją niższy opór przesuwania materiału w stosunku do litych odkładnic. W ofercie producentów znajdziemy również odkładnice ażurowe z tworzywa sztucznego, które powodują jeszcze mniejsze opory. Odkładnice ażurowe są natomiast zdecydowanie najdroższe, jednak ich użycie pozwala na oszczędności na paliwie. Polecane są na gleby cięższe i zlewne, nie nadają się natomiast na gleby lżejsze, piaskowate (ryzyko przesypywania) i z dużą ilością resztek pożniwnych np. pola po kukurydzy.
  • romboidalna – o kształcie zbliżonym do odkładnicy cylindrycznej, ale o innej budowie korpusu, umożliwia skrawanie narożnika calizny powiększając w ten sposób przekrój bruzdy i wpływając na mniejsze ugniatanie skiby kołami ciągnika. Polecana na gleby ciężkie.
typy odładnic

Rolnik do wyboru ma 7 typów odkładnic. Na zdj. Odkładnica cylindryczna i półśrubowa. (fot. AgroFoto.pl, użytkownik: piotreq8111)

Od czego powinien zależeć wybór odpowiedniej odkładnicy do pługa?

Głównym zadaniem odkładnicy, jako elementu roboczego pługa jest przejęcie skiby, która została podcięta przez lemiesz, następnie jej odwrócenie i przesuniecie w bok. Przy działaniu tym powinno nastąpić także jednoczesne właściwe pokruszenie i wymieszanie skiby z glebą.

Odkładnica jest zatem głównym elementem, który decyduje o jakości orki, a jej dobór zawsze powinien być uzależniony od gatunku gleb i celu orki. Jeżeli znamy gatunek gleb w naszym gospodarstwie to wybór odpowiedniego elementu roboczego nie powinien być trudny.

Głównym zadaniem odkładnicy, jako elementu roboczego pługa jest przejęcie skiby, która została podcięta przez lemiesz, następnie jej odwrócenie i przesuniecie w bok.

– Poszukując odpowiedniej odkładnicy musimy wziąć pod uwagę jakie gleby znajdują się w naszym gospodarstwie i jaki efekt chcemy uzyskać. Czy potrzebujemy w miarę uniwersalnej odkładnicy np. do pługa zagonowego przy glebach lekkich i średnich. W tym przypadku najlepiej sprawdzi się odkładnica cylindroidalna, inaczej kulturalna, która zapewni nam i właściwe pokruszenie, i odwrócenie gleby. Przy glebach ciężkich radziłbym zamontować odkładnicę półśrubową lub śrubową. Przy glebach zlewnych i ciężkich rolnicy inwestują natomiast w odkładnice ażurowe, które są drogie, ale warte swojej ceny, bo oszczędności na paliwie są zauważalne – mówi Maciej Woźniak, przedstawiciel firmy zajmującej się sprzedażą elementów roboczych do pługów.

Pod jakim katem rolnicy dobierają odkładnice do swoich pługów? Czym się kierują, czy cena gra tu jakąś rolę?

Przy glebach ciężkich radziłbym zamontować odkładnice półśrubową lub śrubową.

i Maciej Woźniak, przedstawiciel firmy zajmującej się sprzedażą elementów roboczych do pługów

– Rolnicy najczęściej dopasowują typ odkładnic pod swoje gleby i rodzaju pługu. Posiadacze droższych pługów obrotowych zazwyczaj kupują odkładnice firmowe, bo inwestują w już sprawdzoną jakość. Cena również ma znacznie, bo wymiana wszystkich odkładnic to nie mały wydatek. Do zagonowych pługów wymiana odkładnic, to koszt ok. 60–150 zł brutto, natomiast droższe są odkładnice do obracalnych modeli pługów, tu ceny oscylują w najtańszych typach korpusu wokół 300–500 zł za sztukę i dochodzą nawet do 900 zł za szt. –  mówi ekspert.

Jakie są wady i zalety poszczególnych typów odkładnic?

– Nie wszystkie typy odkładnic sprawdzą się w każdych warunkach na polu, dlatego jeżeli będą one dodatkowo źle dobrane do gleby nie spełnią swojego zadania. Dla przykładu, jeżeli mamy pług z odkładnicami śrubowymi, odkładającymi ziemię o 180 stopni, nie możemy liczyć jednocześnie na dobrze rozkruszoną i spulchnioną ziemię. W odkładnicach ażurowych bardzo duże znaczenie będzie miała np. także prędkość jazdy, zbyt szybka jazda może bowiem spowodować zbyt szybki odrzut i brak kruszenia, a zbyt wolna zbyt mały odrzut. To samo tyczy się również innych typów odkładnic. Rolnikom, którzy mają gospodarstwa z mozaiką gleb producenci proponują wybór odkładnic uniwersalnych – radzi ekspert.

typy odładnic

Nie wszystkie typy odkładnic sprawdzą się w każdych warunkach na polu, dlatego jeżeli będą one dodatkowo źle dobrane do gleby nie spełnią swojego zadania. (fot. AgroFoto.pl, użytkownik:piotreq8111)

Na jakie odkładnice stawiają rolnicy?

– Gospodaruje na 50 ha gdzie dominują głównie gleby ciężkie i trudne w uprawie, więc kupiłem odkładnice ażurowe i jestem zadowolony z ich użytkowania. Jeździ się z nimi, co prawda wolniej niż przy pełnych odkładnicach, ale efekty są lepsze. Nie sprawdzają się natomiast na polach z resztkami po kukurydzy, bo łatwo ulegają zapychaniu – mówi Kazimierz Kowalski, rolnik z pow. zielonogórskiego (woj. lubuskie).

– U mnie w gospodarstwie od wielu już lat sprawdzają się odkładnice półśrubowe i w inne niż zamienniki nie inwestuję, bo koszty odkładnic są spore. Przy orce dbam ponadto o właściwe ustawienie pługa dzięki temu mogę jeździć z prędkościami 15 km/ha, co daje dobre efekty na polu – mówi Bartłomiej Sokołowski, rolnik z pow. obornickiego (woj. wielkopolskie).

 U mnie w gospodarstwie od wielu już lat sprawdzają się odkładnice półśrubowe i w inne niż zamienniki nie inwestuję, bo koszty odkładnic są spore.

Bartłomiej Sokołowski, rolnik z pow. obornickiego (woj. wielkopolskie)

Jak należy dbać o odkładnice pługa?

Odkładnica pługa to element, który wcześniej czy później, musi ulec zużyciu. Czy da się przedłużyć jej żywotność?

– Praca z dobrze wyregulowanym pługiem i z właściwą prędkością dopasowaną do warunków agrotechnicznych na polu powinna zapewnić równomierne zużywanie się elementów roboczych. Trzeba również regularnie oceniać ich stan. Przy odkładnicach ażurowych natomiast warto dodatkowo zwrócić uwagę na głębokość orki, bo od tego zależeć będzie zużycie konkretnego elementu takiej odkładnicy. Ważne jest także, by grządziele pługa stały pionowo, bo każde pochylenie odkładnic w kierunku zoranej skiby będzie zwiększać opory i ich zużycie – mówi Kamil Niewiadomski, mechanik maszyn rolniczych z Wrocławia.

Odkładnice to elementy pługa szczególnie narażone na zużycie. Duże znaczenie przy ich eksploatacji ma ponadto czyszczenie i zabezpieczanie po każdym sezonie, jeszcze przed zimowym garażowaniem. Dobrze jest jeżeli po skończonej orce dokładnie oczyścimy ich powierzchnię z resztek ziemi oraz roślin i zabezpieczymy przez pomalowanie lub olejowanie.

Producenci pługów oferują duży wybór odkładnic, które z powodzeniem możemy dopasować do warunków glebowych w naszym gospodarstwie. Warto ponadto stawiać na odkładnice zrobione ze stali poddanej dodatkowej  obróbce, które cechują się większą trwałością.

 

Przeczytaj również:

Z forum

Powiązany temat:

Jaki odkłodnie do pługa są lepsze?
Indiana 25 październik 2011 - 12:02
Jeśli cytuje się czyjś tekst to trzeba to odpowiednio zaznaczyć. W UG 4 mam odkładnie półśrubowe. Ladnie pracują. http://www.sklep-gre...oducts_id/13754
zobacz więcej »
akmaly 25 październik 2011 - 11:07
Dajcie spokój już z tym przypisywaniem, ważne że na temat i może komuś pomoże. A co do prędkości orki to żadna nowość że szybciej daje się orać tylko z odkładnicami pół-śrubowymi i...
zobacz więcej »
marekgizio 24 październik 2011 - 20:46
Grządziele muszą mieć odpowiednie pochylenie bo jak jak będą miały pochylenie w kierunku zaoranego pola to spowoduje to znaczy wzrost oporów orki Takie odkładnice sprawdzą się na...
zobacz więcej »
...
Zobacz pozostałe wpisy

Fabryka maszyn New Holland w Płocku: przyjdź na Dni Otwarte!

Chciałabyś zwiedzić jedyną w Polsce fabrykę kombajnów, hederów oraz pras New Holland w Płocku? Masz na to okazję! Sprawdź kiedy!

11 stycznia 2017

Bielenie drzewek: jak wykonać je poprawnie?

Bielenie drzewek owocowych jest jednym z zabiegów mających za zadanie przygotować sad do zimy. Jakich błędów nie możemy popełnić?

23 stycznia 2017

Ochrona sadu przed mrozami: zabezpiecz swoje jabłonie!

Ochrona sadu przed mrozami to zabiegi, które zna każdy sadownik. Warto jednak sprawdzić, czy o niczym nie zapomnieliśmy!

21 stycznia 2017