Sorgo: wymagania glebowe i wodne

Sorgo: wymagania glebowe i wodne

Wraz ze zmieniającym się klimatem trzeba będzie zmienić strukturę zasiewów. Sprawdźcie, jakie wymagania ma sorgo!

W Polsce blisko 1/3 powierzchni gruntów rolnych to gleby lekkie, bardzo słabe o niekorzystnych właściwościach wodnych. Długotrwałe okresy bezdeszczowe mają silny wpływ na wegetację roślin zwłaszcza na glebach lekkich. Odpowiedzią na problemy suszowe, pojawiające się niestety coraz częściej, może być sorgo!

sorgo - wymagania glebowe

Rys. 1. Zmiana powierzchni zasiewów gatunków zalecanych do uprawy na glebach lekkich (rocznik statystyczny GUS).

Wraz ze zmieniającym się klimatem trzeba będzie w najbliższych latach zmienić strukturę zasiewów.

Struktura zasiewów

Duży udział żyta, owsa, ziemniaków w polskim rolnictwie związany był z warunkami glebowymi i gospodarką socjalistyczną. W okresie ponad 20 lat od transformacji ustrojowej powierzchnia zajmowana przez te gatunki zmniejszyła się z 5 do 2 mln ha (rys. 1). W tym samym okresie nastąpiło zwiększenie powierzchni zasiewów kukurydzy, która obok pszenicy, rzepaku i jęczmienia jest rośliną towarową i paszową (rys. 2).

Wielokrotnie uprawa tego gatunku prowadzona jest na glebach lekkich, gdzie plony zależą od kultury gleby i dostępności wody. Wysokie temperatury oraz niedobór opadów były główną jednak przyczyną niskiego plonowania kukurydzy w 2015 r.

Sorgo zamiast kukurydzy

Alternatywnym gatunkiem dla kukurydzy jest sorgo, które ma głęboki  system korzeniowy tworzony przez  korzenie pierwotne rozwijające się szybko po siewie i sięgające do 1,0–1,5 m w głąb gleby. System korzeniowy wtórny (korzenie przybyszowe), który sorgo tworzy kilka tygodni po wschodach, sięga do 2 m (w zależności od poziomu wody gruntowej). W projekcie PBS1/A8/11/2013 uprawę sorga cukrowego prowadzono na glebie V klasy bonitacyjnej – bardzo lekkiej.

Woda zdecyduje o wszystkim

wykres 2 - wymagania glebowe sorgo

Rys. 2. Zmiana powierzchni zasiewów kukurydzy (rocznik statystyczny GUS).

Woda glebowa występuje w formie roztworu, który jest niezbędny do rozwoju roślin i drobnoustrojów. Ilość i jakość  wody glebowej  jest silnie uzależniona od klimatu, ukształtowania terenu, warunków hydrologicznych, budowy gleby i jej właściwości, sposobu użytkowania, zastosowanych zabiegów melioracyjnych oraz agrotechnicznych.

Woda w glebie występuje w różnych postaciach:

  • w postaci pary wodnej,
  • wody molekularnej (woda higroskopowa, woda błonkowata),
  • woda kapilarna (woda kapilarna właściwa, woda kapilarna zawieszona),
  • woda wolna (woda przesiąkająca),
  • woda gruntowo-glebowa.

Ogólną ilość wody wytranspirowanej przez roślinę przy wytworzeniu jednostki suchej masy rośliny nazywamy współczynnikiem transpiracji. Współczynnik ten waha się w szerokich granicach (od 200 do 2000 g H2O na 1 g suchej masy), a różnice występują nie tylko w obrębie gatunku, ale nawet odmiany. Spośród gatunków uprawnych najmniejszym współczynnikiem transpiracji odznaczają się takie rośliny jak proso, sorgo, kukurydza. Podstawowe zboża mają natomiast wartości w zakresie średnim. Spośród gatunków uprawianych w naszym kraju największy współczynnik transpiracji ma len i wieloletnie rośliny bobowate (koniczyna, lucerna i inne).

Gleby lekkie, a sorgo

sorgo wymagania glebowe

Źródło: AgroFoto.pl, jano65

Gleby lekkie zawierają w przewadze ziarna minerałów o średnicy od 2 do 0,1 mm, które nazywamy piaskami. Ziaren o średnicy poniżej 0,02 mm (tzw. części spławianych) jest  maks. do 20%. W zależności od zawartości części spławianych  wyróżniamy piaski luźne, w których wody dostępnej dla roślin jest ok. 4,2% objętości H2O, w piaskach słabo gliniastych do 8,7% objętości H2O, w piaskach gliniastych lekkich do 12,0% objętości H2O, a w piaskach gliniastych mocnych do 15,2% objętości H2O. Po przeliczeniu zawartości wyrażonej % objętościowych H2O na objętość wody (w litrach), zatrzymanej w profilu glebowym o wymiarach 1×1×1 m wynosiłaby odpowiednio: 42, 87, 120, 152 litry.

Między ziarnami piasku w większości gromadzi się powietrze glebowe, natomiast woda glebowa, w wyniku działania sił grawitacyjnych, swobodnie przemieszcza się w głąb profilu glebowego, nie zatrzymując się. Dlatego na piasku luźnym możliwości gromadzenia wody są bardzo małe. W dłuższych okresach pozbawionych opadów, zgromadzona w glebie woda dostępna dla roślin zostaje przez nie pobrana, a rolnik zauważa jej niedobory w postaci więdnięcia roślin.

Dzięki temu, że sorgo charakteryzuje się jednym z najmniejszych współczynników transpiracji  (250–300 g H2O na 1 g suchej masy) w stosunku do innych roślin uprawianych w naszej szerokości geograficznej, a także ma bardzo głęboki system korzeniowy, objawy niedoboru wody na glebie lekkiej są później widoczne niż u kukurydzy.

***

Więcej na temat sorga możecie przeczytać tutaj:

  1. Sorgo: nowy (czy) perspektywiczny gatunek dla Polski?
  2. Wykorzystanie sorga w produkcji bioetanolu
  3. Sorgo: nawożenie azotem, fosforem i potasem
  4. Sorgo: ochrona roślin – jakie są największe problemy?
  5. Sorgo: wybór odmiany decyduje o powodzeniu uprawy

Potencjał wzrostowy i fazowość w tuczu

Dostosowanie podaży energii i składników pokarmowych do potrzeb zwierząt to podstawa. Jak pasza wpływa na potencjał wzrostowy w tuczu?

3 grudnia 2018

Orka przedzimowa w ostrą skibę

Wśród rolników można spotkać wiele opinii o wykonywaniu orki przedzimowej. Zobacz reportaż filmowy.

11 grudnia 2018

Kondycja zbóż przed zimą. Reportaż filmowy

Bak opadów, nierównomierne wschody, silny nalot mszycy. Taki był początek tegorocznej jesieni. Jak prezentują się zboża przed zimą?

6 grudnia 2018

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close