Wymarzanie zbóż i rzepaku może być realnym zagrożeniem

Download PDF

Zasiewy ozimin są mniejsze. Bezśnieżna i ciepła zima buduje niepokój, gdyż rośliny są mocno rozhartowane. Wymarzanie zbóż oraz rzepaku może stanowić poważny problem. 

Posiano ale mniej

Liczby mówią same za siebie, spadek powierzchni uprawnej ozimin jest faktem. Według danych statystycznych GUS zasiewy ozimin pod zbiory w 2018 roku są mniejsze w porównaniu do poprzedniego sezonu wegetacyjnego. Spadek powierzchni uprawnej pszenicy ozimej szacowany jest na poziomie 21 %. Również w przypadku rzepaku ozimego odnotowano redukcję zasiewów o co najmniej 10 % w stosunku do zeszłego roku.

Udało się posiać, ale co z tą pogodą?

Ujemne temperatury są ogromnym zagrożeniem dla rozhartowanych i wyrośniętych zbóż i rzepaków

Pomimo trudnej sytuacji jesiennej i spadku areału upraw ozimych sporej części rolników udało się „wstrzelić w okno” z zasiewami. Niestety Ci którzy posiali oziminy wcale nie mają mniej zmartwień niż tym którym się to nie udało. Wszystko za sprawą chłodnej i bardzo wilgotnej jesieni oraz najcieplejszej od kilku ostatnich sezonów zimie. Skutkami takiego przebiegu pogody mogą być rozhartowanie oraz dosyć mocne wyrastanie roślin, co w przypadku nagłego spadku temperatur może spowodować wymarzanie zbóż i rzepaku. Styczeń zapisze się raczej jako miesiąc ciepły i niezbyt deszczowy. Jednak pogoda na najbliższe miesiące stoi pod dużym znakiem zapytania. Jeśli temperatury spadną poniżej zera, a na polach uprawnych nie będzie okrywy śnieżnej rośliny będą narażone na uszkodzenia.

Wymarznięcie a przemarznięcie? Zasadnicza różnica!

wymarzanie zbóż

Brak okrywy śnieżnej oraz drastyczne spadki temperatur mogą doszczętnie zniszczyć plantację rzepaku ozimego. Źródło: Agrofoto.pl, użytkownik: ludwik1983

Wymarznięcie to uszkodzenie roślin na skutek oddziaływania niskich temperatur. Białko w roślinie ulega denaturacji czyli nieodwracalnemu ścięciu, co prowadzi do jej śmierci. Zboża zamierają gdy zostanie uszkodzony węzeł krzewienia, a rzepak jeśli szyjka korzeniowa. Przemarznięcie na szczęście jest mniej groźne dla roślin gdyż powoduje jedynie opóźnienie jej rozwoju. Oziminy w trakcie całej zimy tracą wytrzymałość na przymrozki, dlatego nawet niewielkie spadki temperatur na przedwiośniu mogą powodować wymarzanie zbóż i rzepaku.

Wymarzanie zbóż i rzepaku orać czy nie?

Szacowanie strat na polach uprawnych rozpocznie się dopiero wiosną, wtedy też będzie można podjąć decyzję o ewentualnym przesianiu. Najważniejsza w tym przypadku będzie lustracja zagrożonych pól, sprawdzenie kondycji roślin uprawnych oraz obliczenie ich obsady na m2. Minimalna obsada „żywych” roślin jest ściśle uzależniona wielu czynników.

Do najważniejszych możemy zaliczyć:

  • gatunku rośliny uprawnej
  • termin siewu
  • jakość gleby
  • przedplon
  • zachwaszczenie

Minimalna obsada „żywych” roślin sztuk/m2

Kompleks glebowy

Gatunek

Pszenny

bardzo dobry

Pszenny

dobry

Żytni

bardzo dobry

Żytni dobry

Jęczmień ozimy110120130150
Pszenica ozima90-130110-150110-160130-180
Pszenżyto ozime110110130
Rzepak ozimy13-1513-153030

Pomiar liczby roślin na m2 powinien być wykonany w kilku losowo wybranych miejscach. Próby muszą być reprezentatywne czyli odzwierciedlające panującą sytuację na polu. Pomiar można wykonać na dwa sposoby. Pierwszy z  nich z wykorzystaniem ramki drewnianej lub metalowej o wymiarach 100 cm x 100 cm. Na polu należy wybrać losowych kilka miejsc i rzucić ramkę. Liczymy wszystkie „żywe” rośliny które znajdą się w jej środku. Drugi sposób polega na policzeniu „żywych” roślin na metrze bieżącym i przy znanej stałej długości międzyrzędzi możemy wyliczyć liczbę roślin na m2.

 

A = a/b x C, gdzie:

A-          wyliczana obsada roślin „żywych” na 1 m2;

a-            1 metr bieżący (100 cm), długość na której liczymy rośliny;

b-            szerokość międzyrzędzi;

c-            liczba roślin na 1 metrze bieżącym;

Przykładowo:

-rozstawa rzędów = 35cm

-policzona liczba roślin na polu = 18 szt. na metrze bieżącym

A = 100/35 x 18

A = 51 szt./m2

Jak przygotować pole po likwidacji plantacji

Gdy podejmiemy decyzję o likwidacji plantacji upraw ozimych, w grę wchodzą uprawy jare. Zanim jednak wybierzemy gatunek oraz go posiejemy należy odpowiednio przygotować pole. W tym miejscu pojawia się problem ponieważ wiele gospodarstw szczególnie dużych stosuje uproszczenia w uprawie gleby. Zasadną uprawką gdy oziminy wymarzną jest orka głęboka, która ma swoje plusy i minusy.

wymarzanie zbóż

Całkowicie przemarznięta plantacja pszenżyta ozimego do likwidacji. Źródło: Agrofoto.pl, użytkownik: ludwik1983

Zaletą przemawiającą za jej wykonaniem jest ograniczenie szkodliwego działania herbicydów na uprawy jare. Orka głęboka powoduje przemieszczenie się warstwy z pozostałościami herbicydu znacznie głębiej. Przemieszczona w głąb profilu glebowego substancja czynna ma znacznie więcej czasu na rozkład. Przy uproszczonej uprawie często wschody przesianych roślin są bardzo dobre jednak do czasu. W zależności od gatunku wybranej uprawy jarej po 2-3 tygodniach od siewu system korzeniowy zaczyna wnikać do strefy w której mogą znajdować się pozostałości herbicydu, co powoduje zamieranie młodych roślin. Wadą głębokiej orki jest przesuszenie gleby jeśli do tego wystąpi brak opadów deszczu warunki do wschodów roślin mogą być niewystarczające.

 

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Dodaj komentarz

avatar
  Subskrybuj  
Powiadom o