Samosiewy zbóż: jak je zwalczyć we wschodzącym rzepaku?
Spis treści
Na plantacjach, gdzie wschodzi rzepak, dużym problemem mogą być samosiewy zbóż, które szybko rosną i stają się konkurencyjne dla rośliny głównej. Należy je zwalczać przed zimą, gdyż przyczyniają się do znacznego obniżenia kondycji całej plantacji.
Razem ze wschodzącym rzepakiem równolegle wschodzą samosiewy zbóż. Ich ilość może być zupełnie nieznacząca lub bardzo szkodliwa dla uprawy głównej. Wszystko zależy od tego, po jakiej uprawie rzepak został zasiany. Spora ilość samosiewów zbóż mocno osłabia rzepak i sprawia, że w dużo gorszej kondycji wejdzie on w sezon zimowy.
Aby przeprowadzić zabieg tymi herbicydami, należy odczekać do momentu, gdy rzepak wykształci co najmniej 2 liście właściwe.
– Producenci rzepaku zwykle bardziej skupiają się na zwalczaniu chwastów dwuliściennych na wschodzącej plantacji, a mniejszą uwagę zwracają na rośliny jednoliścienne, do których należą również samosiewy zbóż – wyjaśnia Daniel Dąbrowski z Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu. – Tymczasem są one równie szkodliwe dla rzepaku, gdyż jesienią rosną szybciej niż rzepak i zacieniają go. W efekcie rzepak, aby poradzić sobie z konkurencją, zaczyna piąć się do góry. W efekcie wynosi ponad powierzchnię gleby szyjkę korzeniową, co w zimie może doprowadzić do wymarznięcia.
Samosiewy nie tylko zacieniają rzepak, ale też pobierają z gleby sporo składników pokarmowych, przez co plantacja rozwija się wolniej, a rośliny są o wiele słabsze z powodu niedoborów pokarmowych. Najbardziej groźne dla rzepaku są samosiewy zbóż ozimych, gdyż – jeśli nie zostaną właściwie zwalczone – pozostaną na plantacji do kolejnej wiosny. Nie oznacza to oczywiście, że w przypadku samosiewów zbóż jarych można sobie odpuścić ich zwalczanie. Będą one bowiem przez całą jesień zakłócać wzrost rzepaku i spowodują, że nie wejdzie on prawidłowo w spoczynek zimowy. Trzeba również pamiętać, że wszystkie samosiewy mogą być źródłem groźnych dla rzepaku chorób grzybowych, a także świetnym pokarmem dla szkodników, które prędzej czy później przeniosą się na wschodzący rzepak. Pamiętajmy także, że samosiewy zbóż należy w rzepaku zwalczać już w momencie jego wschodów.
– W ochronie przed samosiewami dobrze sprawdzają się herbicydy z grupy graminicydów – radzi ekspert. – Wstrzymują one wzrost i rozwój roślin wrażliwych, a w efekcie powodują ich zamieranie. Aby przeprowadzić zabieg tymi herbicydami, należy odczekać do momentu, gdy rzepak wykształci co najmniej 2 liście właściwe.
Nowoczesne graminicydy
W 2025 roku rolnicy mają do dyspozycji nowe, skuteczne substancje czynne. Dużą popularność zyskały preparaty zawierające propachizafop i kletodym, takie jak Select Super 120 EC czy Camwin 120 EC. Środki te działają szybko – pierwsze efekty widać już po 3 dniach. Chizalofop-P-etyl, znany z Jenot 100 EC, nadal znajduje zastosowanie w dawkach 0,8–1,0 l/ha (dla samosiewów) i 2,0–2,5 l/ha (dla perzu).
Termin aplikacji – jesień i wiosna
W przypadku łagodnych jesieni warto rozważyć dwa zabiegi. Pierwszy wykonuje się w fazie BBCH 12–14, drugi wczesną wiosną. Taki schemat zapewnia pełniejsze ograniczenie samosiewów. Stosowanie adiuwantów olejowych (np. Amigo) poprawia wchłanianie substancji aktywnej i skuteczność zabiegu.
Wpływ na plon i ekonomię
Badania wskazują, że obecność 20–40 samosiewów na m² może obniżyć plon rzepaku o 100–400 kg/ha. Przy cenach przekraczających 2 000 zł za tonę (stan na czerwiec 2025), straty ekonomiczne mogą być znaczące. Zabiegi jesienne są relatywnie tanie w stosunku do potencjalnych strat i dodatkowo ograniczają inne chwasty jednoliścienne.
Zobacz również: Sprawdzony sposób na chwasty w rzepaku
Graminicydy w rzepaku ozimym – zalecane substancje 2025
W 2025 roku doradcy zalecają stosowanie graminicydów w rzepaku ozimym już jesienią. Przede wszystkim rekomendują środki zawierające chizalofop‑P‑etylowy lub fluazyfop‑P‑butylowy. Substancje te działają systemicznie i zwalczają samosiewy zbóż w fazie 2–4 liści. W praktyce dawki wynoszą odpowiednio 0,35 l/ha oraz 0,5 l/ha. Dzięki temu możliwe jest szybkie ograniczenie konkurencji bez ryzyka dla rzepaku.
Wzrost zagrożenia samosiewami zbóż – dane z sierpnia 2025
W sierpniu 2025 roku opóźnione żniwa zwiększyły ryzyko wystąpienia samosiewów zbóż na polach rzepaku. Z tego względu doradcy zalecają wcześniejsze planowanie zabiegów graminicydowych. Przede wszystkim samosiewy konkurują o wodę, światło i składniki pokarmowe. Dodatkowo ograniczają zimotrwałość młodych roślin rzepaku. Właśnie dlatego eksperci zalecają wykonanie oprysku już w fazie 2–4 liści samosiewów.
Mechaniczne ograniczanie samosiewów zbóż przed siewem rzepaku
Eksperci rekomendują również mechaniczne zwalczanie samosiewów przed rozpoczęciem siewu rzepaku. Po zbiorze zbóż warto wykonać płytką uprawkę przedsiewną. Dzięki temu ogranicza się parowanie wody i pobudza wschody samosiewów. Następnie możliwe jest ich skuteczne zniszczenie w kolejnym zabiegu mechanicznym lub chemicznym. Taki systemowy zabieg poprawia warunki startowe dla wschodów rzepaku.
Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.agrofakt.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
