Ocena prawidłowego odpojenia cieląt siarą

Ocena prawidłowego odpojenia cieląt siarą

Zdrowie i prawidłowy wzrost cieląt jest celem każdego hodowcy. O czym trzeba więc pamiętać, pojąc cielęta siarą?

Zdrowie i prawidłowy wzrost cieląt jest celem każdego hodowcy. Trzeba jednak pamiętać, że cielęta bezpośrednio po urodzeniu nie posiadają przeciwciał ze względów na budowę łożyska krów. Siara w żywieniu cieląt uzupełnia te braki.

Warunkiem koniecznym jest zapewnienie cielętom, w możliwie jak najkrótszym czasie po urodzeniu, pobrania siary w odpowiedniej ilości i jakości. Stanowi ona nie tylko pierwszy pokarm, ale również zapewnia ochronę przeciwko różnym czynnikom infekcyjnym znajdującym się w środowisku. Jednym z powodów zachorowań cieląt jest niedostateczne zabezpieczenie cieląt w immunoglobuliny. Cielęta takie są bardziej podatne na infekcje, którym przeważnie towarzyszy ciężki przebieg.

siara

Siara o ciężarze właściwym > 1,064 (ok. 100 g Ig/l) zalecana jest do „banku siary”.

Kiedy należy podać siarę?

Pierwsze podawanie siary powinno nastąpić w ciągu 2 godzin po urodzeniu, natomiast drugie po ok. 6 godzinach. Przy nocnych wycieleniach jest to nieraz trudne do zrealizowania, jednak możliwe. Zalecenia te dotyczą oczywiście cieląt o prawidłowej żywotności i mających odruch ssania.

Zwierzętom, które z różnych powodów nie pobierają siary samodzielnie, należy podawać ją w tym terminie przy użyciu sondy żołądkowej (2–4 l jednorazowo).

Wczesne podanie siary z jednej strony umożliwia wysoką absorpcję immunoglobulin, zaś z drugiej w znacznym stopniu zabezpiecza przed zachorowaniem. Jeśli cielę otrzymało siarę zbyt późno, a dodatkowo w nieodpowiedniej ilości do zawartości w niej immunoglobulin, to jakość zabezpieczenia przed zachorowaniem w pierwszych tygodniach życia jest niewielka. W dodatku po 24 godzinach życia transport jelitowy immunoglobulin prawie zupełnie zanika (patrz tab. 1).

Tab. 1. Wpływ czasu podania siary na całkowitą absorpcję immunoglobulin
Podanie siary (godzina po urodzeniu)Koncentracja immunoglobulin w surowicy krwi (mg/ml)Absorpcja (%)
652,766
1237,547
249,212
365,47
484,86

Problemy niewłaściwego zabezpieczenia cieląt siarą

 Siara w żywieniu cieląt - ocena jakości

Pierwsza siara w  żywieniu cieląt powinna być bardzo dobrej jakości. Jej ocenę wykonuje się przy wykorzystaniu siaromierza (kolostrometru).

W praktyce wymienia się szereg problemów niewłaściwego zabezpieczenia cieląt siarą (tzw. niedoboru transferu odporności biernej). Do najważniejszych z nich należą:

  • czynnik ludzki (brak kontroli jakości siary, zbyt późne podanie siary, pogląd, że siara powoduje biegunki, niewłaściwy sposób pojenia, np. z wiadra, niska temperatura siary);
  • przyczyny ze strony krowy (wysoka wydajność, niewłaściwa długość okresu zasuszania, trudny poród, prekolostrum, tj. wydzielanie siary przed porodem, wprowadzenie nowego patogenu do stada, stany chorobowe wymienia);
  • przyczyny ze strony cielęcia (słabe cielę, upośledzenie transportu immunoglobulin w jelitach).

Jak prawidłowo zabezpieczyć cielęta?

W celu prawidłowego zabezpieczenia cieląt w immunoglobuliny siarowe noworodek powinien pobrać w pierwszych godzinach życia co najmniej 150 g immunoglobilin.

W przypadku krów ras mlecznych siara jest przeważnie niższej jakości niż u ras mięsnych.

W praktyce powinien zatem wypić ok. 2 l pierwszej siary bardzo dobrej jakości (patrz tab. 2). Żywienie cieląt siarą o niskiej zawartości immunoglobulin (poniżej 60 g/l) nie zapewni prawidłowego nabycia odporności biernej. Krowy ras mlecznych produkują przeważnie 4–8 l pierwszej siary. W przypadku zwierząt wysoko wydajnych są to nawet większe ilości (>10 l). Jednak możliwości pobrania siary są mniej więcej równe objętości trawieńca, czyli ok. 2 l. Dobrej jakości siara w żywieniu cieląt w pełni wystarcza do zabezpieczenia immunologicznego.

Istnieje jednak szereg czynników wpływających na gorszą jakość siary (wiek krów, sezon wycielenia, ilość pierwszej siary, liczba godzin po wycieleniu itp.). Bądź niemożność jej pobrania od krowy (ciężki poród, zaburzenia okołoporodowe). W przypadku krów ras mlecznych siara jest przeważnie niższej jakości niż u ras mięsnych. Wynika to głównie z wysokiej produkcyjności bydła mlecznego, co dotyczy także ilości produkowanej siary (tzw. efekt zazcieńczenia).

Tab. 2. Ocena jakości siary w oparciu o jej ciężar właściwy
OcenaGęstośćStężenie Ig (g/l)
Zła<1,043<39
Dostateczna1,044–1,05642–77
Dobra1,057–1,07080–118
Bardzo dobra>1,071>121

W chowie fermowym cielę powinno uzyskać 150 g immunoglobulin w ciągu pierwszych 6–8 godzin życia (najlepiej przed upływem 2 godz. po urodzeniu). Biorąc pod uwagę powyższe zależności, pierwsza siara powinna być skontrolowana:

  1. organoleptycznie (patrz tab. 3),
  2. przy użyciu kolostrometru (siaromierza, patrz zdjęcia).
Tab. 3. Ocena organoleptyczna siary
ParametrOcena
prawidłowazła/nieodpowiednia
KolorŻółtawy, lekki odcień różowy przy żółtej barwieObecność krwi*, barwa szarawa
KonsystencjaGęsta, jednolitaKłaczki, wodnista
ZapachPrzyjemny, swoisty dla siaryNieprzyjemny, kwaśny, gnilny
*Obecność niewielkiej ilości smużek krwi nie dyskwalifikuje siary, należy jednak powiązać te zmiany z innymi parametrami organoleptycznymi oraz gęstością.

Zawartość immunoglobulin w siarze

Mrożenie siary

W praktyce fermowej siara jest nieraz mrożona w zwykłych butelkach plastikowych. Lepszym rozwiązaniem jest mrożenie w woreczkach o pojemności 0,5 do 1 l.

Dzięki pomiarowi kolostrometrem znana jest przybliżona zawartość immunoglobulin w siarze, a tym samym wiemy, jaką ilość siary musi cielę wypić, aby poprawnie zostało zabezpieczone przed zachorowaniem.

Przykładowo siara o ciężarze właściwym >1,071 zawiera ponad 120 g/l immunoglobulin. Wiedząc, że poziom zabezpieczający to >150 g/l immunoglobulin, wystarczy ok. 1,5 l pierwszej siary. Inaczej wygląda sytuacja, gdy ciężar właściwy wynosi <1,043. Cielę wówczas pojone nawet 2 razy w odstępie 6 godzin nabędzie zaledwie poniżej 50% wymaganego zabezpieczenia.

Mrożenie siary

W przypadku braku dobrej jakości siary można ją podać po zdojeniu innej krowy (o ile w danym czasie istnieje taka możliwość).

Dobrej jakości siara w żywieniu cieląt w pełni wystarcza do zabezpieczenia immunologicznego.

Drugim, pewniejszym, rozwiązaniem jest tworzenie wcześniej tzw. „banku siary”. Siarę prawidłową pod względem oceny organoleptycznej i o ciężarze właściwym >1,064 (ok. 100 g Ig/l) należy mrozić w temperaturze -20°C w małych porcjach (0,5 do 1 l). Taka objętość umożliwia szybkie rozmrożenie, które powinno odbywać się w temperaturze ok. 40°C. Nie wolno rozmrażać siary we wrzącej wodzie, ani w mikrofalówce. Siara powinna również być podawana cielętom w temperaturze zbliżonej do ok. 37°C.

Zamrożona siara może być przechowywana przez ok. 6 miesięcy, a nawet dłużej. Siara jest cennym pokarmem, dlatego jej nadmiar może być wykorzystany w odpajaniu cieląt starszych (do 10% dawki preparatu mlekozastępczego lub mleka).

 Siara w żywieniu cieląt

Siara w żywieniu cieląt dostarcza potrzebnych immunoglobulin.

Następstwa zdrowotne i ekonomiczne nieprawidłowego podawania cielętom siary są poważne. W konsekwencji popełnianych błędów dochodzi do schorzeń przewodu pokarmowego (występowanie biegunki), narządu oddechowego, zapalenia pępowiny, czy większej podatności na szereg infekcji. W szeroko rozumianej profilaktyce należy zatem uwzględnić długotrwałe działania polegające na szkoleniu osób obsługujących cielęta, każdorazowym monitorowaniu jakości pierwszej siary oraz utrzymaniu higieny żywienia i utrzymania.

Z forum

Powiązany temat:

Żywienie Cieląt
Karol2121
Teraz trochę niechętnie piję z wiadra bo była na cycku u poprzedniego właściciela, biegunki nie ma ale wypija połowe tego co podaję np pociągnie 3-4 razy i przestaje palec lekko ...
zobacz więcej »
leszek1000
tak
zobacz więcej »
Karol2121
Witam czy dla cielęcia 8 tyg wystarczy 3, 5 l mleka z dodatkiem wody 3 razy dziennie ? do tego coś siana poskubie i trochę śruty jutro mam mieć jakiś preparat dla cieląt starter ...
zobacz więcej »
...
Zobacz pozostałe wpisy

Kondycja krów mlecznych w okresie okołoporodowym

O przyszłej zdrowotności krów mlecznych i przebiegu laktacji decyduje zasuszenie. O czym należy wówczas pamiętać?

5 listopada 2018

Jak obliczyć zapotrzebowanie świń na energię i białko?

Na jakie składniki warto zwrócić uwagę w komponowaniu paszy dla świń? Jaką rolę odgrywa w niej białko?

17 listopada 2018

Mykotoksyny w paszach dla drobiu: jak je wyeliminować?

Mykotoksyny mogą niekorzystnie wpływać na zdrowotność zwierząt, a tym samym na ich wyniki produkcyjne. Czym mogą skutkować?

5 listopada 2018

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close