Spór rolników z urzędnikami o grunty. Kto i jak może odzyskać ziemię za darmo?

fot. Canva

Wielu rolników może odzyskać ziemię, która lata temu trafiła do państwa. Co więcej, można ją uzyskać za darmo. Jednak niektóre starostwa powiatowe nie chcą iść na rękę rolnikom. Dlatego Ministerstwo Rolnictwa jasno wyjaśnia, na jakich zasadach rolnicy mogą uzyskać grunty pod budynkami od starostwa.

Reklama

Darmowe grunty pod budynkami dla rolników – kto może je odzyskać?

Wielu rolników, którzy przed 1983 r.  zdecydowali się na przekazanie swojego gospodarstwa państwu w zamian za rentę lub emeryturę rolniczą, znalazło się w specyficznej sytuacji prawnej. Zgodnie z ówczesnymi przepisami, mogli oni zachować na własność budynki, ale ziemia pod nimi przechodziła na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast nowelizacja ustawy z 1989 r. wprowadziła ważną zmianę w tym zakresie. Dzięki niej właściciele budynków uzyskali prawo do nieodpłatnego nabycia gruntu, na którym te obiekty stoją.

Celem tej regulacji było usunięcie niesprawiedliwości i zrównanie praw rolników z różnych okresów reformy ubezpieczeń społecznych. Dzięki temu rozwiązaniu, rolnik może stać się pełnoprawnym właścicielem zarówno budynku, jak i terenu niezbędnego do korzystania z niego. Proces ten ma na celu doprowadzenie do sytuacji, w której budynek i grunt stanowią jedną całość prawną.

– Nowelizacja z 1989 r. zmierzała do usunięcia dysproporcji pomiędzy uprawnieniami właścicieli, którzy przekazali gospodarstwa rolne na rzecz państwa przed dniem 1 stycznia 1983 r., a sytuacją prawną osób objętych późniejszymi regulacjami – wyjaśnia Jacek Czerniak, wiceminister rolnictwa.

Spór o grunty pod budynkami – z czego wynika konflikt urzędów z rolnikami?

Jednak część gospodarzy, którzy chcą otrzymać nieodpłatnie grunty pod budynkami, ma problem w starostwach powiatowych. Wynika to z częstej praktyki, kiedy to działki bywały dzielone przez Skarb Państwa na mniejsze. W wyniku takiego podziału na jednej z powstałych działek posadowione były zabudowania, a druga działka pozostawała nieruchomością niezabudowaną. Powoduje to obecnie konflikty, gdy rolnik domaga się zwrotu całości pierwotnego gruntu.

– Zdarza się, że organ administracji publicznej odmawia przywrócenia własności całego terenu, jakim objęta była działka, na której wzniesiony został budynek, w chwili przekazania jej na rzecz Skarbu Państwa, argumentując, że obecnie budynek jest posadowiony na wydzielonej części działki – opisuje Agnieszka Kucharska-Dziedzic, posłanka Nowej Lewicy w swojej interpelacji.

Jak rolnik może uzyskać za darmo grunty pod budynkami?

Natomiast resort rolnictwa wskazuje, że przyznawana działka nie musi pokrywać się z dawnymi granicami. Nie musi także to być cała nieruchomość, którą niegdyś przejęło państwo. Ministerstwo tłumaczy, że kluczowy jest tzw. związek funkcjonalny. Oznacza to, że rolnik powinien otrzymać takie grunty pod budynkami i przyległą ziemię, które są potrzebne do prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynków.

Resort wskazuje także na możliwość stosowania przepisów o służebności gruntowej, aby rolnik mógł swobodnie korzystać z gruntów pod budynkami i prowadzić gospodarstwo. Dzięki służebności, gospodarz zyskuje gwarancję dostępu do swoich zabudowań, nawet jeśli droga dojazdowa pozostaje własnością państwa lub gminy. Ministerstwo podkreśla, że nie ma potrzeby sztucznego powiększania zwracanej działki o tereny pomocnicze, jeśli ich użytkowanie można zapewnić właśnie poprzez służebność.

– Przyznawana działka powinna przede wszystkim umożliwiać prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków znajdujących się na nieruchomości – podkreśla Jacek Czerniak, Sekretarz Stanu w MRiRW.

Jak walczyć w starostwie o działkę wcześniej przekazaną państwu?

O tym, jak duża będzie zwracana działka i którędy przebiegną jej granice, decyduje w drodze decyzji administracyjnej właściwy miejscowo starosta. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, co daje rolnikowi pole do przedstawienia swoich argumentów dotyczących potrzeb gospodarstwa. Dodatkowo warto pamiętać, że decyzja starosty nie jest ostateczna. W praktyce oznacza to, że rolnik może się od niej odwołać, jeśli nie zgadza się z wyznaczoną powierzchnią lub granicami.

Warto dopilnować tych formalności, ponieważ celem przepisów jest zapewnienie rolnikom tytułu prawnego do nieruchomości, które służą im od lat. Choć prawo nie pozwala na zwrot całych gospodarstw rolnych przejętych w tamtym okresie, to odzyskanie gruntów pod budynkami jest możliwe.

Przeczytaj także ten artykuł: Koniec z ważnymi dotacjami dla rolników! Po 120 tys. zł chętnie sięgali młodzi

Źródło: Sejm

FAQ: Spór rolników z urzędnikami o grunty. Kto i jak może odzyskać ziemię za darmo?

Jak rolnik może uzyskać za darmo grunty pod budynkami?

Rolnik musi udowodnić związek funkcjonalny między budynkami a gruntami, aby otrzymać potrzebną ziemię do prawidłowego korzystania z budynków.

Dlaczego starostwa powiatowe odmawiają przywrócenia gruntów rolnikom?

Starostwa często odmawiają zwrotu całego terenu, argumentując, że budynek stoi na wydzielonej części działki.

Czy rolnik może się odwołać od decyzji starostwa o zwrocie działki?

Tak, rolnik może się odwołać od decyzji starostwa, jeśli nie zgadza się z wyznaczoną powierzchnią lub granicami działki.

Google NewsObserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Paweł Mikos
Autor artykułu:

Paweł Mikos to doświadczony dziennikarz i redaktor, który od lat specjalizuje się w tematyce polityki rolnej, ekonomii rolnictwa oraz prawa związanego z wsią. Przez lata swojej kariery pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego portalu tygodnik-rolniczy.pl oraz portalu Halo Wieś. Jego dziennikarska pasja rolnicza skupia się na dostarczaniu rzetelnych informacji i analiz dotyczących dopłat bezpośrednich, dotacji rolniczych, zmian w prawie oraz sytuacji na rynkach rolnych.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *