Ekstremalne zjawiska 2023 niszczą uprawy sadownicze w Europie

Ekstremalne zjawiska pogodowe będące bezpośrednim skutkiem zmian klimatu stają się już stałym elementem wpływającym na światowe sadownictwo. Huragany i grad dewastują uprawy, późne mrozy niszczą sady na południu Europy.

Ekstremalne zjawiska pogodowe, które z tak dużą częstotliwością pojawiają się w ostatnich latach to skutek zachodzących zmian klimatycznych. Ich przyczyną jest przede wszystkim ocieplenie klimatu. Jednakże swoje robią także deforestacja znacznych obszarów, szczególnie tam, gdzie naturalne lasy odpowiadały za stabilizację lokalnego klimatu. Niestety najgroźniejszych skutków tych zjawisk doświadczają te regiony, których klimat w przeszłości był łagodny dzięki buforującej i ochronnej roli lasów.

Huragan na Sycylii

W ostatnim dniach ekstremalne zjawiska pogodowe dały się we znaki mieszkańcom wschodniej Sycylii. Huragan, który zaatakował w ubiegłym tygodniu ten region, zniszczył wiele gospodarstw, nie oszczędzając obiektów szklarniowych. Prognozy pogody niestety okazały się trafne i między ostatnim czwartkiem a piątkiem we wschodnie wybrzeże wyspy uderzył śródziemnomorski huragan, znany również jako „medicane”. Cyklon Nikola nie oszczędził niczego i sparaliżował dużą część wyspy. Deszcz, porywy wiatru dochodzące do 100 km/h i sztormy po raz kolejny „wywróciły Sycylię do góry nogami”.

Od soboty rozpoczęło się liczenie szkód, które oprócz tego, że są ciężkie, mogą być nieodwracalne dla wielu rolników. Campagne pod wodą, zatrzymane zbiory cytrusów, uszkodzone szklarnie, połamane drzewa, w tym owocowe to skutki żywiołu. Drastyczne jego skutki pogłębia problem w dotarciu do gospodarstw, spowodowany silnymi wiatrami, deszczem i śniegiem. Do ekstremalnych zjawisk pogodowych dochodzi gwałtowny spadek temperatury nawet sporo poniżej 0°C, który grozi uszkodzeniem kwiatów i pąków drzew owocowych. Skutki tego zjawiska mogą być opłakane, ponieważ anomalne ciepło we wcześniejszych dniach sprzyjało wczesnemu przebudzeniu niektórych odmian.

Ekstremalne zjawiska poczyniły dotkliwe straty w uprawach pod osłonami

Skutkiem wichur są szklarnie z uprawami całkowicie zatopionymi przez wodę i poniszczone przez podmuchy wiatru. Liczenie szkód będzie długie. Tymczasem ogrodnicy robią wszystko, by uratować, co się da. Jednakże, jak przyznaje wielu z nich — zniechęcają ich już prognozowane kolejne ekstremalne zjawiska pogodowe, które co jakiś czas zbierają daninę z ich pracy.

W rejonie Ragusy woda zalała szklarnie z wieloma uprawami. Natomiast w rejonie Syrakuz w ciągu 48 godzin spadło 500 mm deszczu. Podczas gdy w północno-zachodniej części Włoch liczba ta wynosi standardowo nieco ponad 300 mm w ciągu 13 miesięcy. Na Nizinie Katańskiej szkody dotyczą także uprawach cytrusów, gdzie wstrzymano zbiory.
Producent z Ragusy powiedział:

To co się stało, można było przewidzieć. Niestety nie było reakcji na prognozy zapowiadające takie ekstremalne wydarzenia. Musimy być gotowi i przeciwdziałać, skoro to się dzieje od jakiegoś czasu co roku. Dobrze jest mieć system ochrony, który zabezpieczy nas przed tymi zjawiskami.

Niszczycielskie gradobicia w Hiszpanii

Szklarnie ucierpiały też w Sanlúcar de Barrameda południowo zachodniej Hiszpanii. Producenci oceniają szkody spowodowane przez ostatnie ekstremalne zjawiska, w tym gradobicie, które pokryło gminę Sanlúcar lodem. Agencja Meteorologiczna (AEMET) aktywowała żółty alert z powodu burzy. Burza była szczególnie silna w pasie nadmorskim. Dotknęła ona takie miejscowości jak La Veta de la Algaida i El Llano de Bonanza, a także centralny obszar Sanlúcar. Spowodowała ona znaczne szkody w sektorze rolniczym.

W ciągu niespełna pół godziny spadło łącznie 450 mm wody. W efekcie, zalanych zostało wiele obszarów Sanlúcar. Dodatkowe zjawiska towarzyszące burzy uszkodziły wiele obiektów szklarniowych. Ponadto intensywny grad dotknął ponad 250 hektarów upraw i zniszczył pół setki szklarni w okolicy.

To klęska dla wielu rolników zwłaszcza w rejonie Llanos de Bonzanza i La Veta de La Algaida, gdzie grad zniszczył pół setki szklarni — stwierdził Miguel Perez, sekretarz prowincji COAG.

Nie spadł śnieg, ale grad intensywnie padał przez prawie dwie godziny. Według niektórych rolników grubość pokrywy lodowej sięgała 40 centymetrów. Szklarnie zawaliły się pod ciężarem gradzin, a lód zmroził odkryte zbiory ziemniaków i marchwi w La Algaida. Ucierpiały również nowo posadzone uprawy, takie jak wczesny melon, którego zbiór miał nastąpić za dwa miesiące.

Należy jednak zauważyć, że uprawy w znacznej większości nie były ubezpieczone. Producenci rolni podkreślają, że ubezpieczyciele nie chcą podejmować ryzyka związanego z ich ubezpieczaniem.

Straty mrozowe w Mołdawii

Mrozy, jakie nawiedziły w pierwszych dniach lutego mołdawskie sady morelowe, mogły spowodować utratę 30–40% pąków kwiatowych. A to dlatego, że temperatura powietrza na północy Mołdawii spadła w ubiegłym tygodniu do -5–-6°C w ciągu dnia i do -9–-11°C nocą. Na południu było o kilka stopni cieplej. Jednakże na południu ryzyko strat jest wyższe, ponieważ we wcześniejszych dniach temperatura powietrza w ciągu dnia wzrosła czasami do 7–8°C. W efekcie drzewa na niektórych plantacjach moreli zaczęły wychodzić ze stanu spoczynku biologicznego. Wskutek tego nastąpiła już utrata odporności na zimno w warunkach gwałtownego ochłodzenia. Ponadto w regionach południowych sadzi się głównie lokalne odmiany moreli, a te nie są szczególnie odporne na mrozy.

Działania przeciw przymrozkowe

W centralnych i północnych regionach kraju w poprzednich latach sadziło się masowo nowe odmiany. W szczególności powstały liczne sady

Sady drzew ziarnkowych pozostają jeszcze w stanie głębokiego uśpienia biologicznego

odmiany moreli Kyoto, która wykazała dość dobrą odporność nawet na późne wiosenne przymrozki. Ponadto lutowe mrozy wystąpiły na północy Mołdawii wcześniej, a uprzednio ocieplenie było mniej zauważalne. Sady drzew pestkowych i ziarnkowych pozostają w stanie głębokiego uśpienia biologicznego. Lutowe mrozy opóźnią wznowienie wegetacji, co jest nawet dobre, ponieważ w kilku poprzednich sezonach zdarzały się przypadki kwitnienia moreli już w trzecim tygodniu marca. Jeśli w tym czasie wystąpiły przymrozki, to niszczyły nawet 50–70% pąków kwiatowych.

Jednakże Zdaniem ekspertów z Wydziału Produkcji Roślinnej Państwowego Uniwersytetu Agrarnego w Mołdawii ochłodzenie nie zawsze powoduje spadek plonu. A to, dlatego że nawet w trudnych warunkach pogodowych są szanse na wysokie plony dobrej jakości owoców. Jednakże dotyczy to tylko sadów o wysokim poziomie technologii, szczególnie tam, gdzie stosuje się zabiegi zwiększające odporność na mróz.

Ekstremalne zjawiska pogodowe coraz częstsze — wyciągnijmy wnioski!

Reasumując, ekstremalne zjawiska pogodowe będą coraz częściej nas dotykały. Niestety najbardziej wrażliwe na ich skutki jest rolnictwo — branża gospodarki bardzo zależna od pogody. Dlatego już teraz polscy sadownicy powinni wyciągać wnioski wynikające ze szkód zaistniałych w południowych rejonach Europy. Ktoś będzie musiał zrekompensować produkcją dotychczasowe straty. Kontrahenci będą bowiem poszukiwać innych źródeł towaru dobrej jakości. Czyli warto przemyśleć inwestycje w ochronę przeciw gradową, przeciw przymrozkową, przeciw suszową.

Źródło: Freshplaza.com

Czytaj również:
Ubezpieczenie sadów w 2023 r. — jakie będą dopłaty do składek?

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się