Pszenica orkisz: z ekologią za pan brat

Systematycznie wzrasta popyt na produkty z pszenicy orkisz. Czy warto zatem zainwestować w tę pszenicę? A jeśli tak, to jak ją uprawiać?

W ostatnich latach systematycznie wzrasta popyt na produkty z pszenicy orkisz i jest to wynikiem nie tylko zwiększającej się świadomości konsumentów, ale także prozdrowotnych właściwości orkiszu. Ziarno tej rośliny zawiera bowiem więcej białka i tłuszczu oraz 4-krotnie więcej błonnika niż pszenica zwyczajna, a witaminy i składniki mineralne w niej zawarte są lepiej przyswajalne przez organizm człowieka.

Pszenica orkisz, uważana za prymitywne, dzikie zboże z niewymłacalnym ziarnem oraz łamliwą osadką kłosową, jest zbożem mało wymagającym, odpornym na niekorzystne warunki pogodowe. Praktyczne znaczenie w uprawie, ze względu na wyższy plon, ma forma ozima.

Pszenica orkisz jest zbożem mało wymagającym, odpornym na niekorzystne warunki pogodowe.

Pszenicę orkisz cechuje wyrównany plon i może być polecana na gleby słabszej jakości, na tereny górskie i podgórskie, gdzie plonuje lepiej niż pszenica zwyczajna. Ponadto ma niewielkie wymagania azotowe, więc należy ją rekomendować do uprawy w warunkach rolnictwa ekologicznego. Natomiast ze względu na wrodzoną odporność na niektóre choroby oraz wysoką odporność na stres środowiskowy pszenica orkisz z powodzeniem uprawiana jest w gospodarstwach ekstensywnych.

Jest to roślina, która nie wymaga intensywnego nawożenia oraz wysokich nakładów finansowych. Wynika to m.in. z faktu, że silnie się krzewi, co czyni ją konkurencyjną dla chwastów i ze względu na brak możliwości chemicznej walki z chwastami pozwala na ponoszenie mniejszych strat plonu w porównaniu do innych zbóż.

Warto mieć również na uwadze, że orkisz ma lepiej rozwinięty system korzeniowy w porównaniu do pszenicy zwyczajnej, a co za tym idzie potrafi lepiej i skuteczniej wykorzystywać głębiej zalegające i trudniej dostępne składniki odżywcze.

Orkisz ma lepiej rozwinięty system korzeniowy w porównaniu do pszenicy zwyczajnej.

Jak uprawiać pszenicę orkisz?

Optymalne pH gleby dla uprawy orkiszu wynosi 6,3 (dobrze czuje się przy pH 6–7), jednak lepiej znosi obniżenie odczynu niż pszenica zwyczajna. Ma także niższe wymagania cieplne niż pszenica zwyczajna, a ponadto jest gatunkiem zimotrwałym i nadaje się do uprawy w rejonach o klimacie chłodnym, surowym.

Uprawa orkiszu będzie korzystna, kiedy jest zachowane prawidłowe następstwo roślin. Unikajmy przedplonów zbożowych i wykluczmy udział w nich pszenicy zwyczajnej. Jeżeli nie możemy uniknąć pszenicy zwyczajnej jako przedplonu, konieczne będzie zastosowanie międzyplonu, np. gorczycy lub przedplonu, np. koniczyny czerwonej.

Orkisz nawozimy podobnymi dawkami fosforu jak pszenicę zwyczajną, wyższymi dawkami potasu (80–160 kg·ha-1) i niższymi azotu. Pamiętajmy, że najkorzystniejszy stosunek N:P:K dla pszenicy zwyczajnej wynosi 1,0:0,6-1,0:0,8-1,2.

W rolnictwie ekologicznym przy nawożeniu możemy stosować kopaliny i nawozy naturalne, m.in. kompost, gnojówkę, obornik, PRL SOL, kalimagnezję, czy siarczan potasu.

Przy uprawie pszenicy orkisz unikajmy przedplonów zbożowych i wykluczmy udział w nich pszenicy zwyczajnej.

Uprawa roli przed siewem orkiszu, podobnie jak w przypadku innych zbóż, uzależniona będzie od przedplonu. Nie czekajmy więc z uprawą ściernisk aż do orki przedsiewnej, którą wykonamy na średnią głębokość. Siew należy wykonać w terminie od połowy września na północy kraju do początku listopada na południu. Ze względu na specyfikę materiału siewnego (kłoski lub oplewione ziarno) trzeba przystosować siewnik zbożowy lub użyć siewnika do roślin strączkowych. Bez względu na zastosowany sprzęt stale trzeba kontrolować jego pracę, aby zapobiec zapychaniu się redlic. Kłoski orkiszu wysiewa się na głębokość 6 cm, a oplewione ziarno płycej – na głębokość 3 cm. Norma wysiewu kłosków wynosi 200–400 kg na hektar, co da nam obsadę 150–250 roślin·m-2, lub 80–120 kg·ha-1 oplewionego ziarna, co może nam dać obsadę w wysokości 180–280 roślin na m2.

Chwasty w życie mieszańcowym: kiedy mogą się pojawić?

Żyto mieszańcowe cechuje odporność na stresowe warunki atmosferyczne i na porastanie. Jak jednak zwalczać w nim chwasty jesienią?

2 grudnia 2016

Horti Tech już za nami

W Kielcach w dniach 18–19 listopada odbyły się, już po raz drugi, targi branży sadowniczej oraz producentów warzyw Horti Tech.

24 listopada 2016

Odchwaszczanie zbóż jesienią?

Jesienne odchwaszczanie jest szczególnie ważne w przypadku zbóż ozimych. O czym musimy pamiętać przy zabiegach?

2 grudnia 2016