Jak wzmocnić skorupę jaj?
Mocna skorupka jaj to podstawa rentowności hodowli kur nieśnych. Na jej jakość ma wpływ wiele czynników zarówno środowiskowych jak i żywieniowych. Sprawdź w jaki sposób wzmocnić skorupę jaj!
Jakość skorupy jaj kurzych jest jednym z ważniejszych czynników wpływających na rentowność i efektywność produkcji drobiarskiej. Każda stłuczka w kurniku to strata pieniędzy, które mogłyby znaleźć się w portfelu hodowcy. Jaja powinny charakteryzować się mocną, czystą i niezdeformowaną skorupką.
Spis treści
Funkcje skorupki jaja
Stłuczka w kurniku to strata rzędu kilkunastu groszy, ale jeśli dodamy wszystkie stłuczki w całym cyklu produkcyjnym, to może się z tego zrobić niezła sumka
Skorupa jaja w naturalnych warunkach stanowi barierę oddzielającą embrion od niekorzystnych warunków środowiska i patogenów, jednocześnie stwarzając możliwość wymiany gazowej i regulacji poziomu wody w jaju. Skorupa niezapłodnionego jaja jako produktu spożywczego stanowi pewnego rodzaju „opakowanie”. Ma zapewnić trwałość, bezpieczeństwo i świeżość jaja. Im mocniejsza i grubsza skorupka, tym lepsza bariera przed przedostaniem się do wnętrza drobnoustrojów i wyższa trwałość, a tym samym okres przydatności.
Czynniki wpływające na jakość skorupy
Coraz mniej kur utrzymywanych jest w klatkach. To prawidłowo, dla poprawy dobrostanu kur, a dla hodowców wyzwanie poprawy jakości skorupy, aby zabezpieczyć wnętrze jaja przed patogenami
Jakość skorupy jaj zależy od cech genetycznych danej rasy, wieku, żywienia, suplementacji witamin i minerałów, systemu utrzymania, ale również warunków zoohigienicznych w kurniku i statusu zdrowotnego ptaków. Wraz z wiekiem grubość i odporność skorupki pogarsza się, co ma związek z przyswajalnością i wykorzystaniem wapnia i fosforu z paszy.
–Na jakość skorup jaj oddziałuje wiele różnego rodzaju czynników, ale w pewnym uproszczeniu należy tutaj wymienić: pochodzenie, wiek oraz stan zdrowotny i fizjologiczny kur, czynniki środowiskowe – temperatura i wilgotność powietrza, oświetlenie, a przede wszystkim czynniki żywieniowe– mówi prof. dr hab. Sylwester Świątkiewicz, kierownik Działu Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa, Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach k.Krakowa
Jak wzmocnić skorupę jaj?
Aby wzmocnić skorupę jaj należy zbilansować paszę pod względem wapnia, fosforu i witaminy D3. To właściwie wie każdy hodowca. Ale czy zdajemy sobie sprawę z tego, że po pierwsze bardzo ważna jest forma podanego składnika mineralnego, a po drugie poprawa zwiększenia jego wchłaniania?
prof. dr hab. Sylwester Świątkiewicz, kierownik Działu Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa, Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Balicach k.Krakowa
Prawidłowa mineralizacja skorupki jaja zależy również od dostępu do takich składników mineralnych jak miedź, cynk i mangan, które wspomagają ten proces. Bardzo ważne w poprawie wchłaniania składników mineralnych i witaminowych z paszy jest zoptymalizowanie warunków dla flory jelitowej (prebiotyki) i wprowadzenie dodatkowej flory (probiotyki). Stosowanie pro i prebiotyków zwiększa wchłanialność i przyswajalność składników pokarmowych, w tym minerałów niezbędnych do wytwarzania skorupy jaj.
-Utrzymanie dobrej jakości skorup jest możliwe tylko poprzez zapewnienie prawidłowego żywienia niosek, rozumianego jako dostarczenie optymalnej ilości poszczególnych składników pokarmowych. Za szczególnie istotne należy uznać zapewnienie odpowiedniej zawartości wapnia w mieszance paszowej, który to makroelement stanowi podstawowy budulec skorupy. Tak więc, mieszanka dla intensywnie niosących kur powinna zawierać około 3,60% Ca, przy czym jego przyswajalność można poprawić poprzez wprowadzenie do paszy aktywnej formy witamy D3 lub wybranych dodatków paszowych (kwasy organiczne, pre- i probiotyki). Niektóre badania wskazują także, że na jakość skorup może także korzystnie wpływać dodatek do paszy organicznych form (chelatów) takich mikroelementów jak cynk i mangan- tłumaczy prof. dr hab. Sylwester Świątkiewicz
W wielu badaniach udowodniono, że aby wzmocnić skorupę jaj można z powodzeniem stosować ekstrakty z ziół (oregano, czosnek, liść laurowy) i olejki roślinne.
Forma dodatków mineralnych
Aby wzmocnić skorupę jaj warto podawać w dawce paszowej np. węglan wapnia w dwóch formach- 1/3 pylistej i 2/3 granulowanej. Grube ziarna węglanu wapnia znajdują się w układzie pokarmowym dłużej, a co za tym idzie, zwiększa się jego wchłanialność. Podobnie można robić w mniejszych gospodarstwach lub chowie przydomowym ze skorupkami jaj. Część można mielić na pył (np. w młynku do kawy), a część podawać w trochę większych 2-4 mm kawałeczkach.
-Źródłem wapnia w mieszankach paszowych dla niosek jest przede wszystkim węglan wapnia (kreda paszowa). Z punktu widzenia jakości skorupy jaj, korzystnym jest częściowe, na przykład w 50%, zastąpienie miałkiej kredy paszowej przez żwir wapienny o średnicy cząstek 1-4 mm. Węglan wapnia wprowadzony do paszy w postaci żwirku wapniowego jest, w odróżnieniu od miałko zmielonej kredy, wolniej rozpuszczany przez soki trawienne, a przez to okres jego wchłaniania znacznie się wydłuża. Zapewnia to stabilne zaopatrzenia organizmu nioski w wapń, także w okresie kiedy ptak nie pobiera pokarmu, przyczyniając się do prawidłowego przebiegu procesu kalcyfikacji skorupy- dodaje prof. dr hab. Sylwester Świątkiewicz
Dostęp do wybiegów
Kury na wybiegach znajdują pokarm roślinny i zwierzęcy zawierający niezbędne składniki pokarmowe uzupełniając tym samym dietę
Od lat wiadomo, że witamina D3, wytwarzana w skórze podczas kąpieli słonecznych (również zwierząt) ma wpływ na gospodarkę wapniową w organizmie. Stąd kury w chowie wolno wybiegowym lub przydomowym (często mimo niezbilansowanej dawki paszowej) mają trwałe i mocne skorupy. Przebywając na słońcu mają usprawnioną gospodarkę wapniową. W paszach pełnoporcjowych witamina D3 jest dodawana w określonej ilości. Jednak ta, która wytwarzana jest w skórze jest lepiej wykorzystywana i przyswajana niż syntetyczna.
Dodatkowe czynniki wpływające na jakość skorupy
Bardzo istotny w kształtowaniu skorupy jaja jest stały dostęp do wody. Kury nie posiadające stałego dostępu do wody, mogą produkować jaja o słabszych i cieńszych skorupkach.
Im starsze kury, tym gorszą skorupę jaja produkują, ponieważ przyswajalność wapnia maleje z wiekiem. Starszym kurom, należy podawać więcej wapnia. Niektóre kury mogą mieć predyspozycje genetyczne do gorszego wykorzystania wapnia lub zaburzenia w metabolizmie wapnia wynikającego z problemów hormonalnych (parathormon i kalcytonina).
Mocna skorupka to podstawa rentownej hodowli kur. Znaczący wpływ na jej jakość mają zarówno czynniki środowiskowe i genetyczne, a dodatkowo status zdrowotny ptaków.
Na jakość skorupy jaj mają wpływ czynniki stresogenne i płoszenie kur, ale również zbyt mała liczba gniazd, niedostosowana do obsady. Kury produkują wtedy jaja z tzw obręczami- nierówno rozłożonym wapniem.
Jakość skorupy jaja zależy w dużej mierze od dostępnej formy wapnia, ale również innych makro i mikroelementów usprawniających cały proces mineralizacji skorupki. Znaczący wpływ mają zarówno czynniki środowiskowe i genetyczne, a dodatkowo status zdrowotny ptaków. Mocna skorupka to podstawa rentownej hodowli kur, również przydomowej!
Nowoczesne dodatki mineralne do wzmocnienia skorupy jaj
Badania opublikowane w latach 2023–2025 potwierdzają skuteczność chelatów cynku i manganu w żywieniu niosek. Przede wszystkim te związki poprawiają biodostępność składników mineralnych. Co ważne, zwiększają one grubość i elastyczność skorupy jaj. Dlatego coraz więcej producentów pasz oferuje organiczne formy mikroelementów. W rezultacie hodowcy mogą ograniczyć straty i poprawić ogólną wydajność produkcji.
Rola mikrobiomu jelitowego w jakości skorupy
Wpływ mikroflory jelit na wchłanianie wapnia potwierdziły liczne badania przeprowadzone w latach 2023–2025. Przede wszystkim probiotyki z rodzaju Bacillus wspierają trawienie i wchłanianie składników mineralnych. Co więcej, poprawiają ogólną odporność niosek i redukują stres oksydacyjny. Dlatego coraz więcej hodowców sięga po mieszanki z mikrobiotykami. W efekcie poprawie ulega nie tylko zdrowie, lecz także jakość jaj.
Komfort i środowisko a jakość skorupy jaj
Odpowiednie warunki w kurniku wprost przekładają się na jakość skorupy. Przede wszystkim stabilna temperatura i dostęp do światła wspierają gospodarkę wapniową. Choć niektórzy bagatelizują dobrostan, to dane pokazują jego bezpośredni wpływ na produkcję. Ponadto nowoczesne systemy wentylacji ograniczają stres cieplny w okresie letnim. Dlatego łączenie suplementacji z optymalnym środowiskiem przynosi najlepsze efekty.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
