Czy dotacje rolnicze będą obcięte? Plany Brukseli pokrzyżowane

Czy już wkrótce będą niższe dotacje rolnicze? Rolnicy i organizacje tego się obawiają, kiedy zobaczyli propozycje budżetowe Komisji Europejskiej. Jednak właśnie zyskali mocnego sojusznika, który jasno mówi: budżet na unijne rolnictwo musi być większy! Kto ostatecznie wygra – rolnicy czy Bruksela?
Spis treści
KE proponuje włączenie dotacji rolniczych do nowego Funduszu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PKR)
Komisja Europejska jeszcze latem zaproponowała zmiany w budżecie UE, które miałyby obowiązywać od 2028 roku. Bruksela zaproponowała, żeby dotacje rolnicze zostały włączone do nowego Funduszu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PKR) o wartości 865 mld euro. Fundusz ten byłby również wykorzystywany na politykę strukturalną i politykę spójności, rybołówstwo oraz zdolności w zakresie bezpieczeństwa i obrony.
Na dodatek KE, chce, żeby Wspólna Polityka Rolna (WPR) nie była już podzielona na dwa filary – jeden na dopłaty bezpośrednie i drugi na dotacje na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich. Komisja chce także, aby wiele decyzji dotyczących dotacji rolniczych były podejmowane przez państwa członkowskie.
Copa-Cogeca: propozycje Brukseli są nie do przyjęcia dla organizacji rolniczych
Takie propozycje spotkały się z krytyką rolników i organizacji rolniczych. Copa-Cogeca uznała, że propozycja Brukseli to w zasadzie demontaż WPR, wskazując na ukryte cięcia budżetu rolniczego pod przykrywką tzw. „jednolitego funduszu”. Organizacja uważa także, że nacjonalizacja polityki rolnej tłumaczona uproszczeniami administracyjnymi może przynieść więcej szkody niż pożytku.
– Mamy teraz wyraźne dowody na to, że przewodnicząca von der Leyen w rzeczywistości od miesięcy przygotowywała za kulisami radykalne, jednostronne i cyniczne podejście do rolnictwa UE i jego budżetu. Rezultatem jest podejście nie do przyjęcia dla europejskich organizacji rolniczych – można przeczytać w oświadczeniu Copa-Cogeca.
Polskie ministerstwo rolnictwa zapowiada walkę o wyższe dotacje rolnicze
Również polskie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) uważa, że zmiany w WPR zaproponowane przez Brukselę są rewolucją. Resort rolnictwa obawia się także, że może to być pretekst do osłabienia roli WPR. Resort rolnictwa chce utrzymania silnej WPR oraz zabezpieczenie dotacji rolniczych i na rozwój obszarów wiejskich.
– Mogę zapewnić, że w ramach negocjacji Polska aktywnie poszukuje sojuszy i partnerów, a także zgłasza alternatywne rozwiązania, korzystne z punktu widzenia interesu Polski. Już teraz resort rolnictwa inicjuje i realizuje działania, które mogą służyć budowaniu koalicji państw mających podobne podejście do WPR i mówiących o potrzebie zwiększenia konkurencyjności europejskiego rolnictwa – zapewnia Stefan Krajewski, minister rolnictwa.
Europosłowie za zwiększeniem budżetu na WPR
Co istotne dla rolników, podobne stanowisko jak polski resort rolnictwa i organizacje rolnicze ma także Parlament Europejski. Podczas posiedzenia z 10 września europosłowie opowiedzieli się za zupełnie inną wizją WPR niż ta z propozycji KE.
Posłowie PE w przyjętym stanowisku poparli większy i odrębny budżet na rolnictwo po 2027 roku. Europosłowie chcą też, aby WPR nie była łączona z innymi obszarami finansowania. Nie powinna też być częścią szerszej kategorii, którą państwa członkowskie mogłyby wykorzystywać do innych celów niż rolnictwo.
– Walczymy o sprawiedliwą przyszłość, na którą zasługuje europejski sektor rolny. Oznacza to prawdziwie wspólną WPR – wskazuje hiszpańska europosłanka Carmen Crespo Díaz (Europejska Partia Ludowa), która jest sprawozdawczynią komisji rolnej PE w tym temacie.
– Nie możemy poprzeć żadnych cięć ani prób nacjonalizacji WPR lub łączenia jej funduszy z innymi unijnymi instrumentami. Przede wszystkim musimy zabezpieczyć i zagwarantować płatności bezpośrednie dla rolników. Stanowią one trzon ich dochodów i są najskuteczniejszym narzędziem zapewniającym bezpieczeństwo żywnościowe i równowagę terytorialną w całej Europie – dodaje Carmen Crespo.
Jak powinna wyglądać WPR po 2027 roku według PE?
Parlament Europejski przedstawił także swoją wizję Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku. Według nich WPR powinna skupić się na:
- wzmocnieniu płatności bezpośrednich, które powinny trafiać wyłącznie do rolników aktywnych zawodowo;
- zmniejszeniu obciążeń administracyjnych dla rolników;
- zachętach dla rolników za realizację celów środowiskowych i społecznych;
- ekoschematach, które powinny pozostać dobrowolne i być objęte dodatkowym wsparciem;
- cyfryzacji rolnictwa rozumianej jako zapewnienie rolnikom dostępu do innowacyjnych i cyfrowych rozwiązań wspierających zrównoważone rolnictwo, zwiększających dochody i zmniejszających biurokrację;
- inwestycjach w gospodarkę wodną, czyli m.in. w retencję;
- wymianie pokoleniowej, poprzez zwiększenie dotacji rolniczych z WPR, ulg podatkowych i zachęt kredytowych dla młodych rolników.
Kto ostatecznie wygra batalię o dotacje rolnicze i kształt WPR?
Ostateczne decyzje w sprawie WPR po 2027 roku podejmą rządy wszystkich państw członkowskich wraz z Parlamentem Europejskim. A ponieważ stanowisko PE znacząco różni się od propozycji Komisji Europejskie, to bez dość długich negocjacji między unijnymi instytucjami się nie obędzie. Oby to jednak rolnicy na tym zyskali.
Przeczytaj także ten artykuł: Dostałeś ziemię rolną od rodziny? Tak łatwo jej nie sprzedasz i nie wydzierżawisz
Często zadawane pytania (FAQ): Europosłowie szachują Brukselę. Czy dotacje rolnicze będą obcięte?
Czy dotacje rolnicze mogą być obcięte w przyszłości?
Tak, istnieją obawy, że dotacje rolnicze mogą być zmniejszone. Propozycje Komisji Europejskiej sugerują włączenie ich do nowego Funduszu Partnerstwa, co może prowadzić do cięć.
Czy są organizacje, które sprzeciwiają się propozycjom Brukseli?
Tak, organizacje takie jak Copa-Cogeca krytykują proponowane zmiany, uważając je za demontaż obecnej Wspólnej Polityki Rolnej.
Co mówi polskie Ministerstwo Rolnictwa na ten temat?
Ministerstwo Rolnictwa w Polsce obawia się, że zmiany zaszkodzą WPR i planuje walczyć o wyższe dotacje oraz stabilność budżetu rolniczego.
Jakie stanowisko ma Parlament Europejski w sprawie budżetu na WPR?
Parlament Europejski opowiada się za większym i odrębnym budżetem na rolnictwo, niezależnym od innych obszarów finansowania.
Kto podejmuje ostateczne decyzje dotyczące WPR po 2027 roku?
Decyzje w sprawie WPR będą podejmowane przez rządy państw członkowskich wraz z Parlamentem Europejskim, co wymaga długich negocjacji między tymi instytucjami.









