Jak zwalczać kiłę kapusty? Jest na nią sposób! Dowiedz się więcej!

Download PDF

Kiła kapusty nie musi już być przyczyną wyeliminowania na długie lata stanowiska spod uprawy rzepaku. Jest na nią sposób. Wszystko dzięki odmianom rzepaku odpornym na tę chorobę, które oferuje firma Limagrain. Ponadto, na „zakilonym” polu można uzyskać bardzo dobre plony nasion, o czym z plenerowego studia Limagrain informowali 2 czerwca eksperci, w tym rolnicy. Jak zwalczać kiłę kapusty i wdrożyć „Program wyższych plonów” rzepaku?

Sprawcą kiły kapusty jest Plasmodiophora brassicae – pierwotniak bytujący w glebie i z niej zakażający roślinę. Infekcji dokonują zarodniki pływkowe, które rozprzestrzeniają się w środowisku wodnym, czyli z roztworem glebowym. Do masowych skażeń gleby, w tym pól uprawnych, dochodzi w latach bardzo wilgotnych, deszczowych. Także opady burzowe mogą przyczynić się do przetransportowania zarodników na znaczne odległości.

Jak zwalczać kiłę kapusty? W czym tkwi problem?

Generalnie – im łatwiejsza penetracja pól przez spływającą wodę opadową, tym kiła kapusty poszerza swój zasięg oddziaływania. Pierwotniak rozprzestrzenia się także wraz z porażoną rozsadą roślin warzywnych i ozdobnych. Dzieła dokonują maszyny uprawowe, na których kołach wraz z cząstkami zakażonej gleby patogen przedostaje się na zdrowe stanowisko.

Problemowi kiły kapusty w rzepaku poświęcony był odcinek „Programu wyższych plonów” firmy Limagrain, który odbył się 2 czerwca. Partnerem medialnym wydarzenia był portal agroFakt.pl. Jak informowali podczas spotkania online rolnicy oraz prof. dr hab. Marek Korbas z Instytutu Ochrony Roślin-PIB w Poznaniu, wektorami patogenu są także zwierzęta: sarny, dziki, jelenie, ptaki buszujące na zakażonym polu. Również człowiek na obuwiu roboczym roznosi chorobę.

Kiła kapusty – rośliny żywicielskie

Zanim odpowiemy na pytanie jak zwalczać kiłę kapusty, przypomnijmy, że P. barssicae jest specyficznym patogenem. Poraża i żyje na roślinach z rodziny kapustowatych. Należą do nich rzepaki, rzepiki, gorczyce (wysiewane m.in. przez pszczelarzy, jako pożytek dla pszczół), warzywne i ozdobne rośliny kapustne, ponadto chwasty – tobołki polne, tasznik pospolity, rzodkwie, stulichy, rzepichy, samosiewy rzepaku.

Kiła kapusty może więc być bardzo powszechna w środowisku i przetrwać na wielu chwastach, mimo nawet kilkuletniej przerwy w uprawie roślin kapustowatych na danym stanowisku.

Sposób infekcji

Patogen wnika do rośliny przez korzenie włośnikowe. W efekcie jego rozwoju dochodzi do hiperplazji i hipertrofii – obrazowo – nadmiernego podziału i przerostu komórek, dlatego korzenie są zdeformowane, nienaturalnie zgrubiałe, guzowate. Zniekształcone są także wewnętrzne tkanki korzenia, przez co utrudniony lub całkowicie niemożliwy jest transport wody oraz składników pokarmowych w roślinie, która z czasem zamiera.

Chore lub martwe korzenie rozpadają się i uwalniają do gleby masy zarodników infekcyjnych. Próg infekcji wynosi kilka zarodników w 1 g gleby. Mimo usilnych starań rolnika, zapobiegnięcie tej chorobie jest obecnie niemożliwe.

Problem ogólnokrajowy

Nasuwa się więc pytanie jak zwalczać kiłę kapusty? Marek Korbas twierdzi, że kiła kapusty dotyczy obecnie wszystkich rejonów kraju. Nazwa wskazuje, że wzięła początek od kapusty, ale powszechność uprawy rzepaku (znaczącego żywiciela) przyczyniła się do jej rozwleczenia. Pierwsze doniesienia o wystąpieniu choroby na rzepakach pochodziły z zachodnich i północnych regionów Polski, z gospodarstw wielkopowierzchniowych o tradycjach uprawy rzepaku. Profesor podejrzewa, że dotarła do nas właśnie z porażoną glebą na maszynach odkupowanych na Zachodzie przez polskich rolników pod koniec XX w. i z początkiem XXI.

Jej dalsze masowe rozprzestrzenienie Marek Korbas wiąże natomiast z błędami naszych rolników, wynikającymi z nieznajomości sprawcy, jego biologii i objawów.

Porozmawiajmy o objawach

Mirosław Szarzyński, prezes spółki CGK, prowadzącej gospodarstwo rolne w Ogardach (woj. lubuskie), goszczący 2 czerwca firmę Limagrain, apelował:

„Trzeba po polach chodzić. Jeśli ktoś ocenia pole z daleka, to kiły nie zauważy. Ona najwcześniej rozwija się na roślinach w zagłębieniach terenowych, przy oczkach wodnych, ciekach, tam gdzie dzikie zwierzęta przychodzą do wodopoju. Na początku zakażenia roślina wygląda tak, jakby jej brakowało składników pokarmowych. Najstarsze liście zaczynają się przebarwiać na czerwono, a górne bledną i żółkną. Roślina więdnie w dni słoneczne, mimo wilgotnej gleby. Taką trzeba wyrwać, aby sprawdzić, jak wygląda system korzeniowy.”

Marek Korbas, zwolennik monitoringu radzi, aby już 6 tygodni po wschodach rozpocząć kontrole wyglądu roślin. Podejrzane należy sprawdzić, czy na korzeniach występują narośle i guzy.

Odmiany rzepaku odporne na kiłę

Czy w obliczu powszechności kiły kapusty, która powoduje w zasiewach rzepaku straty nawet 80%, będziemy zmuszeni do zaprzestania jego uprawy? Jak zwalczać kiłę kapusty?

Marek Korbas uważa: „pewne instrumenty do walki mamy, ale one są niedostateczne. Generalnie jeśli kiła wystąpi, jedynym sposobem jest uprawa odmian odpornych – nie ma co próbować półśrodków”.

Jacek Wojciechowski z Limagrain jest przekonany, że firma, którą reprezentuje, dysponuje rozwiązaniem problemu zakilonych pól:

Od 2012 r. wprowadzamy sukcesywnie kolejne odmiany z odpornością na kiłę. W tym roku będziemy mieli 6. Najbardziej innowacyjna to LG Scorpion – wykazuje się nie tylko odpornością na kiłę kapusty, ale także na wirusa żółtaczki rzepy (kolejny ogromny problem w skali kraju), suchą zgniliznę kapustnych (LRM7), pękanie łuszczyn. Jest najbardziej zimotrwała, w porównaniu z innymi kiłoodpornymi. Plonuje na poziomie 45 q/ha (117% wzorca), a nawet 52 q/ha (118% wzorca). Jest to najlepiej plonująca odmiana z grupy odpornych na kiłę, ale także wysoko sytuowana wśród całego doboru – zajmuje 2 miejsce na 41 odmian mieszańcowych w badaniach rejestrowych” – charakteryzował odmianę LG Scorpion Jacek Wojciechowski.

LG Scorpion – ocena praktyków

Rolnicy, z różnych rejonów Polski, na których polach kiła stanowi ogromny problem, nie ryzykują siewu zwykłych odmian. Z doświadczenia wiedzą, że kończy się to przeoraniem uprawy lub stratą nawet 80% plonu (jeśli uda się ją utrzymać do zbiorów). Zdarzały się również takie sytuacje, że po kwitnieniu rzepak masowo wylegał lub „złamał się przed żniwami”. Zniszczone korzenie rośliny nie były wtedy w stanie pobrać potrzebnych ilości wody.

Mirosław Szarzyński (lubuskie): „odmiany kiłoodporne kiedyś niżej plonowały, obecnie doganiają w plonowaniu odmiany niekiłoodporne. Zasialiśmy 20 ha odmiany Scorpion – wygląda dzisiaj bardzo dobrze. Ma cechy odmiany wczesnej, najsilniej ruszyła na polu wiosną, ale jakie będzie plonowanie – odpowie nam kombajn”.

Jarosław Kot (pomorskie): „nie będę inwestował w zwykłe odmiany liniowe czy hybrydowe. Teraz kupuję tylko kiłooodporną odmianę. Jeśli nawet ma dać plon 10% niższy, to i tak więcej, niż zwykła porażona kiłą”.

Roman Zagóra (śląskie): „musiałem zdecydować – albo rezygnacja z rzepaku, albo odmiany odporne na kiłę – tolerują obecność tej choroby. Wybrałem odporne. Kiedyś plonowały niżej, teraz w porównaniu do kolegów uprawiających zwykłe, nie widzę tej różnicy”.

jak zwalczać kiłę kapusty

Jak zwalczać kiłę kapusty w rzepaku? Sprawdzamy jak uzyskać na „zakilonym” polu dobre plony!

fot. pixabay.com

Dariusz Białas (śląskie): „LG Scorpion zapowiada się obiecująco. Zdecydowałem się na odmianę kiłoodporną. Mamy nowe pole i nie mieliśmy pewności, czy jest tu kiła”.

Najczęstsze opinie o LG Scorpion są zbieżne – „ma silny wigor, bardzo dobrze przezimowała, ma grube łodygi, dużo rozgałęzień, ogromne pąki – rokuje bardzo dobrze”.

Kiła kapusty – w czym gwarancja odporności odmian?

Przy wyborze odmiany odpornej zwracajmy uwagę, czy jest zarejestrowana w COBORU jako odporna na specyficzne rasy kiły oraz, czy jest atestowana przez IOR. Marek Korbas wyjaśniał:

„W IOR, w zakładzie mykologii, w porozumieniu z COBORU, za zgodą firm prowadzimy obiektywne badanie. W kilku doświadczeniach. Na dziesiątkach roślin testujemy odporność zakażając glebę zarodnikami pochodzącymi z różnych województw Polski. Pozyskujemy więc różne patotypy P. brassicae, gdyż oporność musi dotyczyć całej populacji tego pierwotniaka obecnego w Polsce. Odmiana ma być bowiem odporna kompleksowo na kiłę, tak by mogła być uprawiana z powodzeniem we wszystkich rejonach”.

Przeczytaj więcej: Program wyższych plonów na stanowiskach objętych kiłą kapusty

Jak zwalczać kiłę kapusty? Najczęstsze błędy rolników

Według Marka Korbasa, po stwierdzeniu kiły na stanowisku, przerwa w płodozmianie nie może być absolutnie krótsza niż 4 lata. Generalnie powinna wynosić 6–9 lat. Tymczasem sami rolnicy mówią, że mimo świadomości, nie prowadzą płodozmianu zgodnie z zasadami biologicznymi, ale – ekonomicznymi. Dlatego tę przerwę skracają, wykorzystując odmiany odporne na kiłę. W trakcie przerwy w uprawie rzepaku na podejrzanym stanowisku, należy kategorycznie zwalczać w zasiewach następczych chwasty z rodziny kapustowatych. Mogą być one bowiem siedliskiem kiły i stanowić rezerwuar choroby.

Kolejny, ogromny błąd, to najprawdopodobniej kwestia źle rozumianej oszczędności – rolnicy mieszają nasiona odmian odpornych rzepaku z odmianami bez tej cechy. Następna, bagatelizowana sprawa – kolejności wykonywania prac na polach. Najpierw czynności prowadzi się na zdrowych, potem na zakilonych. W przeciwnym razie rozwlekamy chorobę po okolicy.

Odcinek z cyklu „Program wyższych plonów” Limagrain poświęcony problemowi kiły kapusty w rzepaku za nami. Przed nami – kolejna audycja już 10 czerwca! Tym razem poruszony zostanie temat najchętniej wybieranych odmian rzepaku. Na uczestników już tradycyjnie będzie czekała duża dawka wiedzy i atrakcyjne nagrody – zarejestruj się już teraz! Partnerem medialnym wydarzenia jest portal agroFakt.pl.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 2

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o