Nowoczesna technologia nie omija produkcji mleka

Produkcja mleka jest doskonałym obszarem do wdrażania postępu technologicznego. Dowodzi tego gospodarstwo państwa Kręzel.

Nowoczesna technologia nie ominęła mleczarstwa. Od ponad 20 lat właścicielom gospodarstw mlecznych na świecie oferowane są urządzenia przystosowane do pełnej automatyzacji doju krów. Do tej chwili ponad kilkadziesiąt tysięcy gospodarstw, zarówno w Europie, jak i na innych kontynentach, skorzystało z możliwości zmodernizowania swoich farm.

Potwierdzeniem tego, że produkcja mleka jest doskonałym obszarem do wdrażania postępu technologicznego, jest 40-hektarowe gospodarstwo rodzinne państwa Kręzel z Suchowoli (gm. Rząśnia, woj. łódzkie). Porozmawialiśmy więc o wprowadzonych innowacjach z panem Piotrem Kręzlem – właścicielem gospodarstwa.

***

technologia mleka

Właściciel gospodarstwa – pan Piotr Kręzel.

Agata Kalita: Panie Piotrze, proszę powiedzieć, co sprawiło, że zdecydował się Pan związać przyszłość z rolnictwem?

Piotr Kręzel: Wszystkich członków rodziny jednoczy praca w gospodarstwie. Moi rodzice, Jan i Gabriela, odziedziczyli gospodarstwo rolne w Suchowoli po dziadkach. Gospodarstwo liczy 40 ha gruntów ornych, z czego na 32 ha uprawiamy kukurydzę, pszenżyto oraz jęczmień. Pozostałe 7 ha stanowią łąki. Koncentrowaliśmy się do tej pory na hodowli ok. 20 krów i ok. 20–30 świń. Dzisiaj liczba krów stale rośnie.

Co sprawiło, że postanowili Państwo wybudować nową oborę?

Razem z rodzicami i moimi trzema młodszymi braćmi podjęliśmy wspólnie decyzję o unowocześnieniu gospodarstwa i zwiększeniu liczby krów. Było to konieczne dla spełniania standardów utrzymania zwierząt.

Poza tym w oborach uwięziowych starego typu problem jest w tym, że są one zbyt wąskie i wszystkie prace wykonywaliśmy ręcznie. Nie można sprawnie usuwać obornika i podawać paszy.

technologia mleka

Skarmianie paszami objętościowymi.

Jak wyglądała budowa nowej obory?

Pod koniec 2011 r. wybudowaliśmy całkiem nową oborę uwięziową z ukierunkowaniem tylko na hodowlę krów mlecznych. Obora ma wymiary 15×42 m, posiada 63 legowiska ścielone słomą oraz kojce dla cielaków.

Obora uwięziowa? Może Pan powiedzieć coś więcej o tym typie obory?

W tym typie obory trzeba zwrócić szczególną uwagę na wymiary stanowiska. Za krótkie lub za wąskie stanowiska krępują ruchy przy wstawaniu, kładzeniu się i cofaniu. Stanowisko rusztowe musi być zabezpieczone przed uszkodzeniem wymion.

technologia mleka

Stanowiska uwięziowe w oborze państwa Kręzlów.

Nasze stanowiska mają wymiary 120×180 cm. Są to tzw. kombiboksy. Zdaniem zootechników taka przestrzeń w zupełności wystarcza krowom do swobodnego poruszania się. Stół paszowy jest szeroki na 5 m. Za usuwanie obornika odpowiada zgarniacz hydrauliczny. Za kanałami znajdują się chodniki, na których swobodnie można rozwinąć balot słomy, który wykorzystujemy do ścielenia, i przechodzić za krowami do dojenia. Ściany do wysokości ok. 2 m są wyłożone glazurą, tworząc łatwo zmywalną powierzchnię. Łatwiej w ten sposób utrzymuje się higienę w oborze.

To wszystko daje razem oborę przyjazną dla zwierząt i wygodną w użytkowaniu dla ludzi.

A co może Pan powiedzieć o zaletach takiej obory z własnego doświadczenia ?

tecchnologia mleka

Zautomatyzowany wózek paszowy jeździ 6 razy dziennie, podając pasze treściwe.

Z doświadczenia wiem, że w oborze uwięziowej, zwłaszcza z załączoną kamerą umożliwiającą stały podgląd w domu, łatwiej obserwuje się zwierzęta, dba o stan zdrowia i kontroluje wyjadanie paszy. Ponadto krowy rzadziej mają problemy z chorobami kończyn.

Co więcej, mogę powiedzieć, że w oborze wolnostanowiskowej krowy muszą podchodzić do stołu paszowego, a w uwięziówce pasza podawana jest bezpośrednio przed każdą krowę, co zapobiega sytuacjom stresującym.

To ile krów ma Pan obecnie w gospodarstwie ?

Mamy ok. 43 krowy, 10 jałówek wysokocielnych i 10 cieliczek.

Utrzymać tyle krów to nie lada wyzwanie. Jak wygląda Pański plan dnia?

technologia mleka

Przygotowanie do doju – aparat udojowy Delaval.

Ok. godziny 6 rano odbywa się poranny udój mleka. Oprócz tego ręcznie podaję wraz z rodziną pasze objętościowe. Zaraz po tym wózek paszowy jeździ 6 razy dziennie w odstępach co 3 godziny, podając pasze treściwe.

W przerwie możemy bez problemu zgromadzić zapasy paszy na potrzeby stada. Ok. godziny 18–20 odbywa się wieczorny udój mleka i zadawanie pasz.

W takim razie, jak zmieniła się wydajność krów w perspektywie ostatnich 2 lat, odkąd została wybudowana nowa obora?

Przykładowo od końca 2011 r. wydajność wzrosła z 7800 kg mleka do 9100 kg w roku 2013.

Czym w takim razie powodowany jest wzrost wydajności mlecznej?

technologia mleka

Stanowiska uwięziowe.

Wzrost wydajności krów wiąże się ze zwiększeniem dobrostanu zwierząt (nikt już nie zabierze paszy, dostępu światła, wentylacji czy miejsca legowiskowego), a przede wszystkim zastosowaniem systemu DelPro, zarządzającego oborą. W skład DelPro wchodzą jednostki udojowe MU480 z certyfikatem ICAR, wózek do automatycznego zadawania paszy treściwej oraz oprogramowanie, które zapisuje dane i automatycznie wylicza dawki żywieniowe dla każdej krowy w zależności od ilości wyprodukowanego przez nią mleka.

Co wpłynęło na wzrost wydajności ze stada w Pańskim gospodarstwie?

Od prawie 2 lat korzystamy z wspomnianego systemu zarządzania stadem DelPro, który nadzoruje pracę dojarni oraz wózka paszowego.

technologia mleka

W gospodarstwie państwa Kręzlów pracuje kombajn Fendt.

Wcześniej musieliśmy sami wyliczać i wprowadzać dane dotyczące ilości wydawanej paszy treściwej dla poszczególnej krowy. Pochłaniało to bardzo dużo czasu.

Czyli głównym powodem zysków jest automatyzacja?

Tak, zwłaszcza nowoczesny, starannie dobrany system żywienia DelPro, który poprawił wydajność każdej krowy w porównaniu do okresu poprzedniego.

Na czym opiera się system DelPro?

DelPro pozwala w pełni zarządzać stanowiskową oborą mleczną. Zastosowany w moim gospodarstwie system analizuje potrzeby i możliwości każdej krowy z osobna, istotnie przyczyniając się do wzrostu produkcji i jakości mleka. Ułatwia nam to bardzo pracę na roli. Dzieje się tak dzięki jednostkom udojowym DelPro wyposażonym w miernik mleka z certyfikatem ICAR, a także z bardzo dokładnym.

Zastosowany w moim gospodarstwie system analizuje potrzeby i możliwości każdej krowy z osobna, istotnie przyczyniając się do wzrostu produkcji i jakości mleka.

Piotr Kręzel

Może mi Pan o tym opowiedzieć?

Oczywiście. Posiadam w gospodarstwie 9 aparatów udojowych zbierających dane o ilości udojonego mleka indywidualnie od każdej krowy i z każdego udoju.

technologia mleka

Nowo narodzony cielak – obora Suchowola.

Dane te automatycznie są przesyłane do systemu, który zachowuje je i pozwala przeprowadzać analizy, a także w pełni zautomatyzowany sposób wylicza dawki żywieniowe na podstawie tablicy żywieniowej. Te informacje są bezprzewodowo przesyłane do wózka paszowego, który żywi krowy 6 razy dziennie bez naszej ingerencji.

Dzięki temu systemowi możemy bardzo szybko reagować na problemy, które pojawiają się w każdym gospodarstwie. Możemy także utrzymać produkcję na wysokim poziomie, kontrolując wszystkie koszty każdego dnia i to automatycznie.

A w jaki sposób przygotowuje Pan pasze do skarmiania?

technologia mleka

Nadzór nad pracą wózka paszowego.

Dzięki systemowi zarządzania stadem cała dawka pasz treściwych zadawana jest automatycznie z wykorzystaniem wózka paszowego o ładowności do 400 kg. Co ciekawe, zautomatyzowany system oprócz zadawania paszy treściwej dokonuje także pomiaru mleka.

Jak przygotowujecie pasze treściwe?

Pasze treściwe dla krów i jałówek sporządzamy samodzielnie ze śruty zbożowej, śruty kukurydzianej i sojowej oraz jeszcze wielu innych dodatków.

A jak przygotowywane są pasze objętościowe ?

Póki co pasze objętościowe przygotowujemy w sposób tradycyjny. Kiszonkę z kukurydzy dowozimy ciągnikiem wyposażonym w wycinak do kiszonek, a sianokiszonkę ciągnikiem z ładowaczem kołowym.

W przyszłości chcemy wprowadzić do żywienia system PMR. W planach jest też zakup wozu paszowego.

technologia mleka

Obora państwa Kręzlów oceniana jest przez PFHBiPM. Została współfinansowana ze środków UE.

Ile mleka dziennie jest produkowane w Pańskim gospodarstwie ?

Wszystkie krowy dają ponad 1000 litrów mleka dziennie. Zdarza się, że krowa w laktacji daje ok. 11 tys. litrów mleka, tj. ok. 36 litrów dziennie.

Do jakiej mleczarni sprzedają Państwo mleko?

Mleko skupuje od nas Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Radomsku. Mleczarnia odbiera mleko co 2 dni.

Jaki jest średni koszt wybudowania takiej nowoczesnej obory?

Koszt budowy oraz urządzeń w niej zainstalowanych to ok. 700 tys. zł.

Mogli Państwo liczyć na dofinansowanie?

technologia mleka

Mleko, zanim zostanie odebrane przez mleczarnię, jest schładzane.

Obora została wybudowana pod koniec 2011 r., częściowo dzięki wsparciu środków z dotacji unijnych. Mogliśmy liczyć na dofinansowanie sumy ok. 400 tys. zł. Skorzystaliśmy z programu Ułatwianie startu młodym rolnikomModernizacja Gospodarstw Rolnych w ramach PROW 2007–2013.

Jakie maja Państwo korzyści z tej inwestycji? Jak oceniacie pierwsze 2 lata istnienia nowoczesnej obory?

W ciągu 2 lat zwiększyliśmy stado o ok. 20 krów. Jak wspominałem wcześniej, wydajność krów zwiększyła się z 7800 kg mleka do ok. 9100 kg mleka. Jakość mleka jest w dodatku lepsza. Zwiększył nam się też skup i zainteresowanie ze strony mleczarni. Oszczędzamy na sile roboczej i sami również mamy mniej pracy.

Kiedy mogą Państwo spodziewać się zwrotu wykonanej inwestycji?

Liczymy na zwrot inwestycji w przeciągu ok. 10 lat, mniej więcej.

Przydomowa hodowla świń: komu się to opłaci?

Przydomowa hodowla trzody chlewnej to rozwiązanie m.in. dla małych gospodarstw i rolników ekologicznych. Co należy o niej wiedzieć?

26 listopada 2016

Grypa cieląt – szczególne zagrożenie dla młodych

Grypa cieląt to jedna z tych chorób, która może wprowadzić prawdziwą epidemię w całym stadzie. Jakie są jej objawy i jak z nią walczyć?

4 grudnia 2016

Pierwszy dzień konferencji Klubu Afimilk: co musisz wiedzieć o doju?

Pierwszy dzień spotkania Klubu Afimilk za nami. Teoria poparta praktyką, a problemy w hodowli bydła mlecznego rozwiązane!

23 listopada 2016