Rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska – eko pieniądze nie szkodzą!

Rolnictwo, podobnie jak każda inna działalność wytwórcza, jest źródłem emisji gazów cieplarnianych. Zwłaszcza chów zwierząt gospodarskich staje się jednym z głównych oskarżonych o emisję gazów cieplarnianych i globalne ocieplenie. Akademickie rozważania: rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska z dyskusji zmieniły się w czyny.

Gazy cieplarniane (GHG – greenhouse gases), to głównie dwutlenek węgla CO2, podtlenek azotu N2O, metan CH4, ozon O3 i halon. Głównym źródłem podtlenku azotu – N2O i metanu – CH4 jest rolnictwo. Jeśli produkcja rolnicza jest prowadzona w sposób zrównoważony i nowoczesny, to nie ma potrzeby jej ograniczać, nie wpływa ona wówczas na uwalnianie gazów cieplarnianych.

Rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska – Gaz rozweselający zasmuca ekologów

Emisja gazów cieplarnianych w UE w porównaniu z „resztą świata” napawa lekkim optymizmem. Jeśli rolnictwo UE produkuje ok. 8,7% GHG to w pozostałych państwach wytwarza się ich 20%. Niestety produkcja rolna jest trzecim po sektorze energetycznym oraz przemyśle i transporcie wytwórcą gazów cieplarnianych.
Z rolnictwa pochodzą przede wszystkim: metan i podtlenek azotu. Nie sposób oczywiście zapomnieć o jeszcze jednym gazie cieplarnianym jakim jest CO2. Wbrew pozorom nie wielkość emisji odgrywa tu najważniejszą rolę lecz szkodliwość gazu. Szkodliwość metanu jest 21 razy większa niż dwutlenku węgla. Liderem szkodliwości jest natomiast podtlenek azotu. Krótko mówiąc, jego potencjał cieplarniany jest około 270 razy większy od działania dwutlenku węgla.
Nawiasem mówiąc, N2O to substancja znana w stomatologii pod pojęciem gazu rozweselającego stosowana jako bezpieczny środek uspokajający.

Ślad węglowy – nowy wskaźnik ekologiczny

Coraz większe znaczenie w obrocie produktami, również rolniczymi, ma tzw. ślad węglowy. Staje się on uniwersalnym wskaźnik ekologicznym, pokazującym zależności między wytwarzaniem produktów a ich wpływem na środowisko naturalne. Co ważniejsze, jest czynnikiem określającym uciążliwość danej produkcji. Chodzi o to, że każda rzecz wyprodukowana ma swój ślad węglowy.

Prędzej czy później rolnictwo w Polsce będzie musiało przejść transformację. Przy lekceważeniu znaczenia śladu węglowego może się okazać, że produkty oferowane przez polskie rolnictwo nie są konkurencyjne. Długie łańcuchy dostaw czy zużywane w nadmiarze nawozy przy np. braku podaży odpowiedniej ilości energii z OZE spowodują zbyt duży ślad węglowy. Podsumowując, ślad węglowy to nic innego niż suma emisji gazów podczas produkcji, używania i utylizacji produktu. Wbrew pozorom dyskusja – rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska powinna się w miarę szybko materializować.

Rola śladu węglowego

Ślad węglowy po pierwsze pomaga oszacować wpływ, jaki np. rolnictwo wywiera na klimat. Zastosowanie tego miernika umożliwia porównania i szacunki, a także pozwala określić cele redukcji i mierzyć postępy. Po drugie, szacowanie śladu węglowego pomaga zidentyfikować te elementy gospodarki, które wymagają ograniczenia lub zmiany. Ściśle mówiąc, chodzi tu o objęcie priorytetem działań przynoszących najkorzystniejszy skutek dla ochrony klimatu. Dywagacje na temat rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska w obliczu nowych wskaźników nabierają konkretnego znaczenia.

Rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska

Faktem jest że rolnictwo, tak jak każda inna działalność produkcyjna, generuje emisję gazów cieplarnianych. Źródłem metanu jest np. produkcja ryżu oraz chów i hodowla bydła oraz owiec. Podtlenek azotu to uboczny produkt nawożenia azotowego. Emisja wymienionych gazów cieplarnianych może być rzecz jasna ograniczona, nie należy jednak zapominać, że potrzebujemy produktów pozyskanych z rolnictwa. Tak czy inaczej można dokonać wyboru co do wielkość spożycia, ale nie można rezygnować z substancji odżywczych ważnych dla organizmu człowieka.

Propagowane od wielu lat przyjazne środowisku metody produkcji rolniczej w końcu odniosą sukces. Bez wątpienia rolnictwo regeneratywne to taki zbiór praktyk rolniczych, który umożliwia zachowanie zasad zrównoważonego rozwoju i znaczącej redukcji, a nawet całkowitej kompensacji emisji gazów cieplarnianych.

 rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska

Akademickie rozważania: rolnictwo a zanieczyszczenie środowiska z dyskusji zmieniły się w czyny.

fot. Tadeusz Śmigielski

Sposoby ograniczające emisję gazów w rolnictwie

Rolnictwo może ograniczać emisję na kilka sposobów. Oto niektóre z nich:

  • Stosowanie pasz o obniżonej zawartości białka i podwyższonej dostępności aminokwasów.
  • Przykrycie zbiorników z gnojowicą.
  • Fermentowanie odchodów zwierzęcych w biogazowni.
  • Nawożenie roślin wtedy, kiedy ich potrzeby są największe.
  • Nawożenie wprost do gleby.
  • Szybkie przykrycie nawożonej powierzchni zapobiegające ulatnianiu się cennych lub szkodliwych substancji do atmosfery.
  • Stosowanie minimalnej orki i roślin okrywowych.
  • Rezygnacja z orki (uprawa uproszczona), aby utrzymać azot w glebie i zwiększyć jego dostępność dla roślin.

Zawartość dwutlenku węgla ogranicza się przez sadzenie drzew pochłaniających ten gaz, instalację paneli fotowoltaicznych i siłowni wiatrowych. Te działania w znaczący sposób zmniejszają ślad węglowy, ale jak wiele innych są rolnikom znane.

Zanieczyszczenie środowiska a rolnictwo regeneratywne

Może to jeszcze nie jest rewolucja w produkcji rolniczej, ale wszystko wskazuje na to, że uznane metody gospodarowania odchodzą do lamusa. Warto wspomnieć o pakiecie „Fit-For-55”, który jest zwieńczeniem podejmowanych różnorodnych działań zapobiegających degradacji środowiska . Jego celem jest redukcja emisji CO2 o co najmniej 55 proc. w 2030 r. (w porównaniu z 1990 r.). To ważny etap działań zmierzający do neutralności klimatycznej Unii w 2050 r.

Podsumowując, tematem numer jeden jest dziś troska o stan środowiska i klimatu. Jednym ze sposobów walki z tymi zagrożeniami jest rolnictwo regeneratywne. Jego zadaniem jest produkcja wysokiej jakości żywności przy jednoczesnej ochronie gleby, wody oraz powietrza przed skażeniem związanym z produkcją rolniczą. Wbrew niektórym opiniom nie jest to też powrót do prymitywnych sposobów gospodarowania. Wiele propagowanych sposobów ochrony środowiska przez producentów rolnych od dawna jest stosowanych i premiowanych. Jedno jest pewne, kto się nie przystosuje do nowych trendów raczej nie przetrwa w nadchodzącej ekologicznej rzeczywistości.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.2 / 5. Liczba głosów 11

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *