Wentylacja ziarna i napowietrzanie pryzmy. Kiedy to robić?
Wentylacja ziarna, by je dobrze wysuszyć to podstawa udanego przechowania i ochrony zebranych plonów przed pleśniami oraz szkodnikami. Kiedy i jak właściwie to zrobić?
Wentylacja ziarna powietrzem zewnętrznym pomaga doprowadzić ziarno do stanu nadającego się do przechowywania i odprowadzić wodę kondensacyjną z pryzmy. Jest ona jednym z podstawowych sposobów na obniżenie pozbiorczej wilgotności ziarna i utrzymania właściwych warunków podczas jego przechowywania. Warto jednak do tego celu mieć odpowiednie narzędzia.
Spis treści
Czego potrzeba do skutecznego wentylowania ziarna?
Warunkiem wstępnym dobrego składowania jest maksymalna wilgotność ziarna wynosząca 14,5% (wyjątek owies: maks. 12,5% wilgotności ziarna). Jeśli ziarno jest bardziej wilgotne, należy je najpierw wysuszyć.
Na początek przydadzą się urządzenie do pomiaru wilgotności ziarna, termometr zanurzeniowy, termometr i higrostat dla otaczającego powietrza. Należy też wybrać odpowiednią technikę napowietrzania: np. napowietrzanie podłogowe, węże napowietrzające itp.
Wilgotnościomierz do ziarna KRAMP. Dlaczego warto go mieć?
Szybkość wymiany powietrza dla wentylatorów napowietrzających powinna wynosić 15–20 m3 powietrza na 1 m3 ziarna w ciągu godziny. Z kolei docelowa temperatura ziarna powinna dojść 10 do 12°C.
Warunkiem wstępnym przechowywania jest suche i czyste ziarno. Dlatego najlepiej jest je oczyścić przed przechowywaniem. Aby zapewnić, że jakość ziarna nie pogorszy się podczas przechowywania, trzeba pamiętać o kilku kwestiach.
Najważniejsze: regularne sprawdzanie temperatury ziarna
Temperatura przechowywanego ziarna powinna być regularnie sprawdzana. Stopniowo należy dostosowywać temperaturę ziarna do temperatury zewnętrznej. Po określeniu wilgotności i temperatury ziarna w magazynie należy ustalić maksymalną wilgotność dla wietrzenia i moment osiągnięcia wilgotności równowagi. Do tego celu można wykorzystać specjalne tabele.
Wilgotność równowagi zależy od wilgotności ziarna. Po osiągnięciu wilgotności równowagowej ziarno nie wchłania już wody ani nie uwalnia jej do otaczającego powietrza.
Przykład 1: Powietrze otoczenia jest zimniejsze niż ziarno.
Ziarno ma 14% wilgotności. Temperatura zewnętrzna jest o 4°C niższa niż temperatura ziarna. Z tabeli wynika, że maksymalna wilgotność względna otaczającego powietrza może wynosić 87% wilgotności względnej. Jeśli aktualna wilgotność względna jest wyższa, nie należy stosować wentylacji. W takim przypadku ziarno pochłania wilgoć z powietrza.
Przykład 2: Powietrze otoczenia jest cieplejsze niż ziarno.
Obowiązuje następująca zasada: Nie doprowadzaj ciepłego powietrza do zimnego ziarna i nie doprowadzaj wilgotnego powietrza do suchego ziarna. W takich okolicznościach wentylatory nie powinny być włączane.
Przykład 3: Temperatura otaczającego powietrza jest taka sama jak temperatura ziarna.
Jeśli temperatura otaczającego powietrza odpowiada temperaturze ziarna w magazynie, można zrezygnować z wentylacji. Wentylatory pozostaną wyłączone do momentu dalszego spadku temperatury zewnętrznej.
Obserwuj zmiany w otaczającym powietrzu
Wilgotność względna i temperatura otoczenia mogą się zmieniać podczas procesu wentylacji. Parametry te muszą być regularnie sprawdzane podczas wentylacji, a wentylatory odpowiednio sterowane.
Nowoczesne wentylatory z higrostatem mogą mierzyć temperaturę i wilgotność, do tego wyłączać się automatycznie w przypadku przekroczenia wartości granicznych.
Praktyczna zasada dotycząca wentylacji
Według specjalistów, bezpiecznym czasem napowietrzania jest czas, gdy temperatura zewnętrzna jest o 5, a nawet lepiej — o 7°C niższa niż temperatura ziarna. Na przykład przy wilgotności ziarna wynoszącej 15% wilgotność względna otaczającego powietrza może również wynosić 100%. W takim przypadku nie dochodzi do ponownego zwilżenia ziarna nawet przy wilgotności względnej wynoszącej 100%.
Im bardziej suche jest ziarno, tym niższa powinna być wilgotność względna powietrza napowietrzającego, aby uniknąć ponownego zwilżania.
Do października należy regularnie sprawdzać temperaturę w magazynie
Do października temperatura ziarna powinna być sprawdzana co najmniej raz na 14 dni. W razie potrzeby ziarno można przewietrzyć późną jesienią lub zimą, aby osiągnąć docelową temperaturę. Wilgotność względna powietrza powinna wówczas wynosić poniżej 65%.
Co się stanie, jeśli nie zostaną lub nie mogą zostać osiągnięte parametry graniczne ziarna?
Dlaczego wilgotność ziarna nie powinna przekraczać 14%?
W miarę upływu czasu ustala się równowaga między wilgotnością otoczenia a wilgotnością ziarna. Ta wilgotność równowagi zależy od wilgotności ziarna. Przy 14% wilgotności ziarna i temperaturze powietrza 20°C, równowaga między ziarnem a powietrzem wynosi około 65% wilgotności względnej. Jeśli wartość ta jest niższa, mikroorganizmy w pryzmie również przestają być aktywne. Natomiast jeśli wilgotność ziarna jest wyższa, ziarno może zacząć pleśnieć, a szkodniki magazynowe i mikroorganizmy mogą stać się problemem.
Co się stanie, jeśli temperatura przechowywania ziarna przekroczy 10–12°C?
Zdolność ziarna do przechowywania zależy od temperatury. Zależności te są opisane w tak zwanych „zegarach czasu przechowywania” dla ziarna. W wyższej temperaturze szkodniki magazynowe, takie jak wołki zbożowe, wołki ryżowe lub mole spożywcze, mogą rozmnażać się w magazynie.
Co się stanie, jeśli ziarno jest wilgotniejsze niż 14%?
Istnieją dwie możliwości, dlaczego ziarno jest wilgotniejsze niż 14%:
1. ziarno nie jest jeszcze dojrzałe;
2. na dojrzałe ziarno spadł deszcz.
Oba przypadki mają jedną wspólną cechę: ziarno nie nadaje się do przechowywania. Należy zauważyć, że niedojrzałe ziarno nagrzewa się jeszcze szybciej niż ziarno mokre od deszczu.
Ponieważ nie każde gospodarstwo posiada suszarnię, należy rozważyć sprzedaż wilgotnych partii tak szybko, jak to możliwe, zanim szkodniki magazynowe lub grzyby obniżą jakość. Ziarno jest następnie suszone w punkcie sprzedaży detalicznej, a koszt jest odliczany od ceny sprzedaży.
Co się stanie, jeśli ziarno jest bardziej suche niż 14%?
Ziarno o wilgotności 12% może być zazwyczaj przechowywane dłużej, nawet w wyższej temperaturze. Mikroorganizmy, w tym wywołujące pleśnienie i szkodniki magazynowe z trudem rozmnażają się przy tak niskiej wilgotności pomimo wysokich temperatur. Jak więc usunąć wilgoć poprzez schłodzenie ziarna?
Jest to możliwe tylko pod pewnymi warunkami. Według DLG, jeśli temperatura ziarna zostanie obniżona o 10°C, może ono stracić do 0,75 punktu procentowego wilgoci. Jeśli temperatura zostanie obniżona o kolejne 10°C, można uwolnić kolejne 0,75 punktu procentowego wilgoci. W ten sposób można usunąć maksymalnie 1,5% wilgoci poprzez chłodzenie. Warunkiem wstępnym ekstrakcji wilgoci poprzez chłodzenie jest zatem początkowa temperatura ziarna po zbiorze.
Dzięki tym niedrogim i prostym środkom można zaoszczędzić sobie wielu kłopotów w magazynie. Kontrolowanie pracy wentylatorów i regularne sprawdzanie temperatury w magazynie ziarna pomoże utrzymać jakość ziarna do momentu jego sprzedaży.
Czytaj również: Cena pszenicy MATIF i w skupach
Źródło: agrarheute.com
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
