Zapalenie płuc u cieląt: objawy, leczenie i profilaktyka

Zapalenie płuc to nadal jedna z najczęstszych przyczyn upadków cieląt. Jakie straty powoduje i jak można go uniknąć?

Zapalenie płuc to nadal jedna z najczęstszych przyczyn upadków cieląt. Najbardziej wrażliwe są młode od 2 tygodnia do 6 miesiąca życia. Choroby układu oddechowego w zaawansowanym stadium mogą być jednak trudne do wyleczenia. Niestety hodowcy po lekarza weterynarii dzwonią zbyt późno, kiedy słychać już rzężenie, a temperatura jest bardzo wysoka. Cielę, które przeżyje ciężkie zapalenie płuc, może w przyszłości mieć dużo niższą wydajność mleczną i kłopoty z rozrodem. Należy również pamiętać, że zapalenia płuc występują sezonowo, a najwięcej przypadków obserwuje się wiosną i jesienią. Czy można ich jednak uniknąć?

Przyczyny rozwoju choroby

Zapalenie płuc może występować w postaci bakteryjnej, wirusowej, grzybiczej i zachłystowej. Istnieje w dodatku szereg czynników wpływających na rozwój choroby.

zapalenie płuc u cieląt

Cielętom należy zapewnić możliwość ruchu na świeżym powietrzu. Ma to ogromny wpływ na odporność i późniejszą jakość mięsa.

– Większość czynników przyczyniających się do pojawienia stanów zapalnych dróg oddechowych wynika z zaniedbań hodowców – podkreśla lekarz weterynarii Adam Siębor ze Sterdyni w pow. sokołowskim. – Przede wszystkim należy wymienić intensyfikację hodowli, zbyt dużą obsadę cieląt w kojcu, utrzymywanie kilku grup wiekowych cieląt w jednym pomieszczeniu, brak profilaktyki i opieki nad cielęciem po urodzeniu, rotacja jałówek i brak monitoringu chorób – wymienia.

Opieka nad cielęciem po urodzeniu jest bardzo istotna, ponieważ decyduje o zdrowiu i odporności zwierzęcia w dalszym życiu. Może mieć wpływ na wydajność mleczną i przyrost tkanki mięśniowej u opasów oraz rozród.

Wielu hodowców bagatelizuje obowiązek wytarcia cielęcia po porodzie oraz podania siary o odpowiedniej temperaturze i w krótkim czasie po urodzeniu. Cielęta są zabierane tuż po porodzie, zostawiane same sobie, mokre i zaniedbane. Zapomina się o dezynfekcji pępka, przez który wnikają różne drobnoustroje, i nie stosuje się szczepień ochronnych – opowiada dalej weterynarz.

Cielęta urodzone w sezonie jesienno-zimowym są dodatkowo narażone na niekorzystny wpływ środowiska wewnątrz obory. Występujące często przeciągi są niebezpieczne, szczególnie w przypadku, kiedy cielęta są niedokładnie wytarte po porodzie.

zapalenie płuc u cieląt

Cielęta po porodzie powinno się dokładnie osuszyć i otrzymać ciepłą siarę.

U nas raczej się nie zdarzają przypadki zapalenia płuc, dbamy o to, aby w oborze nie było przeciągów. Prawidłowo działająca wentylacja usuwająca nadmiar wilgoci, pyłu i gazów toksycznych (amoniak, siarkowodór) to podstawa. Cielęta są zawsze dokładnie wycierane słomą po urodzeniu i dostają siarę w temperaturze ciała, czyli ok. 38°C – podaje swoją receptę na zdrowe cielęta Adam Kurowicki, właściciel fermy bydła mlecznego we wsi Radość w pow. sokołowskim.

Objawy zapalenia płuc

Niezależnie od rodzaju drobnoustrojów atakujących układ oddechowy cieląt objawy są takie same. Do najczęściej spotykanych należy gorączka, kaszel, katar, utrata apetytu, szorstka sierść, zaleganie.

Większość czynników przyczyniających się do pojawienia stanów zapalnych dróg oddechowych wynika z zaniedbań hodowców.

lek. wet. Adam Siębor

Kiedy rolnik do mnie dzwoni, najczęściej mówi, że cielę leży, ma wysoką temperaturę, głośno rzęzi, można zaobserwować ropny wyciek z nosa oraz kaszel – mówi lek. wet. Adam Siębor. – Kiedy przyjeżdżam, widzę, że młode jest ewidentnie osłabione, wychudzone, zmiany płucne dają o sobie znać podczas osłuchiwania, zmniejsza się wydolność oddechowa.

Zachłystowe zapalenie płuc również daje podobne objawy, ale pojawia się dość szybko po podaniu płynnych pokarmów – siary, mleka lub preparatów mlekozastępczych. Najczęstszą przyczyną zachłyśnięcia są nieodpowiednio dobrane smoczki, umożliwiające łapczywe picie.

Nieleczone zapalenie płuc u cieląt bardzo często prowadzi do śmierci. Jeśli młode przechoruje zapalenie płuc bez leczenia widoczne będą konsekwencje w przyrostach masy ciała i wydajności mlecznej.

Leczenie

Najlepiej w zaawansowanym stadium choroby zastosować silniejszy antybiotyk o przedłużonym działaniu, dożylnie. Często wystarcza 1–2 dawki. Dodatkowo preparat wspomagający i witaminowy – zaleca weterynarz. – Najgorsze jest jednak to, że hodowcy próbują leczyć cielęta na własną rękę, a dopiero jeśli to nie pomoże, dzwonią do specjalisty. Takie działanie może bardziej zaszkodzić, niż pomóc!

Cielęta w ciężkim stanie należy odizolować od grupy, zapewnić dobrą opiekę oraz lepsze warunki zoohigieniczne, zimą należy podgrzewać wodę i wyeliminować z dawki pasze pylące.

zapalenie płuc u cieląt

Dbanie o cielęta to gwarancja wysokiej mleczności dorosłych krów.

Profilaktyka

Działania profilaktyczne w cielętniku obejmują:

  • utrzymanie prawidłowych warunków higienicznych i mikroklimatycznych pomieszczeń;
  • regularną dezynfekcję, dezynsekcję i deratyzację;
  • odpowiednią obsadę kojców, niemieszanie grup wiekowych;
  • opiekę nad cielęciem po porodzie – wysuszenie, wytarcie słomą, podanie ciepłej siary, dezynfekcja pępka;
  • szczepienia profilaktyczne krów przed porodem na IBR i BVD;
  • zabezpieczenie pomieszczeń przed przeciągami i wysokimi wahaniami temperatur;
  • podawanie preparatów witaminowych i wysokiej jakości pasz.

Trzeba szukać oszczędności, dlatego lepiej zapobiegać, niż leczyć. Kiedyś w mniejszych gospodarstwach krowa była żywicielką domu, trzeba było dbać o nią, a w szczególności o cielęta. Teraz rolnicy zastanawiają się, czy opłaca się leczyć młode, a o działaniach profilaktycznych można zapomnieć. W złym kierunku to zmierza, wszyscy idą na skróty – podsumowuje lek. wet. Adam Siębor.

Korzyści wynikające z profilaktyki w odchowie cieląt są natomiast widoczne gołym okiem. Mniej upadków, jałówki o dobrych parametrach rozrodu, cielęta silne, odporne, szybko przybierające na masie. Większość działań profilaktycznych nie jest w dodatku związana z poniesieniem jakichkolwiek kosztów, tylko zadbaniem o kilka podstawowych zasad utrzymania i wychowu cieląt.

***

O stratach związanych z zapaleniem płuc u cieląt możecie również przeczytać na największym forum rolniczym AgroFoto.pl.

Dlaczego krowy źle znoszą przeciągi?

Prawidłowo wyposażona obora to klucz do zachowania dobrostanu zwierząt. Warto zadbać w niej o dobrą wentylację!

29 listopada 2016

Zdrowe lochy dadzą więcej prosiąt! Jak dbać o ich zdrowie?

Jak sprawić, żeby lochy, odpowiedzialne za ciągłość produkcji prosiąt, były zdrowe? Na co należy zwracać uwagę?

24 listopada 2016

Mykotoksyny w paszach dla drobiu: jak je wyeliminować?

Mykotoksyny mogą niekorzystnie wpływać na zdrowotność zwierząt, a tym samym na ich wyniki produkcyjne. Czym mogą skutkować?

25 listopada 2016