Ptasia grypa – odszkodowania sprawiedliwe dla producentów drobiu!

Download PDF

Rok 2016 był rekordowy dla drobiarzy – wyprodukowano rekordową ilość piskląt broilerów, a duży eksport odbywał się kosztem cen. Ptasia grypa była jednak ogromnym ciosem dla hodowców drobiu, odszkodowania za likwidację drobiu wypłacane były w oparciu o szacunkową wycenę rzeczoznawców. A ta w stosunku do tego samego przypadku potrafiła być różna nawet o setki tysięcy złotych! Czy istnieje obiektywny sposób na wycenę kur nieśnych w czasie ptasiej grypy?

 

Drobiowy rekord

W 2016 r. padł rekord wyprodukowanych w Polsce piskląt brojlerów – wyprodukowano 1 mld 105 milionów sztuk. Był to zarówno rekord kraju, jak i Unii Europejskiej. Po 2016 r. Polska została największym unijnym producentem mięsa drobiowego, znacząco wyprzedzając pozostałe państwa w rankingu. Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz spodziewa się jednak, że z powodu ptasiej grypy bieżący rok nie będzie już tak dobry.

Ptasia grypa może zagrozić pozycji Polski jako największego unijnego producenta drobiu.

Po 2016 r. Polska została największym unijnym producentem mięsa drobiowego.

–Spodziewamy się, że rekord 2016 roku może być trudny do pobicia. Naszym zdaniem w roku 2017 produkcja piskląt brojlerowskich powinna być na podobnym poziomie lub nieco niższa niż w 2016 r. Jeśli ta prognoza się sprawdzi będzie to pierwsza taka sytuacja, pierwszy spadek, od 10 lat – mówi Mariusz Szymyślik, dyrektor Krajowej Izby Producentów Drobiu i Pasz (KIPDiP). Jego zdaniem widać już pierwsze symptomy wyhamowania rynku. W grudniu 2016 r. dynamika wzrostu produkcji piskląt i jaj wylęgowych (już w listopadzie) była znacznie niższa niż w poprzednich miesiącach.

Polska zostawia w tyle innych producentów drobiu. Na horyzoncie widać jednak spowolnienie.

Przyspieszenie w eksporcie drobiu

W 2016 r. wartościowo eksport wzrósł o niespełna 10 procent w euro, a w złotówkach o 14 procent. Wynika to z relatywnie słabego zachowania polskiej waluty w stosunku do euro w 2016 roku. Polscy producenci, aby utrzymać wysoką dynamikę eksportu mięsa drobiowego na inne rynki, musieli akceptować coraz niższe ceny.  Ma to odzwierciedlenie w spadku cen w krajach UE w grudniu 2016 r. w porównaniu do grudnia 2015 r. wśród najważniejszych gatunków mięsa ponownie dotyczył drobiu (-1,7%) [FAMMU/FAPA na podst.: Komisji Europejskiej].

Analiza KIPDiP handlu zagranicznego mięsem kurcząt brojlerów wykazała, że zmiany cen eksportowanego mięsa drobiowego (tuszki kurczęce) zależą przede wszystkim od zmian cen w Polsce, a prawie w ogóle nie zależą od zmian cen na rynkach państw, do których mięso jest eksportowane. Być może z powodu zawirowań w kwestii odszkodowań za skutki ptasiej grypy, ceny, po których sprzedawano mięso drobiowe za granicą, były przeciętnie o kilkanaście procent wyższe niż ceny w Polsce.

Prognozy a ptasia grypa

Według ekspertów Komisji Europejskiej drób będzie jedynym gatunkiem mięsa, którego zarówno produkcja (o 5,1%), jak i spożycie (o 4,5%) wzrosną w UE do 2026 r. Najwyższa dynamika wzrostu (1,3% rocznie) jest przewidywana w nowych państwach członkowskich UE-13, głównie za sprawą coraz wyższej produkcji w Polsce, na Węgrzech i w Rumunii. Ceny pasz dla drobiu mają być stosunkowo niskie, co przy coraz wyższym popycie sprzyjać będzie wzrostowi produkcji do ok. 15 mln ton w 2026 r. Ptasia grypa może jednak znacznie zakłócić i zmienić dotychczasowe pozytywne prognozy dla światowego rynku drobiu na 2017 r., szczególnie w Azji, Europie i Afryce. W Polsce będziemy mieli do czynienia dodatkowymi zakłóceniami, które spowoduje ptasia grypa, odszkodowania i proces  szacowania ich wielkości może być brzemienny w skutki.

Cena drobiu podczas ptasiej grypy

Zlikwidowanie stada jest ogromnym ciosem dla hodowcy. Ma on wtedy prawo do odszkodowania, które powinno pozwolić na płynne wznowienie produkcji po uderzeniu ptasiej grypy. Są jednak uzasadnione obawy producentów co do wysokości odszkodowań. Do tej pory to powiatowi lekarze weterynarii ustalali wysokości wypłat odszkodowań. Podstawę stanowiły szacunki i opinie rzeczoznawców (np. sołtysów), oznacza to że z natury wyceny szacunkowe miały charakter subiektywny. Jak podaje KiPIDP, w praktyce zdarzały się przypadki, że szacunki, dotyczące wysokości odszkodowań z tytułu skutków ptasiej grypy, przeprowadzane przez różnych rzeczoznawców dotyczące tego samego przypadku różniły się o setki tysięcy złotych!

zdarzały się przypadki, że szacunki przeprowadzane przez różnych rzeczoznawców dotyczące tego samego przypadku różniły się o setki tysięcy złotych

Obiektywna metoda wyceny w czasach ptasiej grypy

W przypadku ptasiej grypy, ale również innych chorób, decyzje o likwidacji stad pojawiają się w różnym czasie życia ptaków, zaś rynek dostarcza wiarygodnych informacji jedynie w trzech przypadkach:

  • cen jednodniowych piskląt,
  • cen kur tuż przed rozpoczęciem nieśności
  • oraz cen osobników oddawanych do ubojni.

Mariusz Szymyślik opracował obiektywny model wyceny kur nieśnych, który powinien uspokoić hodowców, których hodowle dotknęła ptasia grypa, odszkodowania przy jej zastosowaniu powinny być wyliczone bardziej precyzyjnie niż do tej pory. Dostarcza on informacji ile kosztuje kura w każdym stadium użytkowania. Tak o modelu mówi jego autor – Moim zdaniem algorytmy naszego modelu są sprawiedliwe i rzetelne. Potrafią nawet powiedzieć jakie są oczekiwania rynku co do przyszłości, stąd hodowcy, mimo grypy ptaków, mogą spać spokojniej. Według Mariusza Szymyślika, obie strony w każdym konkretnym przypadku procesu wypłaty odszkodowania mogą wspólnie prześledzić podstawy na których model opiera swoją wycenę, co powinno pozwolić na uniknięcie nieporozumień i wzajemnych pretensji.

Odszkodowania oparte na obiektywnej wycenie drobiu biorą pod uwagę cenę pasz na konkretny tydzień

Przy obiektywnej wycenie drobiu pod uwagę bierze się na przykład cenę pasz na konkretny tydzień

Ptasia grypa – odszkodowania wycenione szybko i dokładnie

Model już działa!  Pozwala on odpowiedzieć na pytanie jaka jest wartość kury w każdym tygodniu jej życia.  Dotąd w Polsce nie było ustandaryzowanej, ekonometrycznej metody, która pozwalała ustalić cenę ptaka, na przykład, w 18 czy 40 tygodniu życia. Teraz w każdym momencie użytkowania kury jest to możliwe. Wyceny dokonywane przez ludzi były z natury rzeczy subiektywne. Często, ani lekarz weterynarii ani rolnik nie byli zadowoleni. Obecnie model sam oblicza wartość kury. Robi to na podstawie takich danych jak, na przykład, cena pasz na konkretny tydzień, cena piskląt, współczynnik nośności, rasa kury, wiek ptaka itd. Model, w pewnym uproszczeniu, od przeszłych i przyszłych przychodów odejmuje poniesione i przyszłe koszty i na bieżący dzień, ustala cenę kury. Dzięki temu modelowi wycena odszkodowań za likwidację stada będzie szybka i obiektywna. – opowiada Mariusz Szymyślik, dyrektor KiPDiP

Wyceny dokonywane przez ludzi były z natury rzeczy subiektywne. Często, ani lekarz weterynarii ani rolnik nie byli zadowoleni

Wycena odszkodowania w 15 minut… jeśli wiesz o modelu

Na pytanie „jak długo trzeba czekać na wycenę odszkodowania za likwidację stada chorego na ptasią grypę?” pan Mariusz Szymiślik odpowiada – Krótko. Na przykład dziś otrzymaliśmy zgłoszenie od Powiatowego Lekarza Weterynarii i po 15 minutach wysłaliśmy wycenę drogą mailową.

W praktyce nie wszyscy wiedzą jeszcze o tej metodzie. Nawet tam, gdzie wykryto jedno z najnowszych ognisk grypy. Odszkodowania będą tam gorącym tematem, podobnie jak szacunki ich wielkości. Jednak jak mówi pracownik Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Puławach – Wycenę prowadzą biegli fachowcy, sięgamy też do fachowych broszur i wyceniamy straty.

Joanna Piekut z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Białymstoku mówi – Dotąd nie było konieczności wyceny drobiu, ponieważ u nas ptasia grypa nie występuje. Nie znamy wobec tego szczegółów takiej wyceny odszkodowań.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o