Jakie odmiany rzepaku ozimego wybrać?

Niemal każdego roku plantatorzy rzepaku starają się dobrać najwłaściwsze odmiany dostosowane do warunków klimatyczno-glebowych występujących w ich gospodarstwie. Do wyboru mają odmiany mieszańcowe i populacyjne. Jakie odmiany rzepaku ozimego najlepiej wybrać?

Kryteria wyboru odmian rzepaku ozimego

Producenci rzepaku oczekują odmian, które wyróżniać się będą wysokimi plonami o bardzo dobrych parametrach jakościowych. Z pewnością warto więce zwrócić uwagę na:

  • wymagania klimatyczno-glebowe występujące w konkretnym rejonie kraju,
  • zimotrwałość odmian, czyli zdolność do przetrwania niekorzystnych warunków atmosferycznych (silne mrozy, niekorzystny wiatr, okresy z odwilżą) panujących podczas zimy,
  • odporność na wyleganie i osypywanie się nasion,
  • wczesność dojrzewania.

Ogromne znaczenie odgrywa także wybór odpowiedniego materiału siewnego (zdrowego i najlepiej kwalifikowanego), jak również sama cena nasion. Czynniki te w dużej mierze decydują o końcowym rezultacie w postaci satysfakcjonującego zysku uzyskanego z produkcji rzepaku.

Odmiany populacyjne rzepaku ozimego – na wcześniejszy siew

Populacyjne (inaczej liniowe) odmiany rzepaku ozimego uzyskuje się drogą klasycznej metody hodowlanej w wyniku selekcji, krzyżowania oraz rozmnażania. Odmiany te mają niższą cenę materiału siewnego w porównaniu do cen materiału odmian mieszańcowych, jednak ich końcowe plony mogą być nawet o 20% niższe w porównaniu do plonów osiąganych przez rzepak mieszańcowy. Związane jest to z brakiem zjawiska heterozji, które występuje u odmian mieszańcowych. Populacyjne odmiany rzepaku ozimego są tolerancyjne na wcześniejszy termin siewu, jednak w przypadku późniejszego terminu siewu radzą sobie gorzej. Odmiany liniowe rzepaku ozimego są szczególnie przydatne na stanowiskach słabszych, gdzie uprawa jest mniej intensywna. Tam też o wiele bardziej stabilnie plonują.

Dzięki zjawisku heterozji pierwsze pokolenie mieszańca F1 wydaje większy plon w porównaniu do plonu jego rodziców.

Odmiany mieszańcowe rzepaku ozimego – do intensywnej uprawy

Odmiany mieszańcowe (inaczej hybrydowe) wykorzystują efekt heterozji. Mieszańce powstają w wyniku krzyżowania dwóch linii rodzicielskich. W ten sposób powstają mieszańce. Pyłek pochodzący z roślin zapylaczy zapyla rośliny zapylaczy, jak również rośliny mieszańcowe, które wydają plon wykazujący efekt heterozji. Samo zjawisko heterozji widoczne jest w postaci bujności oraz wigoru. Dzięki niemu pierwsze pokolenie mieszańca F1 wydaje większy plon w porównaniu do plonu jego rodziców. Mieszańcowe odmiany rzepaku ozimego idealnie sprawdzają się na dobrych, żyznych stanowiskach, gdzie mogą w pełni zaprezentować swój potencjał plonotwórczy. Wiele mieszańcowych odmian rzepaku ozimego może być uprawianych również na stanowiskach słabszych, ubogich w składniki pokarmowe oraz suchych. Wadą odmian mieszańcowych jest jednak wyższa cena materiału siewnego, który należy kupować corocznie.
odmiany rzepaku ozimego

Zalety odmian mieszańcowych rzepaku ozimego

Do niewątpliwych zalet mieszańcowych odmian rzepaku ozimego zaliczyć można wyższe plony w porównaniu do odmian populacyjnych. Efekt ten szczególnie widoczny jest na dobrych stanowiskach, które są zasobne w składniki pokarmowe. Dzięki efektowi heterozji rzepak tworzy znacznie większą liczbę rozgałęzień bocznych oraz zawiązuje o wiele więcej łuszczyn. Mieszańcowe odmiany rzepaku ozimego wyróżnia ponadto wysoka odporność na choroby grzybowe oraz znacznie większa odporność na suchą zgniliznę roślin kapustnych. Odmiany mieszańcowe cechuje także bardzo dobrze rozbudowany system korzeniowy, dzięki któremu możliwe jest efektywne pobieranie wody oraz składników odżywczych, zwłaszcza podczas suszy. Znacznie lepiej rozwinięty system korzeniowy odmian mieszańcowych zapewnia im również prawidłowy wzrost i rozwój oraz wysokie plony także na gorszych stanowiskach. Ponadto rzepak hybrydowy jest tolerancyjny na opóźniony termin siewu. W przypadku odmian mieszańcowych możliwe jest zmniejszenie normy wysiewu nasion.

Wysoka zimotrwałość i odporność na wyleganie odmian mieszańcowych rzepaku

Rzepak mieszańcowy wyróżnia również wysoka zimotrwałość oraz mrozoodporność. Odmiany mieszańcowe znacznie lepiej rozwijają rozetę liściową, przez co ich szyjka korzeniowa jest znacznie grubsza. Ponadto ich system korzeniowy jest znacznie lepiej rozwinięty, dzięki czemu są one w stanie przetrwać niekorzystne warunki atmosferyczne, w tym niskie temperatury panujące podczas zimy w znacznie lepszej kondycji. Na uwagę zasługuje również łan mieszańcowych odmian rzepaku, który jest zwarty i w znacznie mniejszym stopniu podatny na wyleganie. Ogranicza to straty powstałe na skutek osypywania nasion rzepaku. Rzepak hybrydowy wyróżnia także większa zdolność do regeneracji uszkodzeń.

pole rzepaku

Jakie odmiany rzepaku ozimego wybrać?

Odmiany mieszańcowe zdecydowanie wyżej plonują i doskonale radzą sobie w warunkach intensywnej uprawy. Z kolei odmiany populacyjne rzepaku plonują niżej. Mieszańce zdecydowanie stabilniej plonują w trudnych warunkach. Rzepak mieszańcowy jest tolerancyjny na opóźniony termin siewu oraz bardziej odporny na warunki stresowe. Oferta odmian mieszańcowych rzepaku jest o wiele bardziej bogata i zdecydowanie bardziej zróżnicowana w porównaniu do oferty odmian populacyjnych. Najczęściej to właśnie odmiany hybrydowe (pomimo większych kosztów związanych z zakupem materiału siewnego) przynoszą plantatorom rzepaku większe zyski. Jednak ostateczna decyzja dotycząca wyboru odpowiedniej odmiany rzepaku ozimego, biorąc pod uwagę specyfikę danego gospodarstwa i związaną z nią technologię uprawy oraz planowany termin siewu należy oczywiście do plantatora.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4 / 5. Liczba głosów 3

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Artykuł zawiera lokowanie produktu i ma charakter promocyjny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *