Czy to koniec wysokich cen nawozów? Rolnicy organizują „błyskawiczny protest”
Już 19 maja odbędzie się „błyskawiczna akcja” rolników z całej Europy w Parlamencie Europejskim. W ten sposób rolnicy chcą wymusić na Brukseli podjęcie działań na rynku nawozów i zablokowanie mechanizmu CBAM. Copa-Cogeca wskazuje, że przez CBAM koszty produkcji rolniczej drastycznie rosną.
Spis treści
Rynek nawozów w kryzysie. Protest rolników w Parlamencie Europejskim – szczegóły akcji
Copa-Cogeca, europejska organizacja rolnicza zapowiada na wtorek 19 maja tzw. „flash action”, czyli błyskawiczny protest przed siedzibą Parlamentu Europejskiego w Strasburgu. Manifestacja odbędzie się między godziną 11:00 a 13:00, dokładnie w momencie, gdy Komisja Europejska będzie prezentować swój plan działania w sprawie rynku nawozów.
– Ten plan działania prawdopodobnie nie spełni oczekiwań rolników. Zapewne nie rozwiąże również problemu skali kryzysu, który rozwija się od wybuchu konfliktu w Iranie – uważa Copa-Cogeca.
Kryzys na rynku nawozów może przerodzić się w kryzys żywnościowy
Organizacja rolnicza obawia się jednocześnie, że opóźnienia w podejmowaniu działań w nadchodzących tygodniach i miesiącach mogą mieć konsekwencje dla cen żywności w kolejnym sezonie. Wynika to z faktu, że część rolników już zaczyna przygotowywać swoje zapasy nawozów na nadchodzący sezon.
– Za kilka miesięcy możemy stanąć w obliczu poważnego wzrostu cen żywności. Jeśli teraz podejmiemy działania na poziomie gospodarstw i zażegnamy kryzys nawozowy, to nie dojdzie do kryzysu żywnościowego. Mniej nawozów oznacza mniejszą produkcję w następnym lecie – tłumaczy Massimiliano Giansanti, prezes Copa cytowany przez Euronews.
Ceny nawozów azotowych i fosforowych drastycznie w górę
O skali podwyżek na rynku nawozów świadczą dane Komisji Europejskiej. Według nich w okresie od stycznia do kwietnia 2026 r. ceny nawozów azotowych wzrosły aż o 39,5 proc. r/r. Ich średnia cena w kwietniu wynosiła 554 euro za tonę.
W przypadki nawozów fosforowych podwyżki w okresie od stycznia do kwietnia wyniosły 15,3 proc. r/r. W kwietniu średnio za 1 tonę nawozów fosforowych należało zapłacić 700 euro. Natomiast ceny nawozów potasowych od początku roku do kwietnia wzrosły o 2,2 proc.
Jednak Arkadiusz Zalewski, analityk rynku nawozów mineralnych w Instytucie Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PAN, wskazuje, że w ostatnim czasie indeks cen nawozów azotowych (PWNI) systematycznie obniża się.
– Wskaźnik cen Profercy World Nitrogen Index (PWNI) odzwierciedla zmiany cen najważniejszych produktów azotowych na świecie. Wskaźnik PWNI aktualizowany jest raz na tydzień – wyjaśnia ekspert IERiGŻ.
Arkadiusz Zalewski wskazuje także, że wskaźnik PWNI systematycznie rósł od początku roku. Dodatkowo od połowy marca do połowy kwietnia można było zaobserwować znaczne przyspieszenie wzrostu aż do niemal 393 pkt. Jest to najwyższy pułap wskaźnika od początku 2026 r. Jednak od 16 kwietnia indeks zaczął powoli spadać i zmalał już o ponad 10 proc.
– Niemniej jednak nadal jest na poziomie o ponad 80 proc. wyższym w porównaniu z początkiem roku, z kolei w ciągu 12 miesięcy zwiększył się niemal 2-krotnie. Można zatem mówić o stosunkowo niewielkim spadku cen nawozów azotowych w handlu światowym, chociaż te nadal są znacznie wyższe niż rok wcześniej, czy też na początku roku – podaje Arkadiusz Zalewski w mediach społecznościowych.
Koszty produkcji a mechanizm CBAM – dlaczego ceny nawozów rosną?
Copa-Cogeca oraz eksperci wskazują, że obecny kryzys na rynku nawozów wynika z kilku czynników. Jednym z nich jest konflikt na Bliskim Wschodzie i blokada Cieśniny Ormuz.
Organizacja rolnicza wskazuje także na mechanizm CBAM, czyli tzw. podatek węglowy na granicach UE. Choć ma on wspierać dekarbonizację, to objęcie nim importowanych nawozów drastycznie podnosi koszty produkcji rolniczej. Zwłaszcza, że około 1/3 nawozów stosowanych w unijnym rolnictwie pochodzi z importu.
Copa-Cogeca szacuje, że tylko w 2026 roku ceny nawozów z powodu CBAM wzrosną średnio o 15 proc. Dodatkowo w ciągu siedmiu lat bezpośredni koszt CBAM wyniesie łącznie 12 mld euro.
– Jeśli uwzględni się również dostosowanie cen przez unijnych producentów nawozów, całkowity koszt dla rolników może wynieść się nawet 39 mld euro przez najbliższe 7 lat, co stanowi mniej więcej 10 proc. obecnego budżetu WPR – wskazuje Copa-Cogeca.
Eksperci wskazują także, że dodatkowym obciążeniem są sztywne ramy prawne, takie jak dyrektywa azotanowa, która ogranicza wykorzystanie nawozów organicznych. Chociaż warto dodać, że KE nieco luzuje te ograniczenia.
Jak uratować rynek nawozów? Propozycje Copa-Cogeca
Copa-Cogeca domaga się natychmiastowego zawieszenia stosowania mechanizmu CBAM wobec nawozów, dopóki rynek nawozów nie ustabilizuje się. Organizacja proponuje również tymczasowe zniesienie ceł przywozowych na mocznik i nawozy NPK z krajów innych niż Rosja i Białoruś. Copa-Cogea żąda także uelastycznienia dyrektywy azotanowej, tak aby rolnicy mogli stosować więcej azotu pochodzenia organicznego, jeśli nie zagraża to środowisku.
Wśród rozwiązań długoterminowych organizacja wskazuje również na konieczność budowy strategicznych zapasów nawozów w UE. Rolnicy wskazują także na konieczność wsparcia dla produkcji tzw. zielonego amoniaku w biogazowniach, co pozwoliłoby gospodarstwom na większą niezależność energetyczną i nawozową. Ważnym punktem jest też walka z nieuczciwymi praktykami handlowymi i większa przejrzystość w łańcuchu dostaw, by zyski z obniżek ceł trafiały do kieszeni rolnika, a nie pośredników.
– Chcemy, aby plan działania w sprawie nawozów w pełni odzwierciedlił realia agronomiczne i ekonomiczne rolników – deklarują eksperci z Copa-Cogeca.
Proponowane zmiany mają na celu nie tylko doraźną pomoc w opłaceniu rachunków, ale przede wszystkim budowę trwałej suwerenności żywnościowej Europy. Bez silnego wsparcia dla krajowego przemysłu nawozowego i ułatwień w recyklingu składników odżywczych, polski gospodarz pozostanie zakładnikiem globalnych kryzysów.
Przeczytaj także ten artykuł: Spór rolników z urzędnikami o grunty. Kto i jak może odzyskać ziemię za darmo?
Źródło: Copa Cogeca, Arkadiusz Zalewski/LinkedIn
FAQ: Czy to koniec wysokich cen nawozów? Rolnicy organizują „błyskawiczny protest”
Dlaczego mechanizm CBAM wpływa na wzrost cen nawozów?
Mechanizm CBAM, czyli podatek węglowy, powoduje wzrost kosztów produkcji rolniczej przez objęcie importowanych nawozów, podnosząc ich ceny średnio o 15% w 2026 roku.
Kiedy odbędzie się protest rolników w Parlamencie Europejskim?
Protest rolników odbędzie się 19 maja między godziną 11:00 a 13:00 przed siedzibą Parlamentu Europejskiego w Strasburgu.
Jakie działania proponuje Copa-Cogeca w celu stabilizacji rynku nawozów?
Copa-Cogeca proponuje zawieszenie CBAM dla nawozów, zniesienie ceł na nawozy z krajów poza Rosją i Białorusią oraz uelastycznienie dyrektywy azotanowej.
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego
