Produkcja sadzeniaków ziemniaka – na jakich zasadach?

Ze względu na wyraźny wzrost cen za sadzeniaki ziemniaka w ostatnim sezonie i duże zapotrzebowanie, zapewne wielu rolników rozważa możliwość  przystąpienia do ich produkcji. Na jakich zasadach odbywa się produkcja sadzeniaków ziemniaka? Jak rolnicy mogą do niej przystąpić? Czy wszystkie etapy produkcji są nadzorowane przez PIORiN? Wyjaśniamy.

Poniżej najważniejsze informacje na temat nadzoru prowadzonego przez PIORiN nad produkcją sadzeniaków ziemniaka.

Nadzór PIORiN na każdym etapie produkcji sadzeniaków

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) nadzoruje produkcję sadzeniaków na każdym etapie. Tak, aby wyprodukowany materiał kwalifikowany był wysokiej jakości i odpowiadał odpowiednim normom.

• pobieranie prób gleby przez inspektorów PIORiN przed wysadzeniem sadzeniaków;
• ocena polowa plantacji w trakcie wegetacji;
• kontrola zdrowotności po zbiorach — ocena weryfikacyjna z pobraniem prób do badań laboratoryjnych;
• ocena cech zewnętrznych sadzeniaków ziemniaka na etapie sprzedaży (dokonywana jesienią lub wiosną).

Kto przeprowadza urzędowe kontrole sadzeniaków ziemniaka?

Ocena polowa plantacji nasiennych ziemniaka jest czynnością urzędową, wykonywaną przez inspektorów PIORiN. Zaś jej celem jest stwierdzenie, czy podczas wegetacji roślin istniały warunki niezbędne do wyprodukowania materiału siewnego wysokiej jakości i zdrowotności. A także, czy stan plantacji nasiennej odpowiadał ustalonym w tym zakresie wymaganiom.

Z kolei ocenę weryfikacyjną sadzeniaków ziemniaka wykonują wyłącznie urzędowe laboratoria. Wyjątek stanowi ocena weryfikacyjna sadzeniaków ziemniaka odmian regionalnych, którą mogą przeprowadzać również akredytowane laboratoria.

Natomiast oceny cech zewnętrznych dokonują kwalifikatorzy (z urzędu bądź akredytowani). W przypadku odmian regionalnych, ocenę cech zewnętrznych materiału siewnego przeprowadza zachowujący odmianę.

Ocena polowa na plantacji sadzeniaków ziemniaka

Produkcja sadzeniaków ziemniaka wiąże się m.in. z oceną polową prowadzoną na plantacji w czasie wegetacji roślin. Oceny polowej plantacji nasiennych dokonuje się na podstawie złożonego wniosku. Wniosek ten składa się do wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, właściwego ze względu na położenie plantacji. Na ocenę polową składają się dwie kontrole plantacji. Wykonuje się je we właściwym stadium rozwoju roślin. Mianowicie:

• kiedy rośliny osiągną wysokość około 20 cm;
• w okresie od pełni kwitnienia plantacji do dwóch tygodni po kwitnieniu, jednak nie później niż przed początkiem żółknięcia i zasychania liści lub bezpośrednio przed zabiegiem niszczenia naci.

Ocena polowa plantacji nasiennych ziemniaka przeprowadzana jest na dwóch etapach uprawy. Jednym z nich jest faza przypadająca od pełni kwitnienia do dwóch tygodni po kwitnieniu

fot. Anna Maciejuk

Kto może prowadzić obrót materiałem siewnym ziemniaka?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, obrót materiałem siewnym ziemniaka może prowadzić przedsiębiorca, w tym przedsiębiorca wytwarzający materiał siewny. Warunkiem jest zgłoszenie zamiaru prowadzenia obrotu tym materiałem wojewódzkiemu inspektorowi. Konkretnie inspektorowi ochrony roślin i nasiennictwa, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę przedsiębiorcy. Zaś w przypadku, gdy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą bierze się pod uwagę miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

W przypadku rolnika — w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, prowadzącego obrót materiałem siewnym roślin rolniczych i warzywnych wytworzonych w posiadanym gospodarstwie — może on prowadzić obrót materiałem siewnym roślin rolniczych i warzywnych, jeżeli zgłosi zamiar prowadzenia obrotu tym materiałem siewnym wojewódzkiemu inspektorowi, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania rolnika — informuje MRiRW.

Produkcja sadzeniaków ziemniaka – jakie odmiany do założenia plantacji?

Co istotne, do założenia plantacji nasiennej można wykorzystać wyłącznie zarejestrowane odmiany. A konkretnie, do oceny polowej przyjmowane są wyłącznie plantacje obsadzone materiałem siewnym odmian wpisanych do:

• rejestru krajowego;
• rejestrów państw członkowskich lub stowarzyszonych;
• wspólnotowego katalogu (CCA).

Krajowy rejestr odmian to urzędowy wykaz odmian roślin rolniczych, warzywnych i sadowniczych, których materiał siewny może być wytwarzany i znajdować się w obrocie w kraju, a po ich wpisaniu do wspólnotowych katalogów — na obszarze całej Unii Europejskiej.

Jak zgłosić sprzedaż sadzeniaków przez rolnika?

Zgłoszenia dokonuje się w wojewódzkim inspektoracie w terminie 7 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia prowadzenia obrotu materiałem siewnym. Wojewódzki inspektor wydaje przedsiębiorcy/rolnikowi zaświadczenie o dokonaniu wpisu do ewidencji przedsiębiorców/rolników albo zaświadczenie o zmianie wpisu w ewidencji, zawierające numer przedsiębiorcy/rolnika wynikający z ewidencji przedsiębiorców/rolników, datę wpisu albo zmiany wpisu, w terminie 14 dni od dnia odpowiednio wpisu albo dokonania zmiany wpisu.

Produkcja sadzeniaków ziemniaka – przepisy prawne

Akty prawne związane z produkcją i obrotem sadzeniaków ziemniaka dostępne są na stronie www.piorin.gov.pl. Najważniejsze z nich, to:

• ustawa z 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz.U. z 2021 r. poz. 129.) — określa podstawowe zasady dotyczące wytwarzania, oceny i obrotu sadzeniakami ziemniaka;
• rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 listopada 2014 r. w sprawie metod pobierania i okresu przechowywania prób materiału siewnego, oceny tego materiału, wzoru protokołu pobierania prób materiału siewnego oraz sporządzania dokumentacji dotyczącej tego materiału (Dz.U. z 2014 r., poz. 1795 z późn. zm.) — określa szczegółowe metody dokonywania oceny polowej plantacji nasiennych ziemniaka, pobierania prób, przeprowadzania oceny weryfikacyjnej i oceny cech zewnętrznych;
• rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 kwietnia 2013 r. w sprawie terminów składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału siewnego poszczególnych grup roślin lub gatunków roślin rolniczych i warzywnych oraz szczegółowych wymagań w zakresie wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 517 z późn. zm.) — zawiera szczegółowe wymagania dotyczące wytwarzania sadzeniaków ziemniaka;
• rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 4 grudnia 2017 r. w sprawie opłat związanych z oceną materiału siewnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 630) — zawiera cennik opłat za ocenę sadzeniaków ziemniaka.

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się