Jesienne nawożenie pszenicy ozimej – Zadbaj o to, mimo wszystko

Jesienne nawożenie pszenicy ozimej to zabieg, który powinniśmy mieć w szczególnej uwadze. Przed siewem pszenica zwykle wymaga nawożenia fosforem i potasem, natomiast rzadziej pozostałymi składnikami pokarmowymi, w tym azotem, magnezem i siarką. Nie zmienia to jednak faktu, że rośliny te ilościowo większość składników pobierają w okresie wiosennej wegetacji. Jesienne stosowanie niektórych z nich (najczęściej fosforu i potasu) ma za zadanie zapewnić odpowiedni rozwój i odżywienie roślin przed zimą. Z drugiej strony ma uzupełnić zapasy glebowe w łatwo dostępne składniki do poziomu, który zapewni odpowiednią ich dostępność w okresie wiosennej wegetacji.

Warto mieć na uwadze, że potrzeby pokarmowe pszenicy w okresie jesiennym są stosunkowo nieduże. Stąd też w praktyce przed siewem nie stosuje się wysokich dawek magnezu i siarki. Szczególnie gdy znajdują się one w nawozach w formach łatwo dostępnych. Gdyż formy te stosunkowo szybko przemieszczają się w glebie. Sprawia to, że w okresie jesienno-zimowym w sprzyjających warunkach mogą zostać przemieszczone poza system korzeniowy roślin.

W praktyce straty składników występują przede wszystkim na glebach lekkich w latach z dużą ilością opadów. Dlatego przyjmuje się, że bezpieczniej składniki te w/w formach jest stosować późną jesienią przed spoczynkiem zimowym. Im krótszy okres do mrozów tym mniejsze ryzyko, że składniki zostaną wymyte lub bardzo wczesną wiosną. Im wcześniej tym lepiej, gdyż jest większa szansa, że nawóz się szybko rozpuści i częściowo przemieści w głąb gleby. Zapewni to odpowiednią dostępność w/w składników dla roślin od początku ich wiosennej wegetacji. Jesienne nawożenie pszenicy – przeczytaj, co jeszcze warto wiedzieć!

Jaki nawóz przed siewem?

Stosowanie magnezu i siarki można również rozłożyć na dwie części, tj. przedsiewną (mniej) i późno jesienną/wiosenną (więcej). Sytuacja nieco komplikuje się, gdy gleba na której uprawiamy pszenicę odznacza się niską czy bardzo niską zasobnością w przyswajalny magnez. W takim przypadku wskazane jest przeprowadzenie nawożenia regenerującego tym składnikiem przed siewem oraz uzupełniającego późną jesienią/wczesną wiosną.

Nieco inaczej należy podejść do nawożenia azotem, który jak powszechnie wiadomo jest głównym składnikiem plonotwórczym. Wynika to z tego, że potrzeby pokarmowe pszenicy w okresie jesiennym względem tego składnika są stosunkowo nieduże. W zależności od stopnia rozwoju łanu zwykle kształtują się w zakresie od kilku do kilkunastu kilogramów na hektar. Stąd też ilość azotu resztkowego, który pozostaje w glebie po zbiorze rośliny przedplonowej. Dopływ tego składnika z bieżącej mineralizacji zwykle wystarcza aby zapewnić odpowiedni rozwój i stan odżywienia roślin przed zimą.

Dlatego w praktyce nawożenie tym składnikiem w niewielkiej ilości (od 20-40 kg N/ha) jest wskazane przede wszystkim w warunkach bardzo niskiej podaży tego składnika z gleby. Jak również w przypadku spóźnionych siewów (azot przyspiesza wzrost roślin).

Jesienne nawożenie pszenicy ozimej. Fosfor i potas przede wszystkim!

Przed siewem pszenicy stosować należy przede wszystkim nawożenie fosforem i potasem. W praktyce powinno być ono przeprowadzone w oparciu o bilans, który powinien uwzględniać:

  • potrzeby pokarmowe;
  • zasobność gleby w przyswajalne formy fosforu i potasu;
  • warunki pobierania tych składników z gleby (struktura gleby, występowanie warstw zagęszczonych – podeszwa płużna, odczyn gleby itp.);
  • wartość nawozową resztek roślinnych, słomy, gnojowicy lub innych nawozów naturalnych i organicznych wprowadzonych do gleby.

Przystępując do sporządzenia bilansu w pierwszej kolejności należy oszacować potrzeby pokarmowe uprawianej rośliny. W tym celu należy pomnożyć wartość pobrania jednostkowego (tab.1) razy wysokość zakładanego plonu. Przykładowo, gdy chcemy uzyskać 8 ton ziarna pszenicy z hektara to potrzeby pokarmowe wynoszą od 72-104 kg P2O5 i 128-192 kg K2O. Po określeniu zapotrzebowania roślin przed przystąpieniem do nawożenia należy się zastanowić jaka będzie dostępność składników pokarmowych z gleby. Wynika ona zarówno z jej zasobności w przyswajalne formy fosforu i potasu. A także z ilości składników pokarmowych, które przykładowo uwolnią się z przyorywanych resztek roślinnych czy nawozów naturalnych oraz warunków ich pobierania przez rośliny z gleby.

Wysokie ceny nawozów a jesienne nawożenie pszenicy

Przyjmuje się, że pszenica ozima powinna być uprawiana na glebach o średniej zasobności w przyswajalny fosfor i potas. W takim przypadku dawka zastosowanego składnika w nawozie mineralnym przy braku nawożenia organicznego lub naturalnego (słoma, gnojowica itp.) powinna być równa potrzebom pokarmowym. Szczególnie, gdy zawartość tych składników mieści się w dolnych granicach tej zasobności.

Rosnące ceny nawozów zmuszają do redukcji nawożenie. O ile można zredukować dawki pokarmowe w jesiennym nawożeniu? Na glebach o średniej zasobności, ale w dobrej kulturze nawożenie zbóż ozimych można zmniejszyć nawet w przedziale 20-25%. Podobną zasadę stosujemy również, gdy zawartość analizowanych składników przyjmuje środkowe wartości w zasobnościach średnich. Natomiast,  gdy zawartość fosforu i potasu mieści się w górnych wartościach zasobności średniej to nawożenie można ograniczyć nawet o 50%. Nie powinno to mieć znaczącego wpływu na wysokość uzyskanych plonów. Przy czym roślinę następczą, szczególnie gdy będzie to roślina bardziej wymagająca, przykładowo rzepak trzeba już odpowiednio nawozić.

Dobre zasady rolnicze a jesienne nawożenie pszenicy ozimej

Gdy gleba cechuje się niską zasobnością w przyswajalne składniki pokarmowe konieczne jest zwiększenie nawożenia. Ma to na celu zarówno pokrycie potrzeb pokarmowych, jak i w dłuższym okresie czasu podniesienie zasobności gleby do wartości średnich. W takim przypadku ważne jest aby nawożenie zaplanować tak, że gdy na polu pojawi się roślina o większych wymaganiach pokarmowych gleba charakteryzowała się przynajmniej średnią zasobnością w przyswajalne formy fosforu i potasu.

Natomiast w przypadku, gdy gleba charakteryzuje się wysoką lub bardzo wysoką zasobnością w przyswajalne składniki pokarmowe warto istotnie ograniczyć nawożenie mineralne. Nawet do 75% w stosunku do potrzeb pokarmowych, które w podanej sytuacji ma charakter wybitnie startowy (zastosowane nawozy mają za zadanie poprawienie odżywienia roślin w początkowych stadiach wzrostu, gdy posiadają one jeszcze słabo rozwinięty system korzeniowy i przez to słabiej korzystają ze składników znajdujących się w glebie) lub nawet jego zaniechanie (dotyczy potasu). Szczególnie, gdy gleba charakteryzuje się wysoką zasobnością, a pszenicę uprawiamy po dobrym przedplonie, przykładowo po rzepaku, którego słoma została przyorana.


Przeczytaj również: Zabieg wapnowania, czyli jak przygotować glebę pod uprawę pszenicy


Zadbaj o jesienne nawożenie pszenicy. Podział dawki nawozów ze względu na termin

Nawożenie pszenicy jesienią, szczególnie potasem można podzielić na dwie części. Czyli około 1/2-3/4 zastosować jesienią przedsiewnie, a około 1/2-1/4 późną jesienią lub wczesną wiosną. Podział dawki potasu na jesienną i wiosenną wskazany jest przede wszystkim na glebach o co najmniej średniej zasobności w przyswajalny składnik.

W okresie jesiennym trzeba zadbać również o prawidłowe zaopatrzenie roślin w mikroelementy. Szczególnie warto zwrócić uwagę na miedź i mangan, gdyż składniki te biorą udział we wszystkich głównych funkcjach w roślinie. Stąd też dobre odżywienie roślin tymi składnikami przekłada się na ich wysokie plony. Jest również konieczne do optymalnego przygotowania roślin do zimy. Warto zaznaczyć, że rola miedzi i manganu (tego drugiego poprzez stymulację pobierania fosforu) w okresie jesiennym sprowadza się między innymi do stymulacji rozwoju systemu korzeniowego oraz krzewienia. Ma to korzystny wpływ na przezimowanie roślin.

W praktyce zabieg dokarmiania można wykonać już od wytworzenia się czwartego liścia, tj. początku krzewienia. Przy czym zwykle przeprowadza się go bliżej pełni krzewienia – lepsze pokrycie gleby przez rośliny. Warto wiedzieć, że w tym okresie powstaje zawiązek kłosa, a dobre odżywienie roślin korzystnie wpływa na jego rozwój. Termin stosowania sprawia, że zabieg dokarmiania dolistnego można połączyć w razie potrzeby ze stosowaniem fungicydów  czy insektycydów. W pierwszej kolejności dotyczy wczesnych terminów siewu.


Co wpływa na plony zbóż? Sprawdź jak jest podstawa plonu zbóż ozimych.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 2

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *