Plonowanie 2023 — aktualne prognozy dla zbóż i rzepaku

Czerwcowe prognozy zbiorów zbóż i rzepaku w Polsce są nieco obniżone wobec majowych szacunków. Jakie zatem zapowiada się plonowanie w 2023 roku?

Generalnie plonowanie w Polsce w 2023 roku zapowiada się gorsze niż rok temu. Nie dotyczy to jedynie kukurydzy. Jednak biorąc pod uwagę średnią 5-letnią, szacunki na ten rok są znacznie wyższe. Sprawdźmy więc, ile w tym roku zbierzemy zbóż i rzepaku.

Plonowanie zbóż i rzepaku 2023 w Polsce

Najnowsza prognoza dotycząca plonowania głównych roślin uprawnych w 2023 roku została opublikowana 19 czerwca przez unijną jednostkę monitorującą uprawy (MARS).

Według aktualnych danych najlepiej zapowiadają się zbiory kukurydzy na ziarno — 7,05 t/ha. A zatem tego zboża zbierzemy o 1% więcej niż rok temu i o 3,8% więcej niż średnia z ostatnich 5 lat.

Największe, bo blisko 8%, straty wobec zeszłego sezonu spodziewane są w przypadku jęczmienia. Albowiem spodziewany plon wynosi 4,09 t/ha. Jednak w porównaniu ze średnią 5-letnią, zbierzemy go o 6,8% więcej. Natomiast plonowanie pszenicy miękkiej w 2023 roku zapowiada się na poziomie 5,18 t/ha. Tym samym zbiory będą o 3% niższe niż w 2022 roku, ale aż o 7% wyższe niż średnia wieloletnia.

Duże odchylenia od normy z ostatnich 5 lat odnotujemy również w przypadku żyta i pszenżyta. Tego pierwszego zboża zbierzemy 3,38 t/ha, co daje nam spadek 5,6% w skali roku, ale zwyżkę o 10% w relacji do średniej wieloletniej. Odnośnie do pszenżyta, plony powinny wynieść 4,32 t/ha. Będą zatem o ponad 4% niższe niż rok temu, ale o 8,5% wyższe niż średnia 5-letnia.

Jeżeli chodzi o rzepak i rzepik, to łącznie zbierzemy ich 3,23 t/ha. Daje nam to ponad 4% spadek r/r i bisko 6% zwyżkę w skali 5 lat.

Tabela 1. Plonowanie zbóż i rzepaku w 2023 roku w Polsce w porównaniu do roku 2022 i średniej 5-letniej

Co wpływa na obniżone plonowanie zbóż i rzepaku w Polsce?

Wszystko sprowadza się do warunków pogodowych, a dokładnie do niedostatecznej podaży wody.

Skutki suszy, która panowała przez pierwsze dwie dekady maja, złagodziły opady w ostatnich dniach miesiąca. Nie były one intensywne, lecz ich częstotliwość była wystarczająca, aby poprawiło się uwilgotnienie gleby na początku kwitnienia zbóż ozimych i zasiewów jarych. Niestety, nie dotyczy to wszystkich obszarów.

Warunki agrometeorologiczne uległy znacznej poprawie od końca maja, podtrzymując wzrost wegetatywny zbóż jarych i nasycanie zbóż ozimych. Pierwsza dekada czerwca charakteryzowała się ponadprzeciętnymi sumami opadów w centralnym pasie północ-południe i poniżej średniej w regionach zachodnim i południowo-wschodnim.

Jaka kondycja roślin uprawnych?

Jednakże początkowo panująca susza mogła negatywnie wpłynąć na potencjał plonowania zbóż jarych w fazie krzewienia. Dotyczy to również zbóż ozimych w fazie kwitnienia i wczesnego zasypywania ziarna, zwłaszcza tych uprawianych na glebach lekkich.

Jak dotąd łagodna temperatura sprzyjała uprawom w fazie kwitnienia i zapełniania ziarna. Tym samym rośliny jare wskutek poprawy warunków termicznych i wilgotnościowych gleby nadrabiają starty w wegetacji.

Nasze wskaźniki modelu upraw pokazują, że rozwój i akumulacja biomasy upraw letnich są obecnie zbliżone do średnich wartości sezonowych. Niemniej jednak pojawiły się pewne obawy związane z presją szkodników, zwłaszcza w przypadku buraków cukrowych — czytamy w komentarzu MARS.

Nasze oczekiwania dotyczące plonowania zbóż ozimych i jarych w 2023 roku zostały nieco obniżone ze względu na regionalnie suche warunki w pierwszych dwóch dekadach maja. W przypadku upraw letnich nasze prognozy opieramy na trendach. Biorąc pod uwagę deficyty wody, które wystąpiły po suchej wiośnie, większa ilość opadów w nadchodzących tygodniach jest niezbędna do prawidłowego rozwoju upraw i utrzymania tych perspektyw — informuje MARS.

Jakie będzie plonowanie zbóż i rzepaku 2023 w Unii Europejskiej?

Raport MARS zawiera również prognozę plonowania głównych roślin uprawnych w Unii Europejskiej. W ciągu miesiąca szacowane średnie plony na 2023 rok zmalały. Nie dotyczy to jednak pszenżyta i soi. Jednak analogicznie do sytuacji w Polsce, również w całej UE prognozowane plony są wyższe niż średnia pięcioletnia.

Tabela 2. Plonowanie zbóż i rzepaku w 2023 roku w Unii Europejskiej w porównaniu do roku 2022 i średniej 5-letniej

Źródło: eWGT

Czytaj też: Sprawdzamy, co na rynku zbóż. Jakie ceny w Polsce i na świecie?

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się