Znaczenie wapnia w glebie i roślinie – dowiedz się więcej!

Większość naszych gleb zawiera wystarczającą ilość wapnia (Ca) dla pokrycia potrzeb pokarmowych roślin. Konieczność ich wapnowania wynika z potrzeby zmiany odczynu, niezbędnego dla poprawy właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych gleb, a zwłaszcza ich struktury i optymalnego wykorzystania składników pokarmowych. Dlatego w rolnictwie wyznaje się zasadę, iż „wapniem nawozimy glebę, a nie roślinę”. 

Optymalne zakresy pH uzależnione są od kategorii agronomicznej gleby, związanej z jej zwięzłością. Na glebach lżejszych, wykazujących z natury kwaśny odczyn, zalecane są rośliny tolerancyjne na niskie pH (w zakresie 5-5,5): żyta, owsa, łubinu żółtego i seradeli. Mniej wrażliwe na niższe pH (w zakresie 5,6-6) jest też pszenżyto, gryka, kukurydza, ziemniak, len, tytoń Virginia, łubin wąskolistny, komonica, koniczyna biała. 

Znaczenie wapnia w glebie i roślinie

Największe wymagania pod tym względem mają rośliny o dużych wymaganiach glebowych. Rośliny uprawiane na średnich i zwięźlejszych glebach, gdzie optymalny zakres pH mieści się w przedziale 6-7,2. W takich warunkach zaleca się uprawę: jęczmienia, pszenicy, buraków, rzepaku, grochu, fasoli, bobiku, koniczyny czerwonej, lucerny, chmielu, konopi, a także (pH 6-6,5) tytoni ciemnych i Burley.

nawozy azotowe grupa azoty zaksan salmag

Większość naszych gleb zawiera wystarczającą ilość wapnia (Ca) dla pokrycia potrzeb pokarmowych roślin

fot. Grupa Azoty

Generalnie przyjmuje się, że optymalny zakres odczynu dla większości roślin mieści się w przedziale pH 5,6–7,2. Czyli od lekko kwaśnego do obojętnego. W tym zakresie pH jest też najlepsza przyswajalność większości składników, głównie makroelementów. Nieodpowiedni, ale dominujący w naszych glebach, kwaśny odczyn (pH poniżej 5) jest często główną przyczyną uniemożliwiającą uzyskiwanie wysokich plonów. 

Jak rozpoznać niedobór wapnia?

Wskaźnikiem niedoboru wapnia w glebie są kwasolubne chwasty: szczaw polny, czerwiec roczny, sporek polny, iglica pospolita, palusznik krwawy, tomka oścista. Przy pH poniżej 5 pobieranie Ca przez rośliny jest ograniczane przez tzw. kwaśne jony glinu, manganu i żelaza. Poza tym (niezależnie od wartości pH), w wyniku antagonizmu z potasem i magnezem, rzadziej z amonową formą azotu (NH4) i sodem, pod warunkiem, iż składniki te występują w glebie w większej ilości.

Znaczenie wapnia w glebie i roślinie. Skutki niedoboru wapnia (Ca)

Znaczenie wapnia w glebie i roślinie

Wapno defekacyjne z cukrowni

fot. Prof. dr hab. Czesław Szewczuk

W roślinach uprawnych obserwuje się choroby fizjologiczne spowodowane niedoborem Ca. Powodem są z reguły trudności w jego pobieraniu z gleb kwaśnych oraz w okresach suszy, jak też (w decydującym stopniu)  utrudnionego przemieszczania w roślinie, zwłaszcza do tworzących się owoców. Wapń w roślinie stabilizuje ściany i błony komórkowe oraz ogranicza ich przepuszczalność. Poza tym odpowiada za niektóre procesy enzymatyczne, dotyczące głównie przemian cukrowców. Jest też niezbędny przy podziałach komórek, opóźnia ich procesy starzenia i opadania liści. Oznaki niedoboru wapnia występują na najmłodszych liściach. Głównie na owocach, gdzie jest trudno przemieszczany z części wegetatywnych. Poza tym przy jego niedoborze gorzej wykształcają się korzenie, zwłaszcza włośnikowe, które śluzowacieją i zamierają. Wysoka zawartość Ca w komórkach roślinnych zmniejsza podatność roślin na wyleganie i uodparnia rośliny na patogeny chorób grzybowych. 

nawozy azotowe grupa azoty zaksan

Zaksan® 33,5  to najbardziej uniwersalny i efektywny nawóz azotowy. Formuła nawozu: N 33,5 zawiera magnez i wapń

fot. Grupa Azoty

Do chorób fizjologicznych spowodowanych niedoborem Ca należą:

  • sucha zgnilizna wierzchołkowa owoców pomidora i papryki,
  • gorzka plamistość podskórna jabłek,
  • szklistość miąższu jabłek,
  • pękanie owoców wiśni i czereśni,
  • brunatnienie brzegów liści kapusty pekińskiej (tip burn) lub rzepaku (młodsze liście),
  • zwisające (zwiędłe) kwiatostany: rzepaku, gorczycy, słonecznika i innych roślin. Wówczas z powodu niedorozwoju korzeni i utrudnionego pobierania wody.

Niedobory wapnia w glebie i roślinie. Jaki nawóz wybrać?

Dobre zaopatrzenie roślin w wapń zwiększa jędrność owoców, korzystnie wpływa również na ich smak oraz ułatwia transport i przechowywanie. Szczególnie duże ilości Ca pobierają rośliny z rodziny kapustowatych. W tym kapusta pekińska i głowiasta biała (późne odmiany) oraz rzepak, a także rośliny strączkowe i dynia. Przy widocznych objawach niedoboru wapnia wskazane jest dolistne dokarmianie roślin nawozami z podwyższoną zawartością Ca.

Przeczytaj również: Wymagania pokarmowe zbóż ozimych

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.7 / 5. Liczba głosów 6

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *