Śnieć cuchnąca pszenicy: jak zwalczać?

Śnieć cuchnąca pszenicy należy do chorób grzybowych wywoływanych przez patogen Tilletia tritici. To zdecydowanie jedna z najgroźniejszych chorób pszenicy, występuje na odmianie jarej i ozimej, zdarzają się przypadki porażenia żyta, pszenżyta, jęczmienia i innych roślin o mniejszym znaczeniu gospodarczym.
Występowaniu choroby sprzyjają głównie małe temperatury obecne w momencie kiełkowania zbóż: temperatura od 5° do 10°C jest jednym z czynników chorobotwórczych. Objawy choroby możemy zaobserwować w momencie gdy zboża są w fazie wykłoszenia.
Spis treści
Objawy chorobowe
Zaatakowane kłosy posiadają specyficzne, niebieskozielone zabarwienie i dodatkowo nie przejawiają objawów kwitnienia. Śnieć cuchnąca pszenicy rozwija się już w samych ziarnach zbóż, jeszcze przed wykonaniem zaprawiania materiału siewnego. W konsekwencji choroby ziarna zbóż są z początku lekko maziste, następnie stają się matowe i twarde.
Zaatakowane kłosy posiadają specyficzne, niebieskozielone zabarwienie i dodatkowo nie przejawiają objawów kwitnienia.
Porażone ziarna mają w sobie czarny płyn o bardzo nieprzyjemnym zapachu – co najgorsze, zazwyczaj chore są wszystkie ziarna w kłosie zboża. Straty wynikające z obecności tej choroby mogą być bardzo duże i uszkodzić nasze plony nawet do 60% zbioru.
Śnieć cuchnąca pszenicy
Nie trzeba chyba tłumaczyć jak duże są to straty finansowe. Zwalczanie śnieci cuchnącej jest bardzo skomplikowane, najważniejsza forma walki z tą chorobą opiera się na prawidłowych działaniach związanych z agrotechniką.
Oprócz wspomnianej wyżej niskiej temperatury, chorobie sprzyja także za głęboki siew, ważne jest więc przestrzeganie tego aby gęstość siewu nie była zbyt duża. Kolejną, a przede wszystkim podstawową kwestią jest zaprawianie ziaren i posiadanie materiału siewnego tylko z najbardziej zaufanych miejsc.
Wysiewaj kwalifikat
Materiał siewny wątpliwego pochodzenia może być porażony chorobą. Jeszcze jedną formą ochrony jest wysiew nasion. Pszenicę ozimą siejemy najwcześniej jak to tylko jest możliwe, jarą zaś najpóźniej z możliwych terminów.
Przeczytaj również:
- Zgorzel podstawy źdźbła: kiedy występuje?
- Rdza żółta: jak z nią walczyć?
- Śnieć karłowa: zagrożenie dla pszenicy ozimej
Nowe zaprawy nasienne dopuszczone w 2025 roku
W 2025 roku MRiRW utrzymało w rejestrze fungicyd Relenya zawierający mefentriflukonazol. Ponadto zaprawa ta otrzymała rekomendacje do ochrony pszenicy ozimej w programach integrowanej produkcji. Jednocześnie w wykazach potwierdzono także użycie zapraw zawierających fludioksonil. Dlatego rolnicy powinni sprawdzać aktualne listy środków dopuszczonych przez MRiRW. W rezultacie wybór rekomendowanych zapraw zwiększa skuteczność ochrony pszenicy przed śniecią cuchnącą.
Aktualne zalecenia integrowanej ochrony
Przede wszystkim eksperci zalecają w 2025 roku stosowanie zapraw nasiennych zgodnie z listami rekomendowanymi. Ponadto rekomendują wybór odmian o podwyższonej odporności na choroby zbóż. Jednocześnie ważne jest zachowanie prawidłowego płodozmianu i monitorowanie stanu plantacji. Dlatego rolnicy powinni unikać zbyt dużego udziału zbóż ozimych w strukturze zasiewów. W rezultacie integrowana ochrona ogranicza ryzyko strat i poprawia bezpieczeństwo produkcji.
Praktyka rolników w ochronie pszenicy
Rolnicy w 2025 roku coraz częściej korzystają z certyfikowanego materiału siewnego. Ponadto rośnie zainteresowanie odmianami, które wykazują naturalną odporność na choroby przenoszone z nasion. Jednocześnie coraz większe znaczenie mają zabiegi profilaktyczne poprawiające zdrowotność łanu. Dlatego zaprawianie nasion łączy się z odpowiednią agrotechniką i terminami siewu. W rezultacie takie połączenie praktyk zwiększa skuteczność ochrony pszenicy przed śniecią cuchnącą.








