Co na mszyce w jęczmieniu ozimym? Jest rozwiązanie na jesień 2026
Co na mszyce w jęczmieniu ozimym jesienią 2026 r.? To pytanie może szybko nabrać znaczenia, ponieważ ciepła aura sprzyja aktywności tych szkodników. Ministerstwo Rolnictwa czasowo dopuściło Karate Zeon 050 CS do zwalczania mszyc będących wektorami wirusów żółtej karłowatości jęczmienia. Zezwolenie zacznie obowiązywać 15 września, ale tylko przez ograniczony czas.
Mszyce mogą długo pozostawać aktywne na młodym jęczmieniu ozimym, zwłaszcza podczas ciepłej jesieni. W 2026 r. rolnicy ponownie otrzymali możliwość zastosowania Karate Zeon 050 CS przeciwko mszycom przenoszącym wirusy żółtej karłowatości jęczmienia. Sprawdzamy terminy i warunki czasowego zezwolenia.
Spis treści
Mszyce szkodzą jęczmieniowi na dwa sposoby
Mszyce pojawiające się jesienią na młodym jęczmieniu ozimym stanowią zagrożenie bezpośrednie i pośrednie.
Bezpośrednia szkodliwość wynika z ich sposobu odżywiania. Owady aparatem gębowym kłującym wbijają się w roślinę i pobierają soki. Przy licznej kolonii takie żerowanie ogładza rośliny ze związków pokarmowych i materiałów budulcowych oraz energetycznych, w efekcie osłabia rośliny. Uszkodzone zboże jest słabo przygotowane do zimowania. W wypadku nastania silnym mrozów może masowo zamierać.
Szkodliwość pośrednia ma znacznie poważniejsze znaczenie. Mianowicie wiąże się z przenoszeniem wirusów. Mszyce są bowiem wektorami wirusów wywołujących m.in. żółtą karłowatość jęczmienia. Porażony jęczmień najczęściej żółknie, co objawia się dopiero wiosną, słabiej się krzewi, a nawet przestaje rosnąć. Wczesne infekcje są szczególnie niebezpieczne, ponieważ roślina ma przed sobą jeszcze długi okres bytowania. Poza tym staje się źródłem infekcji. Przy silnym porażeniu wirusy mogą prowadzić do dużych strat plonu.
Problem jest tym większy, że owad przenosi wirusa na zdrową roślinę podczas żerowania. Dlatego jesienna obecność tych szkodników na młodym jęczmieniu wymaga uwagi.
Co na mszyce w jęczmieniu ozimym? PZPRZ ponownie wystąpił o zezwolenie
Standardowe zezwolenie dla Karate Zeon 050 CS obejmuje m.in. pszenicę ozimą i jęczmień jary w zakresie zwalczania mszyc będących wektorami wirusów. Nie obejmuje natomiast takiego zastosowania w jęczmieniu ozimym. Dlatego Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych kolejny raz wystąpił o czasowe zezwolenie.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał je 28 sierpnia 2026 r. pod numerem R/j-4/2026. Zezwolenie obejmuje całą Polskę i dotyczy profesjonalnych użytkowników środka.
Takie decyzje nie rozszerzają rejestracji środka bezterminowo. Podstawę stanowi art. 53 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009. Ściśle mówiąc, państwo członkowskie może w szczególnych okolicznościach zezwolić na ograniczone i kontrolowane zastosowanie środka przez okres nieprzekraczający 120 dni. Musi przy tym wystąpić zagrożenie, którego nie można opanować innymi rozsądnymi metodami.
W przypadku jęczmienia ozimego zwiększa się zagrożenie związane z intensywnym rozwojem mszyc oraz ryzykiem przenoszenia przez nie wirusów żółtej karłowatości jęczmienia. Tymczasem praktycy mają ograniczone możliwości jesiennej ochrony tej uprawy.
Co na mszyce w jęczmieniu ozimym? Liczna kolonia mszycy zbożowej może osłabiać rośliny w trakcie żerowania, a dodatkowo zwiększać ryzyko przenoszenia wirusów żółtej karłowatości jęczmienia
Co zawiera Karate Zeon 050 CS?
Karate Zeon 050 CS zawierający lambda-cyhalotrynę w ilości 50 g/l, czyli 4,81% został właśnie na wniosek PZPRZ czasowo dopuszczony do ochrony jęczmienia przed mszycami jesienią. Jego substancja czynna należy do pyretroidów. Środek działa na owady kontaktowo i żołądkowo, natomiast na powierzchni rośliny — powierzchniowo. Lambda-cyhalotryna oddziałuje na układ nerwowy owadów i według klasyfikacji IRAC należy do grupy 3A.
To ważne również przy planowaniu zabiegu. Ponieważ preparat działa przede wszystkim kontaktowo, liczy się dotarcie cieczy do miejsca przebywania szkodników. Nie należy więc traktować samego wykonania oprysku jako gwarancji skutecznego ograniczenia populacji. Nie należy więc redukować zalecanej dawki wody, najlepiej dodać adiuwant.
Temperatura ma duże znaczenie dla efektywności zabiegu. Środek jest bowiem najskuteczniejszy w temperaturze do 20°C. Ale także wpływa na zachowanie samych mszyc. Ich aktywność wyraźnie ogranicza ochłodzenie poniżej 3°C. Do tego czasu intensywnie żerują i rozmnażają się partenogenetycznie (bez zapłodnienia).
Dlatego przed zabiegiem warto przede wszystkim sprawdzić, czy mszyce rzeczywiście znajdują się na plantacji, oraz uwzględnić aktualne warunki pogodowe. Samo czasowe zezwolenie nie oznacza potrzeby automatycznego wykonywania oprysku na każdym polu.
Karate Zeon 050 CS w jęczmieniu ozimym — dawka i termin stosowania
Czasowe zezwolenie dokładnie określa warunki zastosowania Karate Zeon 050 CS w jęczmieniu ozimym. Rolnicy mogą korzystać z niego od 15 września do 30 listopada 2026 r.
Środek można zastosować jesienią od fazy rozwiniętego pierwszego liścia do końca krzewienia jęczmienia, czyli BBCH 10–29. Maksymalna dawka dla jednorazowego zastosowania wynosi 0,1 l/ha. Zezwolenie wskazuje natomiast zalecany zakres 0,075–0,1 l/ha. W sezonie można wykonać maksymalnie dwa zabiegi. Pomiędzy nimi trzeba zachować co najmniej 10–14 dni odstępu. Zalecana ilość wody wynosi 300–400 l/ha, a zezwolenie przewiduje opryskiwanie średniokropliste.
Ciepła jesień może wydłużyć aktywność mszyc
Przy ocenie zagrożenia w 2026 r. szczególnego znaczenia nabiera pogoda. Mszyce rozwijają się i przemieszczają szybciej przy sprzyjającej temperaturze. Z kolei ochłodzenie ogranicza ich aktywność. Właśnie dlatego łagodna jesień może wydłużyć okres, w którym młody jęczmień pozostaje narażony na kontakt z wektorami wirusów.
Nie wszystkie mszyce mają jednak taki sam cykl życiowy. Część gatunków (dwudomne) może zmieniać żywiciela, aczkolwiek mogą też pozostawać na zbożach, gdyż zmienia się behawior tych szkodników. Natomiast inne (jak mszyca zbożowa) pozostają związane ze zbożami i trawami. Dlatego też mszyca zbożowa może zimować na zbożach i trawach, bez konieczności przenoszenia się na drzewiastego żywiciela zimowego. Jesienią uskrzydlone osobniki nalatują na wschodzące zboża, a następnie na plantacji mogą rozwijać się kolejne pokolenia.
Dlatego nie można zakładać, że po pierwszym nalocie problem szybko zniknie. Przy sprzyjającej pogodzie mszyce mogą rozmnażać się partenogenetycznie, czyli bez zapłodnienia. W ten sposób populacja może zwiększać liczebność w krótkim czasie.
Tegoroczny przebieg pogody dodatkowo zwiększa potrzebę obserwacji plantacji. Prognoza rolnicza na jesień 2026 wskazuje na ciepły wrzesień i łagodny październik. Według prognozy IMGW średnia temperatura miesiąca w całej Polsce najprawdopodobniej przekroczy normę z lat 1991–2020. Jednocześnie prognozy długoterminowe trzeba interpretować jako możliwy kierunek zmian, a nie dokładny scenariusz pogody dla konkretnego pola.
Jeżeli ciepła aura będzie się utrzymywać, może ona sprzyjać dłuższej aktywności mszyc w łanach zbóż. Nie oznacza to jednak, że każde pole zostanie silnie zasiedlone. Duże znaczenie mają lokalne warunki, termin wschodów jęczmienia, obecność mszyc oraz ich liczebność.
Dlatego warto regularnie kontrolować młode plantacje. Szczególnej uwagi wymagają pola, na których jęczmień wcześnie wschodzi i przez dłuższy czas rozwija się przy łagodnej temperaturze. Wczesny siew wydłuża bowiem okres ekspozycji roślin na mszyce i tym samym może zwiększać ryzyko infekcji BYDV.
Co na mszyce w jęczmieniu ozimym jesienią 2026? Jest czasowe zezwolenie
Co na mszyce w jęczmieniu ozimym, jeśli szkodniki pojawią się na młodych roślinach? Od 15 września do 30 listopada 2026 r. rolnicy mogą korzystać z czasowego zezwolenia na Karate Zeon 050 CS. Preparat zawiera lambda-cyhalotrynę i w tym zastosowaniu służy do zwalczania mszyc będących wektorami wirusów żółtej karłowatości jęczmienia.
Samo zezwolenie nie jest jednak powodem do wykonywania zabiegu profilaktycznie. Najpierw trzeba kontrolować plantację i oceniać rzeczywistą obecność szkodników. W 2026 r. ma to szczególne znaczenie, ponieważ prognozowana łagodna aura może przedłużać ich jesienną aktywność. Jeśli więc mszyce pozostaną na jęczmieniu przez kolejne tygodnie, wydłuży się również okres, w którym mogą przenosić wirusy między roślinami.
FAQ: Co na mszyce w jęczmieniu ozimym? Jest rozwiązanie na jesień 2026
Kiedy można stosować Karate Zeon 050 CS w jęczmieniu ozimym jesienią 2026?
Karate Zeon 050 CS można stosować od 15 września do 30 listopada 2026 r.
Ile wynosi zalecana dawka Karate Zeon 050 CS na hektar w jęczmieniu ozimym?
Zalecana dawka wynosi 0,075–0,1 l/ha, z maksymalną dawką 0,1 l/ha.
Czy należy profilaktycznie stosować Karate Zeon 050 CS przeciwko mszycom?
Samo zezwolenie nie oznacza potrzeby profilaktycznego opryskiwania; należy najpierw ocenić obecność szkodników.
Dlaczego ciepła jesień jest niekorzystna dla jęczmienia ozimego?
Ciepła jesień sprzyja aktywności mszyc, co zwiększa ryzyko przenoszenia wirusów żółtej karłowatości jęczmienia.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
