Tysiące rolników rzuca hodowlę świń. Do każdego tucznika dokładają ponad 340 zł

W zaledwie sześć miesięcy z mapy Polski zniknęło niemal 3 tys. stad trzody chlewnej.  To efekt rosnących kosztów produkcji i niskiej ceny żywca w skupie. Wyliczenia wskazują, że rolnik do każdego tucznika musi dokładać ponad 340 zł. Ministerstwo obiecuje pomoc w tej sytuacji, ale czy to wystarczy?

Cena żywca poniżej kosztów produkcji

– 2026 rok staje się dla tysięcy polskich gospodarstw rodzinnych kolejnym rokiem pracy poniżej kosztów produkcji. Rolnicy nie tracą dlatego, że produkują nieefektywnie, lecz dlatego, że ceny oferowane im za płody rolne nie pokrywają nawet rzeczywistych kosztów wytworzenia – zaznaczają parlamentarzyści Anna Gembicka i Jarosław Sachajko.

Zwracają przy tym uwagę na drastyczny spadek cen żywca wieprzowego. Dane GUS za lipiec potwierdzają to – za 1 kg żywca skupy średnio płaciły zaledwie 4,97 zł. Przed rokiem stawka ta wynosiła 6,65 zł/kg. A to oznacza spadek o 25,3% rok do roku.

Jednocześnie w ostatnich miesiącach znacznie wzrosły koszty produkcji trzody chlewnej, przez co stała się ona dalece nieopłacalna. Potwierdzają to wyliczenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej z sierpnia 2026 roku, w których przyjęto, że cena żywca wynosi 4,92 zł/netto. Eksperci izby wyliczyli, że chów jednego tucznika o wadze 110 kg kosztuje od 845 zł do nawet 923 zł. Podobne wyliczenia podaje także Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB. Jego analiza z czerwca 2026 r. podaje, że średnie koszty produkcji żywca wieprzowego w przeliczeniu na 100 kg żywca wyniosły 833 zł brutto.

W praktyce oznacza to, że w sierpniu rolnik do produkcji każdego tucznika dokłada od 265,97 zł do nawet 344,13 zł. Jeśli gospodarstwo w ciągu roku sprzedaje 400 tuczników, to jego strata wynosi od 106 tys. do niemal 138 tys. zł rocznie.

W pół roku zniknęło ponad 2800 stad świń

Takie warunki ekonomiczne przekładają się na decyzje rolników. Coraz więcej z nich decyduje się zakończyć produkcję żywca wieprzowego. Dane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) za pierwsze półrocze 2026 r. to potwierdzają. Jeszcze na koniec 2025 roku w Polsce funkcjonowało 43 648 stad utrzymujących świnie.  Ale na koniec czerwca 2026 roku ta liczba spadła do 40 839 stad. Oznacza to, że w zaledwie sześć miesięcy z mapy kraju zniknęło dokładnie 2 809 stad świń.

– Nie sposób nazwać tego działalnością gospodarczą. Jest to finansowanie produkcji żywności z oszczędności, kredytów, dopłat, majątku i nieodpłatnej pracy rolnika oraz jego rodziny – komentują parlamentarzyści.

Przeczytaj także ten artykuł: Rolnik podwójnie traci! Skup nie zapłacił, a FOR może nie wypłacić odszkodowania.

Ministerstwo potwierdza najgorsze ceny skupu żywca od 5 lat

Małgorzata Gromadzka, wiceminister rolnictwa potwierdza, że ostatnie miesiące były wyjątkowo trudne dla rolników. Wiceminister przyznaje, że producenci trzody chlewnej funkcjonowali w warunkach pogorszenia koniunktury rynkowej.

– Notowane ceny były najniższe od 5 lat. Niemniej od połowy lipca obserwuje się wyraźny wzrost cen świń na polskim rynku. W pierwszym tygodniu sierpnia średnia cena za żywiec wyniosła 5,63 zł/kg. Oznacza to wzrost o 19% miesiąc do miesiąca – podaje Małgorzata Gromadzka.

Jednak to nie oznacza znacznej poprawy. Po pierwsze, przed rokiem, w sierpniu 2025 r., średnia cena skupu żywca wynosiła 6,76 zł/kg. Po drugie, pod koniec sierpnia znów doszło do spadku cen skupu tuczników.

– Większość ubojni zmniejszyła stawki o 10-20 groszy za kilogram w klasie E, co dodatkowo pogorszyło sytuację producentów świń. Największe korekty sięgnęły 20 gr/kg, a ceny w niektórych przypadkach spadły do poziomu 6,60-6,90 zł/kg klasy E – podaje Aleksander Dargiewicz, prezes POLPIG.

Jakie wsparcie dla rolników szykuje rząd? Nawet 1000 zł do lochy i 2000 zł do loszki

Ministerstwo Rolnictwa deklaruje, że nie przygląda się kryzysowi z założonymi rękami. Wiceminister Małgorzata Gromadzka wyjaśnia, że resort właśnie pracuje nad uruchomieniem nowego instrumentu wsparcia, w tym:

• 1000 zł do każdej zarejestrowanej lochy,
• 2000 zł na zakupioną loszkę hodowlaną.

Dodatkowo resort rolnictwa zwraca uwagę także, że podwyższono stawkę zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze do 1,48 zł za litr ON. Hodowcy mogą też korzystać z dofinansowań na bioasekurację ASF czy dopłaty do dobrostanu zwierząt. Wsparcie dla producentów rolnych obejmuje również dopłaty do oprocentowania kredytów inwestycyjnych.

Jesienią czeka nas kolejna fala likwidacji stad świń?

Obecna sytuacja stawia polskich rolników pod ścianą. Zwłaszcza że ceny pasz znów rosną. Dodatkowo eksperci ostrzegają, że jesienią może wzrosnąć podaż wieprzowiny w Europie. To z kolei może przełożyć się na kolejny spadek ceny i pogorszenie rentowności wielu gospodarstw.

– Wśród potencjalnych czynników ryzyka wymieniana jest większa produkcja w Hiszpanii oraz zwiększona liczba duńskich tuczników kierowanych do uboju w Niemczech. Zdaniem uczestników rynku mogłoby to doprowadzić do dalszej presji spadkowej na ceny żywca wieprzowego – komentuje Aleksander Dargiewicz.

Co więcej, rolnicy coraz rzadziej przeznaczają dopłaty bezpośrednie na inwestycje i rozwój. Służą jedynie do łatania dziur w budżecie gospodarstw przy sprzedaży produktu poniżej kosztów jego wytworzenia.

– Dopłata nie stanowi dodatkowego dochodu rolnika. Ale jest przejmowana przez nieopłacalny rynek – komentują posłowie.

Źródło: Sejm, Wielkopolska Izba Rolnicza, POLPIG

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się

Autor artykułu:

Paweł Mikos

Paweł Mikos to doświadczony dziennikarz i redaktor, który od lat specjalizuje się w tematyce polityki rolnej, ekonomii rolnictwa oraz prawa związanego z wsią. Przez lata swojej kariery pełnił m.in. funkcję redaktora naczelnego portalu tygodnik-rolniczy.pl oraz portalu Halo Wieś. Jego dziennikarska pasja rolnicza skupia się na dostarczaniu rzetelnych informacji i analiz dotyczących dopłat bezpośrednich, dotacji rolniczych, zmian w prawie oraz sytuacji na rynkach rolnych.