Koniec hałd zużytej folii w gospodarstwach? Ministerstwo chce odciążyć rolników

Czy rolnicy przestaną ponosić koszty odbioru zużytej folii rolniczej, siatek i opon? Takie rozwiązanie staje się coraz bardziej realne. Ministerstwo Rolnictwa popiera zmiany, zgodnie z którymi koszty zagospodarowania tych odpadów mają przejąć producenci. Sprawdzamy, kiedy nowe zasady mogłyby wejść w życie.

Najważniejsze informacje:

  • Rolnicy od lat mają problem z utylizacją zużytej folii rolniczej i opon
  • Rząd chce wprowadzić nowy system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP), w tym dla producentów materiałów rolniczych.
  • Nowy mechanizm ROP zmusi firmy wprowadzające na rynek folie czy siatki do finansowania ich późniejszego zagospodarowania.
  • Po wdrożeniu ROP środki na odbiór folii mają pochodzić od producentów, a nie z dotacji NFOŚiGW.
  • Nowy system może przyczynić się do wzrostu cen folii i siatek w sklepach rolniczych
Reklama

Dlaczego rolnicy mają problemy z pozbyciem się zużytej folii rolniczej?

Gospodarstwa rolne od kilku lat mają znaczne problemy z zagospodarowaniem odpadów pochodzących z działalności rolniczej.

– Rolnicy wskazują, że mają poważne trudności z pozbywaniem się odpadów pochodzących z działalności rolniczej. Natomiast pomoc w tym zakresie pozostaje niezwykle potrzebna – komentuje Wiktor Szmulewicz, prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych.

Szef samorządu rolniczego podkreśla, że w niektórych regionach kraju pozbycie się odpadów z gospodarstw rolnych jest wręcz niemożliwe. Wynika to z tego, że brakuje podmiotów zajmujących się ich odbiorem i utylizacją na terenie powiatu.

Kłopoty pojawiły się po decyzji Chin, które przestały kupować zużyte odpady plastikowe z Europy. Wcześniej do gospodarstw sami przyjeżdżali handlarze, którzy brali od nich folie po kiszonkach czy siatki z balotów siana. Po decyzji Państwa Środka rolnicy nagle zostali sami z hałdami zużytej folii czy starych opon.

Dodatkowo lokalne PSZOK-i (punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych) często odmawiają ich przyjmowania. Samorządowcy tłumaczą, że ich punkty są dostosowane do zagospodarowania odpadów komunalnych, ale już nie tych z działalności rolniczej.

Z kolei dotychczasowe programy dotacji na usuwanie folii z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) miały charakter okresowy i nie rozwiązały problemu w sposób systemowy.

Jakie rozwiązanie problemu z utylizacją folii rolniczej proponuje KRIR?

Z tego powodu KRIR postuluje, aby rząd podjął dwa rodzaje działań. Po pierwsze. Ministerstwo Klimatu i Środowiska powinno zabezpieczyć funduszy na realizację programu utylizacji folii w kolejnym roku. Po drugie, izby rolnicze żądają wprowadzenia prawa, które zobowiązałoby podmioty wprowadzające na rynek folie oraz inne opakowania rolnicze do współodpowiedzialności za finansowanie systemu utylizacji tych odpadów.

– Wprowadzenie obowiązku zwrotu zużytych materiałów do punktów sprzedaży stanowiłoby rozwiązanie systemowe, które uprości proces gospodarowania odpadami rolniczymi i zwiększy poziom recyklingu i odzysku surowców – przekonuje Wiktor Szmulewicz.

Przeczytaj także ten artykuł: „Rolnicy są zmuszeni płacić podwójnie”. Dopłaty na usuwanie folii trafiły do Sejmu.

Co istotne, apel KRIR zyskał już oficjalne poparcie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister Stefan Krajewski podkreśla, że jednym z rozwiązań systemowych problemu utylizacji folii rolniczej ma być nowy system Rozszerzonej Odpowiedzialność Producenta (ROP). Od 2025 roku prace nad nim prowadzi resort klimatu.

Co to jest system ROP?

– System ROP polega na tym, że to wprowadzający ponoszą odpowiedzialność za swoje opakowania, a tym samym finansują koszt odbioru, transportu, sortowania i recyklingu komunalnych odpadów opakowaniowych – wyjaśnia Związek Pracodawców Branży Komunalnej (ZPBK). Warto dodać, że ROP obejmie nie tylko folie rolnicze, ale wszelkie opakowania, także te wykorzystywane w produkcji żywności czy w handlu internetowym.

W Polsce dodatkowo przepisy wprowadzające nowy system ROP są połączone z wdrożeniem unijnego rozporządzenia o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (PPWR). Resort klimatu przekonuje, że nowy ROP ma zapewnić sprawiedliwe pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów.

– Obecnie koszty te pokrywają mieszkańcy w opłatach za wywóz odpadów, a system ROP sprawi, że koszty te poniosą wprowadzający produkty w opakowaniach. Dlatego w dłuższej perspektywie system ROP przyczyni się do ustabilizowania, a nawet obniżenia realnych opłat za wywóz odpadów – deklarowała wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Co się zmieni dla rolników po wprowadzeniu systemu ROP?

Wprowadzenie nowego systemu ROP oznaczałoby dla rolników, że będzie więcej środków na organizacje zagospodarowania odpadów.  W praktyce oznacza to większą szansę na stały odbiór zużytej folii z gospodarstw, bez konieczności czekania na kolejne programy dotacyjne.

Jednak część ekspertów wskazuje także na drugą stronę medalu –zapewne producenci folii i innych opakowań część z opłaty związanej z ROP przeniosą na konsumenta. To oznacza, że po wprowadzeniu ROP zapewne wzrosną ceny folii, siatek czy sznurków w sklepach rolniczych.

Dotychczasowy model Planowane zmiany
System akcyjny: Zbiórki organizowane okazjonalnie przez gminy w ramach dotacji NFOŚiGW.System ciągły: Trwały mechanizm zapewniający stały odbiór odpadów z gospodarstw w ramach systemu ROP.
Koszty po stronie publicznej i rolnika: Finansowanie utylizacji z budżetu państwa lub środków samorządowych lub własnych rolnika.Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP): Koszty utylizacji pokrywają firmy wprowadzające towar na rynek. Jednak istnieje ryzyko wzrostu cen folii czy siatki.
Brak stabilności: Rolnicy zmuszeni do magazynowania odpadów przez miesiące lub lata.Stabilność operacyjna: Stała dostępność punktów lub systemów odbioru odpadów rolniczych.

Kiedy rolnicy doczekają się rozwiązania problemu folii rolniczej?

Natomiast wiele wskazuje na to, że gospodarze muszą uzbroić się w cierpliwość w sprawie wprowadzenia nowego systemu ROP. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pierwsze założenia do ustawy wprowadzającej ROP przedstawiło w połowie 2025 r. Jednak do ministerialnych pomysłów wpłynęło wiele uwag i zastrzeżeń. W efekcie resort jak na razie nie przesłał gotowego projektu ustawy nawet do prac całego rządu.

Zatem na razie rolnicy nadal muszą radzić sobie z problemem na własną rękę. Jeśli jednak projekt wejdzie w życie, może to być największa od lat zmiana w systemie odbioru odpadów rolniczych.

To również Cię zainteresuje: Nawet 8 tys. zł dotacji na deszczówkę dla rolników. Liczy się kolejność zgłoszeń.

Źródła:

FAQ: Koniec hałd zużytej folii w gospodarstwach? Ministerstwo chce odciążyć rolników

Kiedy może zostać wprowadzony system ROP dla folii rolniczej?

System ROP dla folii rolniczej jest oczekiwany po 2025 roku, ale termin wprowadzenia zależy od zatwierdzenia przez rząd.

Jakie problemy mają rolnicy z utylizacją folii rolniczej?

Rolnicy mają trudności z pozbyciem się odpadów z powodu braku odbiorców i systematycznej utylizacji, przez co muszą przechowywać odpady na własny koszt.

Jakie są planowane zmiany w systemie utylizacji odpadów rolniczych?

Resort rolnictwa planuje wprowadzenie systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta, gdzie koszty odbioru i utylizacji będą ponosili producenci materiałów.

Czy wprowadzenie systemu ROP wpłynie na ceny materiałów rolniczych?

Tak, wprowadzenie systemu ROP może spowodować wzrost cen folii, siatek i sznurków w sklepach rolniczych, gdy producenci przeniosą część kosztów na konsumentów.

Dlaczego rolnicy mają problemy z odbiorem zużytej folii i opon?

Problemy wynikają z braku podmiotów zajmujących się odbiorem i utylizacją odpadów oraz z braku ciągłości w dostępnych programach dotacyjnych.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco! Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Paweł Mikos
Autor artykułu:

Paweł Mikos to doświadczony dziennikarz i redaktor, który od lat specjalizuje się w tematyce polityki rolnej, ekonomii rolnictwa oraz prawa związanego z wsią. Przez lata swojej kariery pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego portalu tygodnik-rolniczy.pl oraz portalu Halo Wieś. Jego dziennikarska pasja rolnicza skupia się na dostarczaniu rzetelnych informacji i analiz dotyczących dopłat bezpośrednich, dotacji rolniczych, zmian w prawie oraz sytuacji na rynkach rolnych.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *