Rolnik aktywny zawodowo — definicja 2023 r. Czyli kto otrzyma płatności?

Rolnik aktywny zawodowo, czyli taki który prowadzi działalność rolniczą, w opinii Komisji Europejskiej powinien być jedynym adresatem dopłat bezpośrednich. Jednak zaproponowana definicja budzi wątpliwości samorządu rolniczego. Problemem tym zainteresował się Rzecznik Praw Obywatelskich, który wysłał do MRiRW list w tej sprawie.

Rolnik aktywny zawodowo — w opinii samorządu rolniczego (definicja przyjęta w Planie Strategicznym dla PROW 2023–2027) — pozwala korzystać z dopłat także posiadaczom gruntów nie prowadzącym działalności rolniczej. Zdaniem RPO powstają tu wątpliwości natury konstytucyjnej.

Rolnik aktywny zawodowo a wątpliwości samorządu rolniczego?

W opinii samorządu rolniczego nowa definicja aktywnego rolnika przyjęta w PROW 2023–2027 nie wyklucza ze wsparcia osoby, które faktycznie nie prowadzą działalności rolniczej. Krajowa Rada Izb Rolniczych wskazała tu na konieczność doprecyzowania zapisów, kto to jest z definicji rolnik aktywny zawodowo oraz wymogów stawianych beneficjentom. Ma to ograniczyć skalę wypłat płatności bezpośrednich trafiających do osób nieprowadzących działalności rolniczej.
Wątpliwości budzi następujący zapis w projekcie:

Rolnicy, którzy za poprzedni rok otrzymali płatności bezpośrednie w kwocie nieprzekraczającej 5 tys. euro, będą automatycznie uznawani za aktywnych zawodowo.
Natomiast w przypadku, gdy kwota płatności za poprzedni rok przekracza 5 tys. euro, rolnik będzie uznawany za aktywnego, jeżeli nie prowadzi żadnej z działalności wymienionej na negatywnej liście. Mianowicie takiej jak:
administrowanie portami lotniczymi, administrowanie wodociągami, administrowanie trwałymi terenami sportowymi i rekreacyjnymi, świadczeniem usług przewozu kolejowego, świadczeniem usług w zakresie obrotu nieruchomościami.

Wątpliwe wyjątki w projekcie

Jednakże w projekcie znalazły się wyjątki. W ich świetle rolnik aktywny zawodowo, pomimo prowadzenia wyżej wymienionych działalności, może wnioskować o dopłaty mimo przekroczenia 5 tys. euro. Podstawą do tego jest udokumentowanie przez niego faktu, że przychód z działalności rolniczej stanowi co najmniej 1/3 przychodu w całym gospodarstwie. W innym przypadku może to być fakt, że roczna kwota płatności wynosi co najmniej 5% całości przychodów gospodarstwa.

Rolnik aktywny zawodowo — odpowiedź ministerstwa

Odpowiedzi na list RPO udzielił Krzysztof Ciecióra, podsekretarz stanu w MRiRW. Podkreślił on fakt, że od roku 2023 definicja tego, kim jest rolnik aktywny, będzie obowiązkowa w całej Unii Europejskiej. Dlatego, by zapewnić jednolite podejście, ustanowiono ramową definicję określającą, kto to jest rolnik aktywny zawodowo. Niemniej jednak to państwa członkowskie muszą samodzielnie ustalić, których rolników uznać za zawodowych. Do tego celu służą obiektywne warunki, takie jak:

• badanie dochodów,
• nakłady pracy w gospodarstwie,
• przedmiot działalności przedsiębiorstwa,
• włączenie działalności rolniczej tych osób do rejestrów.

Wiceminister Ciecióra wyjaśnił, że osoby, które nie prowadzą działalności rolniczej na mocy przepisów unijnych, nie mogą korzystać ze wsparcia. Podstawą tego jest art. 3 rozporządzenia UE 2021/2115.

Czy rolnik kanapowy skorzysta ze wsparcia?

Ponadto wiceminister zaznaczył, że część płatności bezpośrednich można przyznać także do gruntów rolnych użytkowanych w minimalnym stopniu. To np. grunty, które są koszone w celu usunięcia niepożądanej roślinności. W świetle przepisów art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115 fakt utrzymywania użytków rolnych w stanie nadającym się do uprawy wystarcza do stwierdzenia prowadzenia działalności rolniczej. Dlatego nie można pozbawić wsparcia osób, które nie wytwarzają produktów rolnych, lecz utrzymują glebę, która dzięki temu nadaje się produkcji.

Wdrożenie definicji rolnika aktywnego ma wykluczyć podmioty, które mając duże areały ziemi rolnej, nie zajmują się produkcją rolniczą. Zjawisko takie, określane mianem sofa farmers, czyli tzw. rolników kanapowych nie sprzyja prawidłowej dystrybucji środków ze wsparcia bezpośredniego. Dotyczy to w szczególności tych podmiotów, które dysponując dużymi zasobami ziemi, uzyskują z tego tytułu znaczne przychody.
Dlatego wsparcie powinien otrzymać tylko aktywny rolnik, który faktycznie użytkuje dany grunt. I nie ma tu znaczenia charakter stosunku prawnego, na podstawie którego użytkowany jest grunt.

Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się