GMO i edycja genomu — czyżby reforma prawodawstwa UE?

GMO w uprawach rolniczych w Unii Europejskiej jest całkowicie zakazane. Niestety zakaz, który obowiązuje w UE, wraz z organizmami genetycznie modyfikowanymi obejmuje także organizmy, w których dokonano edycji genomu. Obecnie Chiny pracują nad jej legalizacją. Czy istnieje szansa, by edycja genomu w Unii stała się dozwolona?
GMO to technologia, w której do jednego organizmu przeszczepia się geny innego w celu uzyskania konkretnych właściwości. W przypadku roślin mogą to być: szybszy wzrost, produkcja ważnych składników pokarmowych, ochrona przed szkodnikami czy odporność na określone herbicydy albo stresowe warunki wzrostu (np. deficyt wody). Tymczasem edycja genomu obejmuje działania w obrębie jednego gatunku czy wręcz odmiany i nie wiąże się z przenoszeniem żadnych genów.
Spis treści
Chińskie plany hodowlane na najbliższy czas — czyli co zamiast GMO?
Chiny są obecnie na dobrej drodze do zatwierdzenia edycji genomu do celów rolniczych. Byłyby dzięki temu drugim, po Stanach Zjednoczonych krajem gdzie takie działania mogą funkcjonować. Jednakże zasady, jakie wprowadziłyby Chiny, będą mocno odbiegały od tych stosowanych w Stanach.
Chińskie Ministerstwo Rolnictwa 24 stycznia br. opublikowało wstępne wytyczne dotyczące prowadzenia badań nad odmianami odpornymi z wykorzystaniem tej nowej technologii. Według naukowców nowe wytyczne dotyczące edycji genomu mogą skrócić czas zatwierdzania nowych odmian do dwóch lat.
Jaka była reakcja środowisk naukowych na edycję genomu?
Wytyczne dotyczące edycji genomu wywołały poruszenie w świecie naukowym, a wielu ekspertów pospieszyło z pytaniami dotyczącymi wykorzystania upraw przetworzonych przy użyciu nowej techniki. Edycja genomu to bardzo precyzyjna i skuteczna metoda ulepszania genetycznego. Pozwala ona na bardzo precyzyjne zmienianie niewielkich fragmentów DNA istot żywych. Zmiany te mogą polegać na usuwaniu, dodawaniu lub zastępowaniu fragmentów genów, rzadziej całych genów, w celu zmiany ich ekspresji, a co się z tym wiąże — cech rośliny. Jednakże wszystkie prace są prowadzone z użyciem genomu wyłącznie określonego gatunku czy odmiany. W przeciwieństwie do tradycyjnego GMO nie ma tutaj przenoszenia genów między gatunkami, czy nawet odmianami.
Jakie korzyści może dać edycja genów?
Edycja genów może przyspieszyć postęp w hodowli odmian odpornych m.in. na choroby porażające nasze uprawy. Przykładem jest mączniak, którego ofiarą padają: drzewa owocowe, winorośl, niektóre warzywa i zboża. Dla gatunków z tych grup poszukuje się linii odpornych na mączniaka prawdziwego. Mimo że patogeny powodujące mączniaka zazwyczaj nie prowadzą do śmierci żywiciela, to są one przyczyną wymiernych strat w rolnictwie. Zastosowanie technik edycji genów ułatwi prace nad odmianami, które dzięki temu będą mniej podatne na ten patogen.
Oprócz zwiększenia odporności na patogeny edycja genów może zwiększyć odporność roślin na czynniki stresowe takie jak zasolenie, susza wysoka czy niska temperatura. Oprócz tego można zmieniać parametry jakościowe owoców czy zwiększać ich plony.
Kiedy edycja genomu w UE?
Chińskie przepisy są bardziej restrykcyjne niż te w Stanach Zjednoczonych, gdzie obecnie dopuszczone jest także tradycyjne GMO. W każdym razie stosowane środki będą i tak łagodniejsze niż te funkcjonujące do tej pory w UE. Tutaj Europejski Trybunał Sprawiedliwości podjął decyzję o zrównaniu technik edycji genomu z technikami GMO. Jednakże, by pokonać tę biurokratyczną przeszkodę, Komisja Europejska rozpoczęła reformę swojego prawodawstwa dotyczącego organizmów zmodyfikowanych genetycznie. Reformę poparło kilka krajów, w tym Włochy. Jednakże sprzeciwiają się jej różne stowarzyszenia ekologiczne, takie jak Greenpeace czy Slow Food, a także producenci żywności ekologicznej tudzież niektóre środowiska naukowe.
Reasumując, możliwość skrócenia czasu potrzebnego do uzyskania i rejestracji ulepszonych roślin do zaledwie dwóch lat byłoby ogromnym postępem w hodowli. Obecnie technologia edycji genów ogranicza się do roślin o dużym znaczeniu gospodarczym, które pozytywnie reagują na zmiany. Jednakże w przyszłości technika ta może okazać się sposobem na zwycięstwo w wyścigu rolnictwa z coraz szybciej postępującymi zmianami klimatycznymi. A te już nie pukają do naszych drzwi, one już je wywarzają.
źródło: italiafruit.net









