Pieniądze dla sadowników pewne za ekoschematy wdrożone przed laty

Pieniądze dla sadowników będą dostępne w ramach Ekoschematów. To nowe mechanizmy dopłat, jednakże część z proponowanych w nich rozwiązań: Integrowaną Produkcję Roślin czy Biologiczną Ochronę Roślin polscy sadownicy stosują już od wielu lat. Czyli teraz dodatkowe pieniądze dla sadowników trafią za to, co już wdrożyli w swoich gospodarstwach.
Dodatkowe pieniądze dla sadowników dostępne będą ze środków Krajowego Planu Strategicznego dla WPR, a także z KPO. To tylko od sadowników będzie zależało czy w pełni wykorzystają możliwości, jakie dadzą nowe źródła pieniędzy. Dlatego Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pracuje nad materiałami szkoleniowymi dla sadowników. Mają one w zwięzły i jasny sposób przedstawić możliwości, jakie dają Ekoschematy na 2023. Czyli czym są Ekoschematy i jak można wyciągnąć z nich maksymalne korzyści finansowe?
Spis treści
Czym są Ekoschematy?
Ekoschematy to dodatkowe pieniądze dla sadowników, które dostaną oni za realizację praktyk korzystnych dla środowiska i klimatu. Praktyki te mają wykraczać poza ramy podstawowych wymogów określonych w warunkowości. Ekoschematy polegają na realizacji wszystkich celów środowiskowych i klimatycznych WPR, które dotyczą łagodzenia zmian klimatu i adaptacji do nich. Działania te mają też wspierać zrównoważony rozwój i ochronę zasobów naturalnych: wody, gleby i powietrza, a także ochronę bioróżnorodności.
Podane obecnie w ramach ekoschematów punkty lub dofinansowanie dla sadowników nie są ostateczne. Ich wysokość będzie bowiem zależała od zainteresowania rolników, w tym sadowników ekoschematami.
Jakie są kategorie Ekoschematów?
Ekoschematy podzielono na 5 podstawowych interwencji:

Już wkrótce pieniądze dla sadowników wpłynął za to, że stosują Integrowaną Produkcję Roślin, czyli system jakości polegający m.in. na wykorzystaniu różnych niechemicznych metod ochrony
- biologiczna ochrona upraw
- obszary z roślinami miododajnymi,
- prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin
- retencjonowanie wody na Trwałych Użytkach Zielonych
- rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi.
Pieniądze dla sadowników za biologiczną ochronę upraw
W tym Ekoschemacie wykonywane są zabiegi, w których do biologicznej ochrony roślin wykorzystuje się preparaty mikrobiologiczne zgodnie z etykietą danego środka. Ma to pozwolić na rezygnację z wykonania zabiegu chemicznego, który będzie można wykonać tylko w ostateczności. Nastąpi to wtedy, kiedy niemożliwa będzie eliminacja patogenów z użyciem preparatów mikrobiologicznych.
Płatność przyznawana będzie do powierzchni gruntów rolnych. W tym przypadku szacowane dofinansowanie dla sadowników w ramach płatności podstawowej wynosi ok. 89,89 EUR/ha.
Obszary z roślinami miododajnymi
Ekoschemat ten polega na utworzeniu obszaru z roślinami miododajnymi. Dokonuje się tego przez wysiew mieszanki złożonej z co najmniej dwóch gatunków roślin miododajnych. Ponadto na takim obszarze zakazana jest produkcja rolna, w tym zakaz wypasu i koszenia w terminie do 31 sierpnia. Na takim obszarze nie wolno też stosować środków ochrony roślin.
Szacowana stawka płatności to ok. 269,21 EUR/ha.
Prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin

Za wykorzystanie w ochronie sadu naturalnych wrogów szkodników wypłacą dodatkowe pieniądze dla sadowników
Ekoschemat polega na wspieraniu produkcji roślinnej prowadzonej zgodnie z metodykami Integrowanej Produkcji. Dodatkowo w danym roku kalendarzowym sadownik musi zachować wszystkie posiadane w gospodarstwie trwałe użytki zielone.
Pieniądze dla sadowników zostaną przyznane do powierzchni upraw, z których pochodzą produkty roślinne uprawiane zgodne z metodykami integrowanej produkcji roślin oraz do powierzchni trwałych użytków zielonych odpowiadającej powierzchni tych upraw.
W tym przypadku dodatkowe pieniądze dla sadowników to ok. 292,13 EUR/ha.
Retencjonowanie wody na TUZ
Obejmuje promowanie i upowszechnianie retencjonowania wody, które poprawia lokalną gospodarkę wodną, a także ogranicza emisję dwutlenku węgla do atmosfery.
Warunkiem uzyskania płatności w danym roku jest wystąpienie na trwałych użytkach zielonych zalania lub podtopienia. Jest ono definiowane jako stan wysycenia profilu glebowego wodą na poziomie przynajmniej 80%. Musi ono wystąpić przez co najmniej 12 następujących po sobie dni między 1 maja a 30 września.
Wsparcie do retencji będzie dotyczyło gospodarstw realizujących równolegle na danym obszarze zobowiązania w ramach:
- wybranych wariantów pakietów przyrodniczych związanych z zachowaniem cennych siedlisk przyrodniczych i siedlisk zagrożonych gatunków ptaków w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014–2020:
Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 (poza wariantem 4.3. Murawy) lub
Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 (poza wariantem 5.3. Murawy) oraz analogicznych zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach PS WPR, - Ekoschematu Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi w zakresie praktyki Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt,
- interwencji Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000,
- interwencji Rolnictwo ekologiczne i działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014–2020.
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi
Tę interwencję podzielono dodatkowo na kilka praktyk, za które zaproponowano określoną liczbę punktów.
- Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt (5 punktów)
- Międzyplony ozime/Wsiewki śródplonowe (5 punktów)
- A. Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia (1 punkt)
B. Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia — wariant z wapnowaniem (3 punkty) - Zróżnicowana struktura upraw (3 punkty)
- Wymieszanie obornika na gruntach ornych w ciągu 12 godzin od aplikacji (2 punkty)
- Stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo (3 punkty)
- Uproszczone systemy uprawy (4 punkty)
- Wymieszanie słomy z glebą (2 punkty)
Warunki, na jakich można dostać pieniądze dla sadowników
Warunkiem przystąpienia do Ekoschematu jest uzyskanie minimalnej liczby punktów, która stanowi równowartość punktów, które rolnik otrzymałby w sytuacji realizacji na co najmniej 25% powierzchni użytków rolnych najwyżej punktowanej praktyki. Następnie po wypełnieniu tego minimum rolnik może zrealizować dowolną liczbą praktyk. Oznacza to, że w zależności od tego, jakie praktyki wybierze i jak wysoko będą one punktowane, na takiej powierzchni będzie realizował Ekoschemat.
Czy Ekoschematy 2023 można łączyć ze sobą?
Ekoschematy można łączyć na jednej działce, jednakże określono tu pewne zasady i reguły łączenia. W związku z tym nie ma tu całkowitej swobody. Nie można łączyć ekoschematów, które realizują ten sam cel na jednej działce rolnej. Przykładem jest zwiększenie zawartości materii organicznej w glebie, które można zrealizować poprzez kilka praktyk. Jednakże dofinansowanie można będzie uzyskać tylko na jedną z nich. Ma to na celu uniknięcie wielokrotnego dofinansowania tej samej działki.
Ponadto nie można też łączyć tych ekoschematów, które wzajemnie się wykluczają. Chodzi tu np. o zakaz łączenia interwencji Rośliny miododajne z takimi, które wiążą się m.in. ze stosowaniem jakichkolwiek środków ochrony roślin, z opracowaniem planu nawożenia czy wypasem zwierząt.
Reasumując, pieniądze dla sadowników z nowych mechanizmów wsparcia dają szerszą możliwość wdrożenia technologii przyjaznych klimatowi. Jednakże wiele z tych praktyk polscy sadownicy stosowali już od wielu lat. Więc dla wielu nie są to nowości odstraszające, trzeba je tylko odpowiednio udokumentować.
Źródło: MRiRW









