Sprzedaż gospodarstwa rolnego a podatek dochodowy

Chcesz sprzedać ziemię i masz wątpliwości, czy powinieneś zapłacić podatek? Sprawdź, kiedy przysługują ulgi!

Rolnik nie płaci, co do zasady, podatku dochodowego od sprzedaży gruntu rolnego. Podatek wystąpi tylko w sytuacji sprzedaży ziemi na cele niezwiązane z rolnictwem, np. pod budowę hipermarketu, wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zagmatwane przepisy

– Dwa lata temu za sprzedaż jednej działki zapłaciłem podatek dochodowy, a ten, kto kupił ją ode mnie – podatek od czynności cywilnoprawnych  opowiada pan Wacław S.  właściciel 10-hektarowego gospodarstwa na Mazowszu. Rolnik ma 3 ha sadu i 2 ha plantacji czarnych porzeczek.  Mimo tego, że musiałem zapłacić podatek, sprzedaż była dla mnie korzystna, bo ziemia jest słaba, a dzięki temu, że wcześniej opracowano w naszej gminie nowy plan zagospodarowania przestrzennego, możliwe było wydzielenie działek budowlanych – tłumaczy.

sprzedaż gruntów a podatek

Pan Wacław ma 2 ha czarnych porzeczek.

 

– Sprzedałem niewiele ziemi, ale za znacznie wyższą cenę, niż uzyskałbym za działkę rolną i kupiłem nowy opryskiwacz do sadu. Sprzedana działka miała tylko 0,4 ha, więc nie mogła stanowić samodzielnego gospodarstwa rolnego bez względu na to, czy ten, kto ją kupił, postawi na niej dom, czy nie. Ale to wszystko wytłumaczył nam notariusz. Zapłaciliśmy więc należne podatki i urząd skarbowy nas nie gnębił – ciągnie swoją opowieść rolnik.  Nie rozumiem, dlaczego przepisy podatkowe są tak zagmatwane i ich interpretacja zależy od „widzi mi się” urzędnika. Czy rolnik ma czas i zdrowie latami szukać sprawiedliwości w sądach?

Nie rozumiem, dlaczego przepisy podatkowe są tak zagmatwane.

Wacław, rolnik z Mazowsza

Podatek a kwestia pastwiska

Rolnik L.M. wraz z małżonką nabył w 2007 r. trzy działki stanowiące gospodarstwo rolne, składające się z dwóch działek uprawnych i jednej działki będącej pastwiskiem dla bydła, na której znajdował się też budynek mieszkalny i budynki gospodarcze. W 2009 r. małżonkowie to gospodarstwo odsprzedali. W umowie sprzedaży zaznaczono, że nieruchomość jest nieruchomością rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2003 r. Nr 64, poz. 592, ze zm.). L.M. chciał mieć pewność, że przychód ze sprzedaży tego gospodarstwa jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych (w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy), gdyż od nabycia gospodarstwa i gruntu nie minęło 5 lat i wystąpił o interpretację indywidualną do Ministra Finansów.

Kto pyta, nie błądzi

Pieniądze

W niektórych przypadkach rolnik jest zwolniony z płacenia podatku dochodowego przy sprzedaży gospodarstwa.

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego, sprzedawana nieruchomość musi mieć charakter rolny w chwili sprzedaży. Według rolnika uzyskany przez niego przychód powinien być zwolniony od podatku, ponieważ w związku z dokonaną sprzedażą gruntu nie utraciły charakteru rolnego. Powody, dla których kupujący nabyli nieruchomość, nie są mu znane, ale istnieje wiele przesłanek do stwierdzenia, że umowa sprzedaży nieruchomości nie doprowadzi do utraty charakteru rolnego gruntów. Przede wszystkim nabywcy nie działali w charakterze przedsiębiorców, co mogłoby sugerować zmianę dotychczasowego charakteru gruntów, a ich odrolnienie w przewidywalnej przyszłości jest wykluczone z uwagi na ich obecne przeznaczenie oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy. Wskazuje na to położenie nieruchomości w obszarze typowo rolniczym, terenie górzystym w sąsiedztwie innych gospodarstw rolnych. Ewentualne zaś zmiany w sposobie korzystania z nieruchomości dokonane w nieokreślonej przyszłości jako zdarzenia przyszłe i niepewne, na które nie ma wpływu, nie mogą być przyczyną utraty prawa do zwolnienia od podatku.

Zamiary kupującego gospodarstwo od rolnika nie mają znaczenia dla zwolnienia podatkowego.

Podatek a interpretacja skarbówki

Działający z upoważnienia Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w P. w interpretacji indywidualnej uznał za prawidłowe stanowisko L.M. w części dotyczącej gruntów ornych, zaś za nieprawidłowe w pozostałej części – dotyczącej pastwiska. Organ skarbowy uznał, że grunty orne wchodzące w skład sprzedanej nieruchomości nadal wykorzystywane są pod uprawy, co świadczy, że nie utraciły one charakteru rolnego, dlatego są zwolnione z podatku, zaś pastwiska trwałe oraz użytki rolne zabudowane nie są uprawiane i nie są znane zamiary, z jakimi nabywcy dokonali zakupu, więc podatek dochodowy trzeba zapłacić.

Skarga do sądu

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji organu skarbowego. Skarbówka wniosła o jej oddalenie i dodatkowo podniosła, że wyodrębnienie przez skarżącego geodezyjnie działek, a następnie sprzedaż wyodrębnionych niewielkich działek, które same nie stanowią gospodarstwa rolnego, pozbawia je rolnego charakteru i stanowi przesłankę wykluczającą możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

sprzedaż gruntów a podatek

Źródło: AgroFoto.pl, JDlukasz

Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał skargę L.M. za zasadną. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. ustawy o podatkach od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części, jeżeli nie następuje w ramach działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Od zasady opodatkowania przychodów z tego źródła ustawodawca przewidział kilka wyjątków, m.in. w art. 21 ust. 1 pkt 28. Zgodnie z tym przepisem, podatek dochodowy nie dotyczy nas w przypadku przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, zwolnienie nie dotyczy jednak przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny. Możliwość skorzystania z tego zwolnienia uzależniona jest więc od spełnienia dwóch warunków: po pierwsze nieruchomość musi wchodzić w skład gospodarstwa rolnego zbywcy, a po drugie nie może ona utracić charakteru rolnego lub leśnego. Zwolnienie to nie obejmuje zatem przychodu ze sprzedaż gruntów, które utraciły charakter rolny lub leśny w związku ze sprzedażą całości, lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa.

Zdaniem sądu

Jeśli w przyszłości na sprzedanym pastwisku zostanie wybudowany hipermarket, to podatek trzeba będzie płacić, ale to już problem tego, kto kupił gospodarstwo od rolnika.

W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że skoro utrata charakteru rolnego lub leśnego musi mieć związek ze sprzedażą nieruchomości. To ewentualne przekształcenie gruntu należy oceniać na dzień sprzedaży, a nie na podstawie późniejszych działań nabywcy podejmowanych po zakupie. W ocenie sądu Urząd Skarbowy popadł niejako w sprzeczność, uznając z jednej strony, iż grunty rolne nie utraciły charakteru rolnego, zaś pozostałe użytki rolne – grunty rolne zabudowane i pastwiska trwałe – taki charakter utraciły – w sytuacji, gdy wszystkie użytki rolne stanowiły przedmiot jednej transakcji.

Zdaniem Sądu przychód uzyskany przez rolnika podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f. i dotyczy to wszystkich gruntów łącznie, jako objętych jedną transakcją, na rzecz jednego nabywcy. Dlatego sąd uchylił zaskarżoną przez L.M. interpretację podatkową. Dyrektor skarbówki wniósł jeszcze kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale została oddalona. Rolnik podatku dochodowego nie musi zapłacić. Jeśli w przyszłości na tym spornym pastwisku zostanie wybudowany np. hipermarket, to podatek trzeba będzie płacić, ale to już problem tego, kto kupił gospodarstwo od L.M.

wyrok NSA z 2013 r. syg. Skt II FSK 1616/11

Czy można umorzyć zaległe składki KRUS?

Jeśli rolnik ma zaległości w miesięcznym opłacaniu składek KRUS, może ubiegać się o umorzenie zadłużenia. O czym trzeba pamiętać?

9 grudnia 2016

Czy polską wieś czeka duża reprywatyzacja?

Czy po małej ustawie reprywatyzacyjnej można spodziewać się dużej reprywatyzacji? Jak takie zmiany miałyby wyglądać na wsi?

10 grudnia 2016

Maszyny rolnicze w zasięgu ręki: Kubota Finance na topie

Z roku na rok rośnie zainteresowanie programem Kubota Finance, rozwiązaniem wypracowanym przy współpracy marki Kuboty i BZ WBK Leasing.

2 grudnia 2016