Jonagold – smaczny, ale wrażliwy na pogodę

Jonagold – smaczny, ale wrażliwy na pogodę

Jonagold należy do czołówki odmian decydujących o wielkości produkcji jabłek na świecie. W Polsce istnieje wiele kwater z nasadzeniami tej odmiany.

Jonagold należy do czołówki odmian decydujących o wielkości produkcji jabłek na świecie. W ostatnich latach obserwuje się mniejsze zainteresowanie tą odmianą, co objawia się redukcją areału jej uprawy, ale mimo to jej pozycja rynkowa jest nadal wysoka. W niektórych krajach jest ona nadal odmianą numer jeden.

Pochodzenie odmiany

Jonagold to krzyżówka odmian Golden Delicious oraz Jonathan. Nadano jej nazwę Jonagold – złożenie pierwszych liter od nazw odmian rodzicielskich. W USA odmiana nie zyskała uznania. Dzięki Belgom jednak odmiana trafiła do Europy i już wkrótce w Belgii posadzono pierwsze sady. Drugim krajem zainteresowanym tą odmianą była Holandia. Z tych dwóch krajów uprawa odmiany rozszerzyła się na inne kraje europejskie. Obecnie sadzi się ją we wszystkich rejonach sadowniczych na świecie, chociaż skala tej produkcji jest bardzo zróżnicowana.

W Polsce Jonagold znajduje się od lat 70. XX wieku. Jednak wtedy nie było dobrego klimatu dla odmian o takim zabarwieniu skórki. W owym czasie zaczęły wchodzić do naszych sadów odmiany z grupy McIntosh i to one zdominowały polski rynek. Należy dodać, że konsumenci chętniej kupowali wtedy jabłka o intensywnie wybarwionej skórce niż takie jak Jonagold.

Drzewo

Jonagold należy do odmian bardzo silnie rosnących. Jej drzewa tworzą duże, rozłożyste średnio zagęszczone korony, a przewodnik ma skłonność do przechylania się w różne strony.

Jonagold

Drzewa odmiany Jonagold wymagaja podpór.

– Z tego powodu po posadzeniu drzewo wymaga podpór, niezależnie od zastosowanej podkładki – tłumaczy Andrzej Kazimierski sadownik z woj. Małopolskiego. W sadach na podkładkach karłowych konstrukcja jest konieczna przez cały czas życia drzew. Na podkładkach silnie rosnących podpory można usunąć (chociaż z powodu silnego wzrostu drzew tego typu podkładki nie powinny być stosowane).

Przechylanie przewodnika drzew odmiany Jonagold jest szczególnie widoczne w pierwszych latach owocowania, kiedy system korzeniowy nie jest jeszcze odpowiednio rozrośnięty, a owoce są nierównomiernie rozłożone na całej długości przewodnika.

Innym czynnikiem ważnym przy formowaniu koron odmiany Jonagold jest usytuowanie pierwszego piętra konarów. Jabłka pierwszego piętra mogą opierać się o glebę i być łatwiej uszkadzane przez owady bytujące na chwastach w rzędach drzew.

Nie można, tak jak u drzew innych odmian, dopuścić aby korona zaczynała się zbyt nisko, gdyż konary mają skłonność do obwisania pod ciężarem owoców.

Choroby i wytrzymałość na mróz

– Jonagold jest odmianą podatną na parcha jabłoni i zarazę ogniową, a średnio na mączniaka jabłoni – mówi Andrzej Kazimierski. Owoce są podatne na gorzką plamistość podskórną, zwłaszcza w początkowych latach owocowania oraz w lata słabego owocowania. W czasie przechowywania mogą być w średnim stopniu porażane przez gorzką zgniliznę jabłek (cecha odziedziczona po odmianie Golden Delicious). Jonagold jest też odmianą mało wytrzymałą na mróz.

Wielkość szkód mrozowych zależy przede wszystkim od przebiegu zimy i skoków temperatury, gdyż w głębokim spoczynku nawet -30oC nie jest groźne dla tej odmiany.

– Drzewa łatwiej przemarzają, gdy zimą pojawiają się okresy ociepleń, a potem znowu temperatura spada poniżej 0oC – mówi Grzegorz Pawlicki uprawiający tą odmianę w woj. Mazowieckim. Z taką sytuacją miałem do czynienia podczas jednej z zim, kiedy po lutowym ociepleniu, w marcu temperatura spadła do -17oC. Straty mrozowe zależą też od stanowiska, dlatego należy unikać terenów nisko położonych oraz typowych zastoisk mrozowych.

Skutkiem zimy jest też pękanie pni co jest spowodowane nagrzewaniem się kory w słoneczne dni i gwałtownym wychładzaniem w czasie nocy. Po ruszeniu wegetacji przez pęknięcia kory wylewają się soki. W niektóre lata na kwaterze z drzewami odmiany ‘Jonagold’ zjawisko to jest dosyć powszechne.

Jonagold to soczyste i smakowite jabłko

Jonagold to nadal jedna z najpopularniejszych odmian jabłek w polskich sadach.

 Owocowanie

-Owoce można zbierać już w pierwszym roku po posadzeniu drzew, pod warunkiem sadzenia materiału 2-letniego z odpowiednio uformowaną koroną – dodaje Pawlicki. Przy właściwej pielęgnacji szybko dochodzi do pełni owocowania. Skłonność odmiany do przemienności powoduje, że wymaga ona regulowania owocowania poprzez przerzedzanie zawiązków. Zastosowanie podkładek karłowych ułatwia produkcję jabłek Jonagold i pozwala na gęste sadzenie kwater.

Odmiana ta zawiązuje pąki kwiatostanowe na krótkopędach, młodych 2- i 3-letnich przyrostach oraz na końcach długopędów. Kwitnie w średniej porze kwitnienia jabłoni. W lata z przymrozkami może dojść do zniszczenia pąków kwiatowych. Wielkość strat związana jest z fazą rozwojową, w jakiej znajdują się pąki. Jonagold jest triploidem, dlatego nie nadaje się na zapylacza dla innych odmian. Jako zapylacze dla niej można wymienić szereg odmian o zbliżonym terminie kwitnienia m.in.: Cortland i mutanty, Gala i mutanty, Gloster i mutanty, Idared i mutanty, Szampion i mutanty. Oprócz odmian uprawnych można też dla niej zaproponować w charakterze zapylaczy jabłonie ozdobne np. Evereste, Golden Gem czy Golden Hornet.

– Jonagold jest odmianą wielkoowocową, dlatego jej jabłka osiągają znaczne rozmiary nawet przy obfitym plonowaniu – mówi Andrzej Sarnowski sadownik z woj. Wielkopolskiego. Owoce są kulistostożkowate, z wyraźnym karbowaniem przy kielichu. Wielkość tego karbowania zależy od wielkości owocu – im większy, tym jest ono bardziej zaznaczone.

Intensywność i wielkość rumieńca jabłek odmiany Jonagold zależy od przebiegu pogody w okresie poprzedzającym zbiór oraz stosowania zabiegów poprawiających wybarwienie (np. cięcie letnie). Ordzawienia skórki występują rzadko.

W lata z silną operacją słoneczną na części owocu wystawionej na działanie słońca mogą pojawiać się oparzenia słoneczne.

Przyczyną ich powstawania mogą być szkodniki (np. pordzewiacz jabłoniowy), przymrozki tuż po kwitnieniu lub w okresie wzrostu zawiązków oraz błędy w ochronie (np. stosowanie preparatów miedziowych). Miąższ jabłek jest kremowy, średnio zwięzły, soczysty, aromatyczny, a jego smak i konsystencja są akceptowane przez konsumentów.

Czas dojrzewania

Owoce odmiany Jonagold dojrzewają pod koniec września lub na początku października, ale w niektóre lata są gotowe do zbioru już w drugiej połowie września. Związane jest to z przebiegiem pogody w okresie sezonu wegetacyjnego. Termin zbioru nie powinien być wyznaczany w oparciu o wielkość i intensywność rumieńca, ponieważ może dojść do zebrania owoców zbyt dojrzałych, które nie będą przydatne do długiego przechowywania.

– Kryterium dojrzałości zbiorczej może być wynik testu skrobiowego, który dla odmiany Jonagold wynosi 6-7 w skali 10-stopniowej – tłumaczy Wiesław Majkowski doradca sadowniczy z woj. łódzkiego. Owoce zebrane we właściwym terminie przechowują się w chłodni zwykłej przez 3-4 miesiące, a w chłodni KA około 8 miesięcy. W czasie przechowywania należy kontrolować stan owoców, aby uniknąć strat związanych z chorobami przechowalniczymi lub skierowaniem do sprzedaży jabłek przejrzałych.

Pierwszym symptomem dojrzewania owoców jest wytłuszczanie się skórki – im jest ono silniejsze tym bardziej zaawansowany w dojrzewaniu jest owoc.

Jabłka Jonagold

Jonagold wymaga zabezpieczania przed parchem i przemarzaniem zimowym.

– Jest to zjawisko pozytywne, ponieważ sprzyja ograniczaniu transpiracji i nie ma problemów marszczenia skórki jabłek – dodaje Wiesław Majkowski. Z drugiej strony zachęca to producentów do wydłużania okresu przechowywania, co prowadzi do spadku kwasowości jabłek i pogorszenia ich smaku. Sprzedaż przejrzałych jabłek wpływa niekorzystnie na postrzeganie odmiany przez konsumentów, a w konsekwencji do „śmierci” rynkowej odmiany.

Mutanty Jonagold

W całej grupie mutantów odmiany Jonagold występują wyraźne różnice w osiąganiu oczekiwanych cech jakościowych. Odmienny jest też wygląd jabłek (barwa i rodzaj rumieńca). Uprawiając kilka sportów należy je traktować jako odrębne odmiany. Dotyczy to także wyznaczania terminu zbioru. Wykorzystując w tym celu wygląd jabłek istnieje dość duże prawdopodobieństwo zbyt wczesnego zbioru mutantów o intensywnym rumieńcu i opóźnianie zbioru mutantów, których jabłka gorzej się wybarwiają.

Mutanty odmiany Jonagold podzielono na grupy, przyjmując za kryterium podziału intensywność, barwę i rodzaj rumieńca. W najprostszym z nich wyróżnia się dwie grupy: mutanty ciemnoczerwone oraz mutanty jasnoczerwone.

– Ciemnoczerwone formy uznaje się za bardzo wartościowe, ponieważ nawet w niesprzyjających warunkach ich owoce nieźle się wybarwiają, podczas gdy jasnoczerwone sporty mogą pod tym względem zawodzić – podkreśla Marek Orzelski sprzedający jabłka tej odmiany. Mają one tę przewagę, że rumieniec na owocach zaczyna pojawiać się bardzo wcześnie, często pod koniec sierpnia lub na początku września. Jest zatem odpowiednio dużo czasu na osiągnięcie odpowiedniego wybarwienia do czasu zbioru. Należy jednak zwrócić uwagę by zbytnio nie przyspieszać zbioru w sezonach korzystnych dla wybarwienia skórki.

Jonagold

Ładnie wybarwione jabłka Jonagold

Popularny Jonagored

Najbardziej rozpowszechnionym sportem Jonagold jest Jonagored. Mutant ten bardzo wcześnie trafił do polskich sadów i szybko zdobył uznanie zarówno sadowników, jak i konsumentów. Owoc tego mutanta prawie w całości pokrywa bardzo ciemny karminowo-brązowy rumieniec, na tle którego często widoczne są ciemniejsze paskowania. Należy również podkreślić, że rumieniec na owocach pojawia się bardzo wcześnie w postaci brązowawych prążków. Jest on bardzo charakterystyczny, dlatego Jonagored jest łatwy do rozpoznania w sadzie. Mniej liczną grupę stanowią mutanty jasnoczerwone. Preferuje się je wszędzie tam, gdzie wykolorowanie jabłek jest bardzo dobre, a owoce mutantów ciemnoczerwonych są zbyt ciemne. Najbardziej znanym sportem jest ‘Jonica’, która jako pierwsza z tej grupy sportów została wprowadzona do produkcji.

Polskim akcentem wśród mutantów odmiany Jonagold jest Arnika (Jonagold Arno), która w 2010 roku została wpisana do rejestru odmian. Jej owoce  pokrywa ciemny rumieniec, raczej rozmyty chociaż niekiedy na jego tle widoczne są ciemniejsze paski.

 

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony AgroFakt.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Informacje te są udostępniane naszym partnerom, z którymi współpracujemy w zakresie marketingu, reklamy i analizowania ruchu na stronie. Podmioty te mogą je łączyć z innymi informacjami, których im udzieliłeś. Kontynuując korzystanie z AgroFakt.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies wyrażasz zgodę na ich zamieszczanie w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz jednak dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies w każdym czasie. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close