Kiedy sadzić drzewka owocowe — optymalne terminy

26 stycznia 2022, dr inż. Ewelina Gudarowska

fot. Anita Łukawska

Planując sadzenie drzewek owocowych, należy wcześniej przygotować odpowiednio pole. Następnie wybrać, zamówić i zakupić materiał szkółkarski. Jakie więc dokładnie podejmujemy działania i najlepiej kiedy sadzić drzewka owocowe? Sprawdź.

Odpowiedź na pytanie, kiedy sadzić drzewka owocowe zależy od wielu czynników. Niewątpliwie najważniejszym jest banalny punkt – trzeba się zaopatrzyć w drzewka. Kolejnym krokiem jest zaplanowanie techniki sadzenia, wyznaczenie rzędów, a także miejsca dla odmiany głównej i zapylaczy (plan sadu i kwater). W niektórych sadach przygotowanie do sadzenia drzew obejmują także zakup podpór i wcześniejszy montaż elementów konstrukcji wspierających drzewka, także umożliwiających zamontowanie siatek przeciwgradowych. W innych sadach, podpory, rusztowania i druty montuje się po posadzeniu drzew. Jeszcze w innych, wykorzystuje się konstrukcje po poprzednim, wykarczowanym sadzie.

Spis treści

Reklama

Jak przygotować pole pod sadzenie drzewek owocowych?

Przygotowanie gleby jest rozłożone na kilka, kilkanaście miesięcy i obejmuje:

wykonanie analizy gleby;
uregulowania odczynu gleby;
zastosowanie odpowiedniego przedplonu;
odchwaszczenie, szczególnie usunięcie chwastów trwałych, wieloletnich, rozłogowych;
zniszczenie szkodników glebowych;
zaopatrzenia gleby w substancję organiczną;
wzbogacenie gleby w składniki pokarmowe (zgodnie z wynikami analiz);
głęboka orka z głęboszowaniem i uprawki wyrównujące pole oraz poprawiające podsiąk wody.

Więcej czasu i specjalnych zabiegów będzie wymagało założenie sadu po sadzie, w warunkach choroby replantacji

Kiedy sadzić drzewka owocowe — terminy

Drzewka jabłoni możemy sadzić w dwóch terminach wiosną i jesienią. Każdy z terminów ma swoje wady i zależy od wielu czynników m.in. od przebiegu pogody, dostępności materiału i przygotowania pola oraz kwater.

Jesienny termin sadzenia drzewek owocowych

Przypada on na przełom października i listopada.

Zaletą tego terminu jest bogata oferta szkółkarska zarówno pod względem jakościowym, jak i odmianowym.
Zwolennicy jesiennego terminu wykorzystują dobre warunki wilgotnościowe w glebie. Większa wilgotność ułatwi przyjęcie się roślin po posadzeniu. Niestety, w wielu rejonach od kilku lat, z powodu niedoborów opadów, nawet jesienią, może być niska zawartość wody w glebie.
Jesienią, dopóki temperatura gleby nie spadnie do 4°C, korzenie podejmują funkcje życiowe, przez co przyspieszają wzrost drzewa wiosną. Dlatego, że zregenerowany jesienią system korzeniowy szybciej i łatwiej pobiera wiosną wodę i składniki pokarmowe
Największą wadą jesiennego terminu sadzenia drzewek jest ryzyko ich przemarznięcia podczas mrozów w granicach -25 do -30°C. W pierwszej kolejności zmarzną drzewka jednoroczne mało wytrzymałych na mróz odmian na podkładkach wrażliwych na niską temperaturę zwłaszcza w rejonach bez pokrywy śnieżnej. Bardziej odporne na mróz są drzewka dwuletnie.

Coraz częściej korzystając z dużego asortymentu szkółek, sadownicy kupują drzewka jesienią i przechowują je, za dodatkową opłatą, u szkółkarza w chłodni do wiosny.
Drzewka zakupione i przechowywane u sadownika należy odpowiednio zadołować, zabezpieczając w dołowniku lub przechować w chłodni. Do przechowania drzewek należy przeznaczyć komory bez przechowywanych owoców, ponieważ etylen wydzielany z owoców uszkadza pędy, pąki i korzenie drzewek. Drzewka zakupione jesienią muszą być przechowane około 5 miesięcy. W tym czasie należy je zabezpieczyć przed mrozem, przesuszeniem, zwierzętami, w tym gryzoniami.

Wiosenny termin sadzenia drzewek owocowych

Przypada on na marzec–kwiecień.

Wiosną materiał szkółkarski powinien być posadzony, gdy rozmarznie gleba i przed pękaniem pąków drzewek. Jednak coraz częściej sadownicy opóźniają termin sadzenia nawet do maja, kiedy temperatura gleby osiągnie 6°C. W tym opóźnionym terminie można sadzić tylko drzewka przechowywane w chłodni. Drzewka takie są bowiem wciąż w stanie spoczynku.

Sadzenie wiosną chroni drzewka przed przemarznięciem i uszkodzeniami przed gryzoniami, ale odbywa się w warunkach niedostatecznej wilgotności gleby.
Drzewka sadzone wiosna powinny być moczone w wodzie przed posadzeniem, a potem bardzo obficie i kilkakrotnie podlewane.
Czasami, gdy zimowa aura się długo utrzymuje i gleba jest długo zamarznięta, wiosenny termin sadzenia jest bardzo krótki. Brakuje czasu na wykonanie potrzebnych uprawek, jest większe spiętrzenie prac polowych niż jesienią. Wtedy termin sadzenia się opóźnia, a gleba w tym czasie bardzo szybko obsycha.

Kiedy sadzić drzewka owocowe? Rozstawa, podkładki, odmiany

Kiedy sadzić drzewka owocowe i w jakiej rozstawie — to najczęstsze dylematy sadowników

fot. Deutz-Fahr

Rozstawa w planowanym sadzie będzie zależała od żyzności gleby, odmiany, podkładki, formy korony oraz szerokości roboczej stosowanych narzędzi i maszyn. Intensywne, towarowe sady jabłoniowe zakłada się przede wszystkim na podkładce karłowej M.9 w rozstawie 3,2–3,5 x 8,0–1 m i obsadzie 3000–3600 drzew na ha. Podobne rozwiązanie [3,25 x 0,8 lub 3,5 x 1,0 m] można znaleźć w zakładanych ostatnio sadach europejskich.

Szkółki oferują odmiany od lat uprawiane w Polsce: Gala i Gala Must, Royal Gala, Ruby Gala, Gloster, Szampion i Szampion Reno 2, Idared, Najdared, Jonagold i mutanty: Red Jonaprince, Rubinstar, Gloster oraz Ligol i jego sporty: Ligol Red, Ligol Redspur.

Sadownicy interesują się także odmianą Red Delicious. Mimo że jest to trudna odmiana do uprawy w polskich warunkach, to szukają jej mutantów takich jak: Camspur, Jeromi, King Red Delicious, Zuzi Red®.

Wśród odmian o żółtej i zielonej skórce sadzone są odmiany: Golden Delicoius Reinders, Mutsu i Mutsu NK, Gold Milenium.

Nie brakuje sadowników poszukujących drzewek odmian odpornych na parcha: Topaz, Rubinola i Bohemia.

Popularne odmiany można kupić na podkładce M.9 i jej podklonach oraz na podkładkach M26, P14, P60 i M7 i różnym wieku materiału szkółkarskiego: drzewka 7-miesięczne, jednoroczne, dwuletnie (knip-boom).

Kwalifikowany materiał szkółkarski wysokiej jakości najlepiej kupować w renomowanych szkółkach. Można tam znaleźć materiał prawidłowo przechowywany, zabezpieczony przed przesuszeniem i przygotowany do transportu, mając gwarancję zdrowotności, czystości i tożsamości odmianowej (zwłaszcza odmian licencjonowanych) oraz możliwość rezerwacji materiału i negocjacji cen.

Sadzenie drzewek owocowych — przygotowanie kwatery do sadzenia

Przygotowanie kwatery do sadzenia polega na:

wykonaniu ostatnich uprawek np. zabronowanie lub kultywatorowanie oraz zwłókowanie pola,
wyznaczeniu linii głównych i kątów prostych,
odmierzeniu odległości między rzędami,
wytyczeniu rzędów i odległości między drzewkami w rzędzie.

Na małych powierzchniach wystarczą do tego paliki, linki i taśma miernicza, tyczki. Na większych powierzchniach, przy sadzeniu sadzarką, wystarczy wyznaczyć tylko pierwszy rząd, a kolejne wyznacza znacznik zamontowany przy sadzarce. Rzędy powinno się wyznaczać w kierunku północ–południe. Przy wyznaczeniu rzędów w kierunku wschód–zachód, wysokość drzew nie może być większa niż szerokość międzyrzędzi.

Przeczytaj również:
Wiosenne sadzenie jabłoni