Umowa z Ukrainą — co nam przyniesie jej nowa wersja?

Umowa z Ukrainą w sprawie przeglądu pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA) między UE a Ukrainą przynosi szereg zmian. Jak one wpłyną na polskie rolnictwo? Jak bardzo nasz sektor produkcji żywności jest zagrożony?

Negocjacje, których tematem była nowa umowa z Ukrainą oferuje trwalszy system handlowy w porównaniu z ATM (autonomiczne środki handlowe). Oznacza to szerszy dostęp do unijnego rynku w porównaniu z pierwotną wersją DCFTA. Ma to lepiej odpowiadać statusowi Ukrainy jako kraju kandydującego do UE. Jednocześnie umożliwia stopniową i płynną integrację Ukrainy z jednolitym rynkiem UE.

Co zmienia nowa umowa handlowa UE z Ukrainą?

Nowa umowa z Ukrainą proponuje aktualizację systemu handlowego pomiędzy tym krajem a Unią Europejską. Ma to nastąpić poprzez wzajemną liberalizację ograniczeń handlowych zgodnie z artykułem 29 Umowy o Stowarzyszeniu UE–Ukraina. Jednakże Ukraina dążyła do większej liberalizacji. Dotyczyło to między innymi zniesienia wielu kontyngentów taryfowych i cen wejścia oraz utrzymania ich jedynie dla najbardziej wrażliwych produktów. Dlatego proponowana umowa stanowi kompromis dla ukraińskich i unijnych producentów w kwestii liberalizacji i innych tematów.

Jakie zmiany w kontyngentach?

Nowy system obejmie 31 głównych kontyngentów taryfowych i 3 dodatkowe kontyngenty taryfowe. Ponownie ustalone zostaną ceny importowe owoców i warzyw z Ukrainy. Uzgodniona umowa DCFTA 2.0 oferuje Ukrainie szerszy dostęp do rynku w porównaniu z pierwotną wersją DCFTA. Z drugiej strony jest bardziej restrykcyjna niż porozumienia ATM. W szczególności dotyczy to odniesienia do kluczowych ukraińskich produktów rolno-spożywczych. Prawdopodobnie przyczyni się to do potencjalnych strat eksportowych dla Ukrainy z powodu ograniczonego dostępu do rynku UE. W związku z tym Ukraina będzie musiała przekierować eksport na rynki trzecie, co może skutkować utratą jego wartości.

Czy liberalizacja nie będzie zbyt mocna?

Wszystkie kontyngenty taryfowe zostaną zliberalizowane w zależności od wrażliwości produktu. Najbardziej wrażliwe produkty, czyli jaja, cukier, pszenica, kukurydza, drób, miód i sok jabłkowy, będą miały bardziej ograniczone możliwości otwarcia rynków. W ich przypadku kontyngenty ustalono na poziomie poniżej ostatnich wolumenów handlowych w ramach ATM. Ma to doprowadzić do zmniejszenia ich dostaw do UE.

Na przykład, kontyngent taryfowy na pszenicę wzrośnie z 1 miliona do 1,3 miliona ton. Ale w ramach ATM Ukraina wyeksportowała 6,2 miliona ton w 2023 r. Także kontyngent taryfowy na cukier wzrośnie z 20 tys. do 100 tys. ton. Tymczasem w ramach ATM w samym roku 2023 z Ukrainy na unijny rynek trafiło 496 tys. ton cukru.

Mniej wrażliwe kontyngenty taryfowe, które obejmie umowa między UE a Ukrainą, zostaną rozszerzone bliżej poziomów realizowanych w ramach ATM. Obejmie to między innymi takie produkty jak: skrobia, słód, gluten, kasza, odtłuszczone mleko w proszku.

Tymczasem niewrażliwe i zazwyczaj niewykorzystane kontyngenty taryfowe, zostaną w pełni zliberalizowane. Obejmą one np. takie produkty jak np. pieczarki, przetworzoną śmietanę, jogurty i kefiry. Ponadto niektóre kontyngenty taryfowe ulegną restrukturyzacji w oparciu o poziom wrażliwości objętych nimi produktów. Sok winogronowy zostanie oddzielony od soku jabłkowego i zliberalizowany. Także mąka, jako produkt bardziej przetworzony, zostanie oddzielona od zbóż i objęta osobnym kontyngentem. Zapewni to ich bezcłowe wolumeny.

Z drugiej strony umowa z Ukrainą zwiększy wolumeny trzech kontyngentów taryfowych na trafiające na tamten rynek: wieprzowinę, drób i cukier oraz zniesie lub obniży pozostałe cła na import z UE.

Źródło: epc.eu

Często zadawane pytania (FAQ): Umowa z Ukrainą — co nam przyniesie jej nowa wersja?

Jakie zmiany wprowadza nowa umowa handlowa z Ukrainą?

Nowa umowa wprowadza szeroki dostęp do unijnego rynku oraz liberalizuje ograniczenia handlowe. Obejmuje 31 głównych kontyngentów taryfowych, które będą miały indywidualne limity w zależności od wrażliwości produktów.

Czy nowe kontyngenty taryfowe wpłyną na polskie rolnictwo?

Tak, kontyngenty taryfowe na kluczowe produkty, takie jak pszenica czy cukier, będą bardziej restrykcyjne. Może to zmniejszyć dostawy tych produktów na rynek UE oraz wpłynąć na konkurencyjność polskich rolników.

Jakie produkty będą najbardziej wrażliwe w nowej umowie?

Najbardziej wrażliwe produkty to jaja, cukier, pszenica, kukurydza, drób, miód i sok jabłkowy. Ich kontyngenty zostaną ustawione na poziomie niższym niż w poprzedniej umowie.

Czy umowa może przyczynić się do strat dla Ukrainy?

Tak, Ukraina może ponieść straty eksportowe z powodu ograniczonego dostępu do rynku UE, co może zmusić ją do przekierowania eksportu na rynki trzecie.

Czy wszystkie kontyngenty taryfowe będą zliberalizowane?

Nie, tylko najmniej wrażliwe kontyngenty będą całkowicie zliberalizowane. Produkty wrażliwe będą miały ograniczone możliwości dostępu do rynku, co ma na celu ochronę sektora rolno-spożywczego w UE.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się