Fundusz sołecki 2027. Mieszkańcy mają głos, ale trzeba zdążyć przed 30 września

Do 30 września 2026 r. sołtys musi przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta uchwalony przez zebranie wiejskie wniosek do funduszu sołeckiego na 2027 rok. To oznacza, że mieszkańcy, którzy chcą zaproponować nowe wyposażenie świetlicy, poprawę przestrzeni wspólnej, plac zabaw czy inną lokalną inwestycję, nie powinni czekać do końca września. Najpierw trzeba przygotować propozycję i doprowadzić do jej rozpatrzenia przez zebranie wiejskie.

Sierpień i wrzesień są więc najważniejszym momentem dla mieszkańców chcących mieć wpływ na fundusz sołecki 2027. Ustawa przewiduje, że do 31 lipca wójt przekazuje sołtysom informację o wysokości środków przypadających na poszczególne sołectwa. Gdy kwota jest już znana, można konkretnie rozmawiać o zadaniach, ich kosztach i priorytetach.

Fundusz sołecki 2027. W niektórych gminach chodzi już o setki tysięcy złotych

W skali gminy fundusz sołecki na 2027 rok wynosi 1 394 181,90 zł i obejmuje 35 sołectw. Jedenaście największych sołectw ma do dyspozycji po 55 980 zł, a najmniejsze 15 282,54 zł. To nie są małe środki, ale nie wystarczą na duże inwestycje drogowe czy inne zadania infrastrukturalne. O takich przedsięwzięciach decydują wójt i rada gminy. Na poziomie sołeckim można jednak przeznaczyć pieniądze na ciekawe inicjatywy społeczne i lokalne cele ważne dla mieszkańców.

Czy zwykły mieszkaniec może zgłosić pomysł do funduszu sołeckiego?

Tak, ale trzeba odróżnić pomysł mieszkańca od formalnego wniosku. Mieszkaniec może zaproponować przedsięwzięcie sołtysowi, radzie sołeckiej lub sąsiadom. Formalną procedurę może jednak zainicjować sołtys, rada sołecka albo co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa. Wniosek musi następnie uchwalić zebranie wiejskie. Samo indywidualne pismo do urzędu nie wystarczy. Szczegółowe zasady zwoływania zebrania i głosowania określa statut sołectwa. Zebranie dotyczące funduszu sołeckiego na 2027 rok musi odbyć się najpóźniej 30 września 2026 roku.

Kto składa wniosek do funduszu sołeckiego?

Tu również łatwo pomylić dwa etapy. Inicjatywa może pochodzić od sołtysa, rady sołeckiej albo grupy co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców. Natomiast uchwalony wniosek do funduszu sołeckiego przekazuje wójtowi sołtys. Termin jest jednoznaczny: musi to nastąpić do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy wniosek. Dla funduszu na 2027 r. oznacza to 30 września 2026 r. Dlatego zebrania poświęconego funduszowi nie warto planować na ostatnią chwilę. Do końca września nie wystarczy dopiero rozpocząć rozmowy. W tym terminie gotowy, wcześniej uchwalony przez zebranie wiejskie wniosek musi już zostać przekazany właściwemu organowi gminy.

Co powinien zawierać wniosek do funduszu sołeckiego 2027?

Ustawa wymaga wskazania przedsięwzięć przewidzianych do realizacji, oszacowania ich kosztów oraz uzasadnienia. Koszt planowanych zadań powinien mieścić się w wysokości środków przypadających na dane sołectwo. W praktyce oznacza to, że sam zapis „chcemy poprawić plac zabaw” może być niewystarczający. Trzeba określić, co dokładnie ma zostać wykonane lub kupione, ile może to kosztować i dlaczego przedsięwzięcie jest potrzebne mieszkańcom. Gminy mogą ułatwiać mieszkańcom przygotowanie dokumentów. Gmina Zamość udostępnia własny druk wniosku i zachęca, aby przed zebraniem sprawdzić m.in., czy planowane przedsięwzięcie mieści się w zadaniach własnych gminy oraz jaki może być jego realny koszt.

Plac zabaw, świetlica, wydarzenie. Co można sfinansować?

Fundusz sołecki może finansować przedsięwzięcia, które:

• są zadaniem własnym gminy,
• poprawiają warunki życia mieszkańców,
• są zgodne ze strategią rozwoju gminy,
• pomagają usuwać skutki klęsk żywiołowych.

W praktyce pieniądze mogą zostać przeznaczone m.in. na:

• drobne inwestycje,
• wyposażenie świetlic i innych wspólnych przestrzeni,
• place zabaw,
• lokalne wydarzenia i działania integracyjne.

Nie każdy pomysł spełnia jednak ustawowe wymagania. Przed przygotowaniem wniosku warto skonsultować go z sołtysem lub urzędem gminy, szczególnie gdy dotyczy infrastruktury należącej do innego samorządu.

Nowe zasady od 2026 r. Co zmieniło się przy odrzucaniu wniosków?

Przy planowaniu funduszu sołeckiego 2027 obowiązują zmiany wprowadzone ustawą z 12 września 2025 r., która weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Nie zmienił się termin składania wniosków — nadal jest to 30 września. Nowe przepisy zmieniły natomiast procedurę odrzucania wniosków. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma 7 dni na odrzucenie całego wniosku albo tylko nieprawidłowego przedsięwzięcia. Sołtys może w ciągu kolejnych 7 dni odwołać się do rady gminy, a w określonych przypadkach zebranie wiejskie może ponownie uchwalić wniosek. Zmiany nie pozwalają jednak uzupełnić wniosku złożonego po terminie. 30 września pozostaje ostateczną datą przekazania wniosku. Nowelizacja umożliwiła także finansowanie przedsięwzięć w innych jednostkach pomocniczych gminy, nie tylko w sołectwach.

Fundusz sołecki 2027 — co mieszkaniec może zrobić już teraz?

1. Jeżeli w Twojej miejscowości działa fundusz sołecki i masz pomysł na wykorzystanie pieniędzy w 2027 r., najważniejsze są cztery działania:
   Sprawdź kwotę dla swojego sołectwa i termin zebrania wiejskiego — informacji szukaj na stronie gminy, w BIP, u sołtysa lub na lokalnych tablicach ogłoszeń.
2. Porozmawiaj o pomyśle przed zebraniem — z sołtysem, radą sołecką i mieszkańcami. Jeżeli inicjatywa ma pochodzić bezpośrednio od mieszkańców, potrzebna jest grupa co najmniej 15 pełnoletnich osób.
3. Przygotuj konkret — nazwę przedsięwzięcia, szacunkowy koszt oraz uzasadnienie pokazujące, w jaki sposób zadanie poprawi warunki życia mieszkańców i dlaczego może być zadaniem gminy.
4. Dopilnuj procedury i terminu — wniosek musi uchwalić zebranie wiejskie, a sołtys przekazać go wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta najpóźniej 30 września 2026 r.

Przeczytaj też: Od 2026 r. zmiany w prawie dla sołtysów

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się