Na Boże Narodzenie pierniczki – z miodem i przyprawami korzennymi
Boże Narodzenie kojarzy się z piernikami i to właśnie one miały zapewnić pomyślność w nadchodzącym roku. Najsłynniejsze od stuleci wypiekane są w Toruniu. Można je też upiec w domu i zaangażować w zdobienie całą rodzinę. Poznaj przepis na pierniczki z miodem i przyprawami korzennymi!
Pisząc o piernikach, prawdziwą zbrodnią byłoby pominięcie pierników toruńskich. To od nich rozpoczyna się historia tego, pachnącego przyprawami korzennymi, słodkiego rarytasu! Wszak nie bez powodu Toruń nazywany jest „piernikową stolicą świata”, bo toruńskie pierniki znane są na wszystkich kontynentach.
– Od początku były wykwintnym, ale i kosztownym przysmakiem, stanowiącym słodką, ekskluzywną przekąskę – opowiada Małgorzata Mikulska-Wernerowicz, kierownik Działu Historii Toruńskiego Piernikarstwa Muzeum Okręgowego w Toruniu. – Ze względu na piękne kształty i dekoracje, były chętnie wręczanym podarunkiem. Nie wszyscy jednak wiedzą, że piernik stanowił oryginalną dekorację, ozdobę stołu, a nawet pełnił funkcję lekarstwa, wojskowego prowiantu czy zasobnika przypraw.
Spis treści
Pierniczki – średniowieczny rodowód pierników
Historia toruńskich pierników sięga czasów średniowiecza. Pierwsze wzmianki o korzennych wypiekach w tym grodzie pochodzą z XIV wieku i związane są z postacią piernikarza Niclosa (Mikołaja) Czana. Znaczący rozwój rzemiosła piernikarskiego nastąpił w XVII i XVIII wieku, kiedy to pierniki wytwarzano w warsztatach prowadzonych przez mistrzów piernikarskich.
– W XIX wieku pierniki produkowano już na skalę przemysłową – kontynuuje Małgorzata Mikulska-Wernerowicz. – Do dzisiaj działa w Toruniu najstarsza w Polsce i jedna z najstarszych na świecie fabryka pierników. To Fabryka Cukiernicza „Kopernik” SA, sięgająca tradycjami roku 1763. Przez setki lat przepis na piernik był tajemnicą każdego mistrza piernikarskiego, a pierwsza opublikowana receptura na toruński piernik pochodzi dopiero z XVIII wieku. W przepisie poznajemy składniki niezbędne do wypieku toruńskiego przysmaku: miód, mąkę i przyprawy korzenne.
Świąteczne pierniki i pierniczki z powodzeniem można upiec z domu i czerpać radość już z samego ich przygotowania
Wśród aromatycznych „korzeni” znajduje się pieprz. Dziś bardzo popularny, a dawniej uznawany za „króla przypraw” . To on nadał nazwę toruńskiemu piernikowi. Słowo piernik pochodzi bowiem od staropolskiego słowa „pierny” czyli pieprzny, pikantny, ostry.
Przeczytaj również: Boże Narodzenie to święto, które rozjaśnia mrok najkrótszych dni
Ciasto na piernik musiało leżakować od świętej Katarzyny
Po zagnieceniu ciasto piernikowe poddawano procesowi leżakowania – w ciemnym, chłodnym miejscu. Im dłużej leżakowało ciasto, tym smaczniejsze powstawały pierniki.
– Jedna z legend głosi, że gdy w rodzinie mistrza piernikarskiego rodziła się córka, zagniatał on ciasto na pierniki – wyjaśnia Małgorzata Mikulska-Wernerowicz. – Ciasto to leżakowało do momentu, gdy córka wychodziła za mąż. Minimalny czas leżakowania wynosi dzisiaj około 3 tygodni. Zgodnie z piernikarską tradycją w dniu imienin patronki piernikarzy, świętej Katarzyny, czyli 25 listopada należy przygotować ciasto, z którego wypieka się pierniki na Boże Narodzenie.
Cenne zbiory Muzeum Okręgowego w Toruniu
Muzeum Okręgowe w Toruniu szczyci się jednym z największych i najcenniejszych zbiorów form do pierników. Znacząca część z tej wyjątkowej w skali polskiego muzealnictwa kolekcji, prezentowana jest w Muzeum Toruńskiego Piernika, które jest oddziałem Muzeum Okręgowego w Toruniu.
– Najbardziej zapadającą w pamięć częścią wizyty w muzealnych wnętrzach, jest praktyczna nauka tworzenia piernikowych kształtów – podsumowuje Małgorzata Mikulska-Wernerowicz. – W trakcie warsztatów uczestnicy zdobywają zarówno wiedzę, jak i praktykę w zakresie piernikarstwa: własnoręcznie formują pierniki dekoracyjne, które po wypieczeniu stanowią pamiątkę z ich wizyty w tym niezwykłym miejscu.
Pierniczki pieczone w domowym zaciszu
Przygotowania do Bożego Narodzenia powinny pachnieć przyprawami korzennymi, wydobywającymi się z piekarnika. Gdy na dworze zimno i ponuro, taki aromat rozgrzewa serce i duszę. Co ważne, w pieczenie pierniczków można zaangażować całą rodzinę, a taki wesoły rozgardiasz w kuchni sprawi, że dni staną się jaśniejsze!
Rewelacyjne pierniczki piecze Agnieszka Bieńkowska – Śliwińska z Lipna w województwie kujawsko – pomorskim.
– Zawsze ciągnęło mnie do pieczenia – zdradza Agnieszka Bieńkowska – Śliwińska. – W moim rodzinnym domu był taki podział, że ja piekłam ciasta, a moja o rok młodsza siostra przygotowywała potrawy z mięsa. Kilka lat temu zapisałam się na kurs pieczenia pierników i od tego czasu piekę je dla całej rodziny. Największym wyzwaniem są domki z piernika. Jednak w tej materii zawsze mogę liczyć na pomoc synów.
Przepis na pierniczki z miodem – składniki
- 300 g miodu
- 80 g masła
- 50 g smalcu
- 650 g mąki pszennej
- 1 przyprawa do piernika
- 1 łyżka kakao
- 100 g cukru pudru
- 1 łyżeczka sody
- 1 jajko
Miód, masło i smalec należy rozpuścić i poczekać aż masa wystygnie. Składniki sypkie trzeba wsypać do miski i połączyć z roztopionymi. Ciasto jest ciężkie do wyrobienia i najlepiej sprawdzi się do tego robot planetarny. Pierniki piecze się w temperaturze 180 stopni Celsjusza (grzałka góra dół).
– Ciasto z tego przepisu wychodzi rewelacyjne – zachwala Agnieszka Bieńkowska – Śliwińska. – Pięknie można je rozwałkować, bo jest bardzo plastyczne. Zarówno do wykrawania pierniczków, jak i elementów domków wykorzystuję foremki.
Pierniczki. Najlepszy do zdobienia jest lukier królewski
Do zdobienia pierniczków najlepszy jest lukier królewski, zrobiony z białek i cukru pudru. Przed oddzieleniem białka od żółtka należy sparzyć skorupkę jajka wrzątkiem. Białko ubija się widelcem, stopniowo dosypując cukier puder, aby uzyskać właściwą konsystencję. Można go też wykorzystać do sklejenia elementów piernikowych domków. Niektórzy sklejają je gorącym karmelem, ale tu trzeba mieć wprawę, bo można poparzyć sobie palce.
– Domki sklejam niezbyt gęstym lukrem królewskim i nie zdarza się, by jakiś element odpadł – wyjaśnia pani Agnieszka. – Wiadomo, że muszę poczekać aż spoiwo wyschnie i dopiero wówczas zabrać się za dalsze ozdabianie domków. Efekt końcowy jest najlepszą nagrodą za cierpliwość.
Tylko pozazdrościć umiejętności, ale trzeba pamiętać, że to trening czyni mistrza!
Pieczenie pierniczków to zabawa dla całej rodziny
Każdy zna toruńskie pierniki, które tak samo mocno kojarzą się z Toruniem, jak Mikołaj Kopernik. Po dziś wypiekane są z leżakującego ciasta, zyskując dzięki temu swój niezwykły smak. Pierniczki z powodzeniem można też upiec z domu i czerpać radość już z samego ich przygotowania. A jak najmłodsi w rodzinie poczują się docenieni, że mogli je własnoręcznie udekorować lukrem!
Przeczytaj również: KRUS – wyrejestrowanie z ubezpieczenia. Kiedy i jak to zrobić?
Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!
