Czy do 15 października można jeszcze wysiać międzyplon i dostać pełną płatność?
Czy po 1 października można jeszcze wysiać międzyplon i dostać pełną płatność? Owszem, siew jest możliwy, jednak jego opóźnienie może oznaczać zmniejszenie płatności. Do 15 października wynosi ono 30%, natomiast po tym terminie wzrasta do 70%. Wyjątkiem może być sytuacja, w której ARiMR uzna wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Termin siewu międzyplonów ozimych upłynął 1 października. Rolnicy, którzy nie zdążyli wykonać siewu, nadal mogą zrealizować tę praktykę. Wyjaśniamy, do kiedy można wysiać międzyplon i dostać pełną płatność, kiedy ARiMR zmniejszy płatność oraz jakie znaczenie ma siła wyższa.
Spis treści
Czym są międzyplony ozime w ekoschemacie?
Międzyplony ozime to jedna z praktyk w ekoschemacie „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi”. Rolnik otrzymuje punkty za jej realizację, a liczba punktów wpływa na wysokość płatności w ramach tego ekoschematu.
W przypadku międzyplonu ozimego jednym z wymogów jest wykonanie siewu do 1 października. Przekroczenie tego terminu nie oznacza jednak, że rolnik nie może już wysiać międzyplonu. Przepisy określają konsekwencje finansowe późniejszego siewu.
Międzyplon ozimy zgodny z ekoschematem to uprawa pomocnicza wysiewana na polu zazwyczaj od 1 lipca do 1 października. Musi go stanowić mieszanka co najmniej dwóch gatunków roślin z różnych grup. Na przykład w jego skład mogą wchodzić rośliny z następujących grup:
- zboża ozime (żyto ozime, pszenica ozima);
- rośliny oleiste (rzepak ozimy, rzepik ozimy);
- rośliny pastewne i trawy (życica trwała, życica wielokwiatowa, rajgras wyniosły, festulolium);
- rośliny bobowate (dawniej motylkowate) drobno- i grubonasienne (wyka kosmata ozima, koniczyna krwistoczerwona — inkarnatka, koniczyna czerwona).
Miedzyplon ozimy ma pozostać na polu przez zimę co najmniej do 15 lutego roku następnego. W tym czasie jego głównym zadaniem jest: ochrona gleby przed erozją, ograniczenie wypłukania azotu, wzbogacenie podłoża w substancję organiczną oraz poprawa struktury i właściwości fitosanitarnych gleby.
Czy po 1 października można wysiać międzyplon i dostać pełną płatność?
W praktyce ekoschematu znaczenie mają trzy terminy.
- Do 1 października – rolnik wykonuje siew w terminie przewidzianym dla tej praktyki.
- Od 2 do 15 października – rolnik nadal może wysiać międzyplon, ale przepisy przewidują zmniejszenie płatności o 30%.
- Po 15 października – późniejszy siew wiąże się ze zmniejszeniem płatności wynoszącym 70%.
Nie oznacza to jednak, że ARiMR w każdym takim przypadku odejmie rolnikowi 30 lub 70% wszystkich należnych dopłat. MRiRW w odpowiedzi do KRIR wyjaśnia, że zmniejszenie dotyczy płatności w ramach tej praktyki i uwzględnia powierzchnię, na której doszło do uchybienia.
Resort wskazał, że zmniejszenie wynosi odpowiednio 30 lub 70% kwoty stanowiącej iloczyn płatności w ramach tej praktyki oraz procentowego stosunku powierzchni uchybienia do powierzchni, na której rolnik powinien przestrzegać jej wymogów. Dlatego znaczenie ma również to, jakiej części zadeklarowanej powierzchni dotyczy opóźniony siew.
Międzyplon ozimy po wschodach. Rolnicy, którzy nie dotrzymali terminu 1 października, pytają, czy mogą jeszcze wysiać międzyplon i dostać pełną płatność
Dlaczego rolnicy chcieli więcej czasu na siew międzyplonów ozimych?
Problem z dotrzymaniem terminu wysiewu międzyplonów ozimych zmotywował Krajową Radę Izb Rolniczych, która 28 września wystosowała do MRiRW prośbę o wydłużenie terminu siewu międzyplonów ozimych do 15 października.
W praktyce data siewu międzyplonu zależy bowiem od m.in. terminu zbioru uprawy głównej. Dzisiaj problem dotyczy gospodarstw, które później schodzą z pola z kukurydzą, burakami lub innymi uprawami, np. warzywnymi.
Znaczenie ma w tym sezonie ma głownie kukurydza. Warunki pogodowe opóźniały jej dojrzewanie w części kraju. W takiej sytuacji rolnik staje przed trudnym wyborem. Może zebrać kukurydzę wcześniej i ponieść wyższe koszty związane z dosuszaniem ziarna albo złą jego jakością lub poczekać ze zbiorem. Drugi wariant może jednak utrudnić dotrzymanie terminu siewu międzyplonu.
Samorząd rolniczy chciał więc, aby podstawowy termin przesunąć z 1 na 15 października. MRiRW nie wprowadziło jednak takiej zmiany.
Ministerstwo wyjaśniło, że termin 1 października zapisano w Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Jego zmiana wymagałaby najpierw zgody Komitetu Monitorującego PS WPR 2023–2027, a następnie akceptacji Komisji Europejskiej. Później należałoby jeszcze zmienić krajowe przepisy.
Dlatego 1 października nadal pozostaje terminem wynikającym z wymogów tej praktyki.
Czy siła wyższa pozwoli uniknąć zmniejszenia płatności?
Rolnik, który z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł dotrzymać wymogu, może powołać się na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. Nie oznacza to jednak automatycznego zachowania pełnej płatności.
ARiMR definiuje siłę wyższą jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od rolnika, których skutków nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Katalog takich zdarzeń pozostaje otwarty. Agencja wymienia między innymi poważne zdarzenia pogodowe powodujące duże szkody w gospodarstwie.
Oznacza to, że sama informacja o trudnej pogodzie czy późniejszym zbiorze nie przesądza jeszcze o uznaniu siły wyższej. Rolnik musi wykazać związek pomiędzy nadzwyczajnym zdarzeniem a niewykonaniem danego wymogu. Natomiast kierownik właściwego biura powiatowego ARiMR ocenia każdą sprawę indywidualnie.
Jeżeli ARiMR uzna przedstawione okoliczności i dowody, rolnik może zachować prawo do płatności w zakresie objętym działaniem siły wyższej, a Agencja nie stosuje przewidzianych w takim przypadku kar administracyjnych. Muszą być jednak spełnione warunki określone dla tej procedury.
Jak zgłosić siłę wyższą do ARiMR?
Rolnik powinien zgłosić sprawę do właściwego biura powiatowego ARiMR i przedstawić dowody potwierdzające wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
W kampanii 2026 ARiMR wskazuje, że jeśli rolnik dostarczy dowody do dnia wydania decyzji, a kierownik biura powiatowego uzna je za podstawę do stwierdzenia wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, rolnik zachowuje prawo do płatności do gruntów lub zwierząt dotkniętych takim zdarzeniem. Warunkiem jest jednak to, aby spełniały one warunki kwalifikowalności w dniu wystąpienia tego zdarzenia.
Rolnik powinien zatem zgromadzić materiały, które pozwolą wykazać zarówno samo zdarzenie, jak i jego wpływ na możliwość wykonania zobowiązania. Dowodem może być dokument, zeznanie świadka, opinia biegłego czy oględziny. W zależności od sytuacji pomocne mogą być także materiały dokumentujące skutki zjawiska pogodowego.
Najważniejszy jest jednak związek przyczynowy. Dokumentacja powinna pokazywać, dlaczego konkretne zdarzenie uniemożliwiło wykonanie siewu w wymaganym terminie. Ostateczną ocenę przedstawionych okoliczności i dowodów przeprowadza ARiMR.
Wysiać międzyplon do 15 października i dostać pełną płatność — czy to możliwe?
Samo wysianie międzyplonu ozimego do 15 października nie wystarcza do uzyskania pełnej płatności. Podstawowy termin siewu upłynął 1 października. Przy siewie od 2 do 15 października przepisy przewidują 30-procentowe zmniejszenie obliczane według zasad dotyczących tej praktyki. Po 15 października przewidziane zmniejszenie wynosi 70%.
Inaczej może wyglądać sytuacja rolnika, który nie dotrzymał terminu z powodu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Powinien on udokumentować zdarzenie i przedstawić dowody ARiMR. Dopiero Agencja, po indywidualnej ocenie sprawy, rozstrzyga, czy zachodzą przesłanki do uznania siły wyższej. Dlatego późny zbiór kukurydzy, buraków czy innej uprawy nie daje sam w sobie automatycznego prawa do odstąpienia od zmniejszenia płatności.
Źródło: KRIR
FAQ: Czy do 15 października można jeszcze wysiać międzyplon i dostać pełną płatność?
Kiedy można wysiać międzyplon ozimy, aby uniknąć zmniejszenia płatności?
Międzyplon ozimy należy wysiać do 1 października, aby uniknąć zmniejszenia płatności.
Czy wysiew międzyplonu po 1 października jest możliwy bez zmniejszenia płatności?
Tak, jest możliwy, ale wiąże się z 30% zmniejszeniem płatności do 15 października i 70% po tym terminie.
Jakie znaczenie ma siła wyższa przy opóźnionym siewie międzyplonu?
Siła wyższa może pozwolić na uniknięcie zmniejszenia płatności, jeśli rolnik udokumentuje nadzwyczajne okoliczności niezależne od niego, które uniemożliwiły siew.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Dodaj AgroFakt.pl jako preferowane źródło w Google
Częściej w Top Stories. Wystarczy 1 klik i zatwierdzenie w Google.
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
