Droga po unijne dotacje. Droga przez mękę czy realna pomoc?
Skorzystanie z unijnych dofinansowań jest możliwe, ale wymaga przestrzegania zasad i procedur. Wnioski muszą być złożone w terminie i wypełnione zgodnie z wymaganiami. Choć w teorii dostęp do środków jest szeroki, droga po unijne dotacje bywa niełatwa. Bowiem w praktyce rolnicy zmagają się z wieloma trudnościami. Jakie problemy zgłaszają najczęściej?
W majowej konferencji prasowej w siedzibie ARiMR w Warszawie wzięli udział zaproszeni rolnicy. Podczas spotkania otwarcie mówili o barierach w ubieganiu się o środki unijne, skomplikowanych procedurach i braku rzetelnego doradztwa. ARiMR przyznała, że wyzwania są realne — ale część problemów wymaga systemowych rozwiązań. Jakie problemy zgłaszano i co obiecano rolnikom?
Spis treści
Brakuje rzetelnego wsparcia doradczego
Rolnicy zgodnie podkreślili, że największym problemem jest brak doradztwa — zarówno przy wypełnianiu wniosków, jak i przy planowaniu samej inwestycji. Bowiem rolnicy często nie wiedzą, z jakimi wymaganiami wiąże się dana inwestycja. Dodatkowo nie każdy zna się na specjalistycznych sprawach technicznych.
Podczas spotkania rolnicy otwarcie mówili o barierach w ubieganiu się o środki unijne, skomplikowanych procedurach i braku rzetelnego doradztwa.
Pani Monika, właścicielka 70-ha gospodarstwa w województwie łódzkim wyspecjalizowanego w przetwórstwie serów podkreśliła, że największą barierą nie była sama inwestycja. Ale przejście przez skomplikowane procedury — od projektu budynku zgodnego z wymogami HACCP po kontrolę dokumentacji.
Choć sama znalazła prywatnego doradcę, uważa, że powinny istnieć środki wsparcia na etapie doradztwa. Na przykład dla rolników, którzy chcą wejść w przetwórstwo, a nie mają odpowiedniego wykształcenia ani doświadczenia technologicznego. Dlatego rolnicy zaapelowali o stworzenie oficjalnej listy zweryfikowanych doradców. A także o większe wsparcie informacyjne i szkoleniowe ze strony instytucji publicznych.
Biurokracja w drodze po unijne dotacje
Zwrócono także uwagę na ogromną ilość dokumentacji potrzebnej zarówno do wypełnianie wniosków, jak i do rozliczenia projektów. Często, szczególnie mniejsze gospodarstwa mają trudność z wypełnianiem dokumentacji, która wymaga specjalistycznej wiedzy, kompletowania załączników i interpretacji wymagań. Rolnicy mówią wprost: przez natłok biurokracji często trzeba korzystać z zewnętrznych firm doradczych, co generuje dodatkowe koszty.
Ponadto, zdaniem rolników, system punktowy faworyzuje duże, intensywne gospodarstwa. Natomiast nie premiuje innowacji ani lokalnych modeli produkcji czy sprzedaży. Jak mówi pan Łukasz z Mazowsza, właściciel 10-ha rodzinnego gospodarstwa, w którym uprawiane są warzywa, mniejszym producentom, np. ukierunkowanym na sprzedaż detaliczną trudno jest konkurować na rynku.
Brakuje wsparcia na nowoczesny marketing i e-commerce
Choć dotacje pozwalają kupić maszyny czy zmodernizować gospodarstwo, rolnicy zwracają uwagę na brak wsparcia w zakresie nowoczesnego marketingu: e-commerce, prowadzenia sklepów internetowych, social mediów czy sprzedaży bezpośredniej.
Rolnicy po zakończeniu inwestycji napotykają kolejne wyzwanie: jak wypromować swoje produkty i dotrzeć do klienta? Zasugerowano, że przydałyby się programy wspierające marketing internetowy. Bowiem, jak zauważyła pani Monika, social media i możliwość sprzedaży online są dziś kluczowe dla sprzedaży bezpośredniej. A tymczasem wymagają dodatkowych inwestycji, które często nie są objęte dofinansowaniem. Zatem przydałoby się wsparcie w tworzeniu e-sklepów, promocji online i udziału w targach.
Potrzeba współpracy i budowania grup producenckich
Pani Monika zauważyła ponadto, że warto byłoby wspierać tworzenie grup producenckich, np. wspólnych serowarni czy mleczarni. Łączenie sił rolników specjalizujących się w różnych rodzajach produktów (sery świeże, pleśniowe, dojrzewające) pozwoliłoby stworzyć kompleksową ofertę. A także zwiększyć skalę działania i wzmocnić pozycję na rynku.
Kto jest aktywnym rolnikiem? Potrzeba jasnych definicji
Obecni na spotkaniu rolnicy poruszyli również temat tego, że dotacje trafiają także do osób, które w praktyce nie prowadzą działalności rolniczej. Bądź działalność tę kończą wraz z wykorzystaniem przyznanych środków. Ich zdaniem potrzebna jest dokładna definicja aktywnego rolnika, aby wsparcie trafiało tam, gdzie rzeczywiście przynosi efekty.
Środki unijne realną pomocą, ale droga po dotacje niełatwa
Rolnicy, którym udało się pozyskać fundusze, nie mają wątpliwości — to ogromna szansa. Dzięki wsparciu wielu z nich zmodernizowało gospodarstwa, kupiło sprzęt czy uruchomiło małe przetwórnie. Pani Monika ocenia, że dzięki środkom unijnym mogła się rozwinąć zawodowo i spełnić marzenia o własnej serowarni.
Przetwórstwo pozwoliło jej przejąć kontrolę nad produktem, wyceną i sprzedażą, a dzięki temu osiągać wyższe marże. Jednak ostrzega, że bez odpowiedniego wsparcia doradczego wielu rolników może się pogubić w procedurach. Co prowadzi do rezygnacji z ambitnych planów.
Przedstawiciele ARiMR odnieśli się do problemów zgłoszonych przez rolników i zapowiedzieli podjęcie działań.
Kluczowe zdaniem gości ARiMR jest uelastycznienie zasad i uproszczenie dostępu do unijnych dotacji dla mniejszych gospodarstw. Jak przekazał pan Jarosław, który z synem Janem prowadzi gospodarstwo na Podlasiu, gdzie gospodarują na 160 ha, hodują konie oraz trzodę chlewną system ocen i przyznawania punktów wymaga większego uwzględniania specyfiki branż.
Co odpowiada rolnikom ARiMR?
Przedstawiciele ARiMR odnieśli się do zgłoszonych problemów, podkreślając, że wiele problemów wynika z przepisów unijnych. W odpowiedzi na głosy rolników zapowiedziano m.in. podjęcie konkretnych działań w kilku obszarach. Mianowicie przekazano:
- doradztwo — ARiMR nie może świadczyć doradztwa przy wnioskach, które sama ocenia, ale przyznaje, że potrzebne jest uporządkowanie rynku doradców i wzmocnienie ich kompetencji;
- szkolenia — przewidziano bezpłatne szkolenia dla rolników i doradców m.in. z nowych zasad w ramach WPR, warto zatem śledzić ogłoszenia na stronach ARiMR, KOWR i ministerstwa rolnictwa;
- uproszczenia procedur — na szczeblu unijnym trwają prace nad zmniejszeniem liczby wymaganych zaświadczeń i zwiększeniem roli oświadczeń, co ma ograniczyć biurokrację;
- wsparcie dla marketingu i e-commerce — jesienią ruszą programy wspierające marketing i działania promocyjne, prowadzenie stron, sprzedaż online oraz udział w targach;
- promowanie współpracy — ARiMR zachęca rolników do tworzenia grup producentów, organizacji i stowarzyszeń, bo wnioski składane przez takie grupy mają większe szanse na sukces w naborach.
Joanna Gierulska, wiceprezes ARiMR przyznaje, że nie wszystkie problemy można rozwiązać na poziomie agencji. Sygnały z terenu traktuje jako cenne uwagi ze strony praktycznej i ważny kierunek rozmów z Ministerstwem Rolnictwa. Ponadto zachęca, by śledzić strony internetowe placówek rządowych, gdyż pojawiają się tam informacje o nowych możliwościach i wsparciu.
FAQ: Droga po unijne dotacje. Droga przez mękę czy realna pomoc?
Jakie trudności napotykają rolnicy przy ubieganiu się o unijne dotacje?
Rolnicy najczęściej zmagają się z brakiem rzetelnego doradztwa oraz skomplikowanymi procedurami biurokratycznymi.
Czy istnieje wsparcie dla rolników w zakresie nowoczesnego marketingu?
Obecnie brakuje wsparcia w tym zakresie, jednak planowane są programy wspierające marketing internetowy i sprzedaż online.
Jakie działania podejmie ARiMR w odpowiedzi na zgłaszane problemy?
ARiMR planuje szkolenia, uproszczenie procedur oraz wsparcie dla marketingu i e-commerce.
Dlaczego rolnicy apelują o jasne definicje aktywnego rolnika?
Chcą, aby dotacje trafiały do osób faktycznie prowadzących działalność rolniczą, a nie tylko korzystających z funduszy unijnych.
Jak ARiMR wspiera tworzenie grup producenckich?
ARiMR zachęca do tworzenia grup producentów, które mają większe szanse na sukces w naborach.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
