Płyty obornikowe 2025–2027: nowe terminy, kary i umorzenie postępowań. Sprawdź, kogo dotyczą zmiany

Rząd na posiedzeniu 24 czerwca 2024 r. przyjął projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. Zakłada on, że rolnikom będzie łatwiej budować płyty obornikowe. Co dokładnie się zmieniło?

Co warto wiedzieć: Nowe przepisy obejmują gospodarstwa z hodowlą do 210 DJP. Rząd przedłużył terminy realizacji inwestycji w płyty obornikowe:

• do 31 grudnia 2025 r. dla gospodarstw 21–210 DJP,
• do 31 grudnia 2027 r. dla gospodarstw do 20 DJP.

Ponadto, rolnicy z rozpoczętymi postępowaniami mogą je umorzyć. Aby to zrobić, muszą zgłosić wniosek do MRiRW w ciągu 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie.
Dlatego warto działać szybko, by skorzystać z wydłużonego terminu i uniknąć kar.

Rolnicy będą mieli więcej czasu na inwestycje w płyty obornikowe

Najważniejsza zmiana to wydłużenie terminów na budowę płyt obornikowych lub dostosowanie już istniejących zbiorników do wymogów dotyczących przechowywania nawozów naturalnych. Terminy te są uzależnione od wielkości gospodarstwa mierzonej w DJP (duże jednostki przeliczeniowe).

Jeśli nowe prawo wejdzie w życie, to nowe terminy zakładają obowiązek budowy lub dostosowania płyt obornikowych:

• do końca 2027 r. – dla mniejszych gospodarstw posiadających do 20 DJP. To o 3 lata dłużej niż było to dotychczas zakładane;
• do końca 2025 r. – dla gospodarstw o wielkości powyżej 20 DJP, ale nie więcej niż 210 DJP. To o rok dłużej niż było to dotychczas zakładane.

Rząd częściowo wysłuchał postulatów rolników w sprawie płyt obornikowych

– To wyjście naprzeciw oczekiwaniom rolników. Nowe rozwiązania pozwolą również na sprawniejsze realizowanie inwestycji związanych z budową miejsc do przechowywania nawozów naturalnych oraz pozytywnie wpłyną na ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych – przekonuje rząd w swoim komunikacie – Projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych

Rzeczywiście, rolnicy, w tym izby rolnicze, wielokrotnie postulowali o wydłużenie terminu budowy płyt obornikowych. Trzeba jednak zauważyć, że resort rolnictwa, który odpowiada za ten projekt ustawy, nie zgodził się na wszystkie żądania samorządu rolniczego.

Podczas konsultacji społecznych nowego prawa Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR) apelowała, aby wydłużyć czas na dostosowanie płyt obornikowych także dla gospodarstw od 21 do 210 DJP do końca 2027 roku.

– W obliczu rosnących cen pasz i energii oraz pogarszającej się opłacalności produkcji zwierzęcej, zdolność kredytowa rolników uległa ograniczeniu. A to w praktyce uniemożliwiło terminowe wykonanie inwestycji. Proponowana prolongata pozwoli wszystkim gospodarstwom utrzymującym zwierzęta do 210 DJP na spokojne zakończenie prac dostosowawczych. Bez ryzyka sankcji administracyjnych i finansowych – argumentował Wiktor Szmulewicz, prezes KRIR.

Rolnik może uniknąć kary za brak, ale musi złożyć wniosek

Co do samych sankcji, to rolnicy mogą uniknąć takiej kary. Chodzi o właścicieli gospodarstw do 210 DJP, wobec których już wszczęto postępowania za brak odpowiedniej płyty obornikowej. Nowe prawo zakłada, że jeśli złożą odpowiednie zgłoszenie, to takie postępowania będą umarzane z urzędu. Rolnicy będą mieli 6 miesięcy na złożenie takiego wniosku.

We wniosku trzeba będzie jednak podać, z jakiego powodu rolnik nie zdołał wcześniej dostosować infrastruktury do wymogów Programu azotanowego. Będzie musiał także załączyć dokumenty potwierdzające rozpoczęcie działań związanych z dostosowaniem płyty obornikowej. Takim poświadczeniem będzie chociażby projekt czy umowę na prace budowlane albo potwierdzenie zgłoszenia budowy.

Ułatwienia w uzyskaniu pozwolenia na budowę płyty obornikowej

– Jedną z przyczyn niedostosowania gospodarstw do 210 DJP do wymogu wyposażenia ich w płyty obornikowe lub zbiorniki na gnojowicę są problemy z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Procedura ta najczęściej wydłużała proces przygotowania dokumentacji – podaje resort rolnictwa w uzasadnieniu projektu ustawy.

Ten problem również ma zostać rozwiązany. Zgodnie z założeniami nowe prawo pozwoli rolnikom do końca 2027 roku budować płyty obornikowe bez konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Te same ułatwienia dotyczą także budowy i szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę.

Ma to znacząco przyspieszyć realizację niezbędnych inwestycji oraz zmniejszyć obciążenia administracyjne dla rolników.

Ile gospodarstw może skorzystać na nowym prawie?

Z danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB (IERiGŻ-PIB) z 2023 r. wynika, że z nowego prawa może skorzystać niemal 200 tys. rolników. W tym:

• 150 tys. gospodarstw do 20 DJP, które muszą wybudować lub dostosować płyty obornikowe lub zbiorniki na gnojowicę;
• 47 tys. gospodarstw od 21 do 210 DJP, które muszą wybudować lub dostosować płyty obornikowe lub zbiorniki na gnojowicę.

Kiedy nowe przepisy o płytach obornikowych wejdą w życie?

– Wprowadzone uproszczenia pozwolą na szybsze i sprawniejsze realizowanie inwestycji budowlanych w gospodarstwach rolnych oraz wpłyną pozytywnie na ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych poprzez budowę odpowiednich obiektów rolniczych – zapewnia rząd.

Nowe przepisy o płytach obornikowych mają wejść w życie już dzień po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw.

Nowe terminy i warunki dla rolników

Co warto wiedzieć: Nowelizacja ustawy z 24 czerwca 2025 r. obejmuje wszystkie gospodarstwa hodowlane objęte Programem azotanowym, czyli te, które utrzymują do 210 DJP. Nowe przepisy wprowadzają dwa różne terminy dostosowawcze:

• gospodarstwa do 20 DJP mają czas na realizację inwestycji do 31 grudnia 2027 r.,
• natomiast gospodarstwa od 21 do 210 DJP muszą zakończyć dostosowanie do 31 grudnia 2025 r.

Co więcej, rolnicy, wobec których już wszczęto postępowania administracyjne, mogą złożyć wniosek o ich umorzenie. Aby to zrobić, muszą poinformować odpowiedni organ – np. Ministerstwo Rolnictwa – w ciągu 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy o potrzebie przedłużenia terminu.

Formalności uproszczone, lecz kary nadal obowiązują

Ponadto, ustawodawca zdecydował się uprościć formalności związane z inwestycjami. Do końca 2027 roku nie trzeba uzyskiwać decyzji o warunkach zabudowy przy budowie płyt obornikowych oraz zbiorników na nawozy naturalne.

Jednocześnie, zignorowanie nowych przepisów bez formalnego zgłoszenia może mieć poważne konsekwencje. Rolnik, który nie podejmie działań w wyznaczonym czasie, może zostać ukarany grzywną do 4 404,80 zł. Dodatkowo, może stracić część dopłat bezpośrednich i zostać objęty postępowaniem administracyjnym.

Obowiazek budowy płyty obornikowej w 2025 r. – kogo dotyczy?

Obowiązek budowy płyty obornikowej lub zbiornika na gnojówkę dotyczy wszystkich gospodarstw rolnych, które utrzymują zwierzęta gospodarskie i są objęte Programem azotanowym. W szczególności chodzi o gospodarstwa o obsadzie do 210 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych).

W zależności od liczby DJP, rolnicy mają różne terminy dostosowania:

• do 20 DJP – termin do 31 grudnia 2027 r.
• od 21 do 210 DJP – termin do 31 grudnia 2025 r.

Z tego powodu warto już teraz zaplanować inwestycję lub przystąpić do modernizacji obecnej infrastruktury.

Jakie kary za brak płyty obornikowej lub zbiornika na gnojowicę?

Zgodnie z przepisami Programu azotanowego oraz ustawą Prawo wodne, rolnicy, którzy nie dostosują się do obowiązujących przepisów, mogą ponieść dotkliwe konsekwencje finansowe:

• do 4 404,80 zł – za niewłaściwe przechowywanie nawozów naturalnych,
• 2 936,53 zł – za nieprzestrzeganie zasad stosowania nawozów,
• 734,13 zł – za brak planu nawożenia lub dokumentacji.

Wysokie kary za płyty obornikowe obowiązują od 1 stycznia 2025 r. Aby ich uniknąć, wystarczyło złożyć zgłoszenie o wydłużenie terminu do 28 listopada 2025 r. Brak zgłoszenia oznacza pełne stosowanie przepisów i ryzyko sankcji.

fot. ChatGPT agrofakt.pl

W rezultacie można również stracić dopłaty bezpośrednie, a ARiMR może wszcząć dodatkowe postępowanie administracyjne.

Wyniki kontroli GIOŚ – ile gospodarstw nie spełnia wymogów?

Zgodnie z danymi Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), opublikowanymi w Informatycznym Systemie Kontroli, w I kwartale 2025 roku przeprowadzono 154 kontrole w gospodarstwach rolnych oraz podmiotach przechowujących lub stosujących nawozy naturalne. W wyniku tych działań:

• w 58 przypadkach stwierdzono naruszenia przepisów,
• aż 12 z nich dotyczyło braku wymaganej infrastruktury do przechowywania nawozów naturalnych – takich jak płyty obornikowe czy zbiorniki na gnojówkę.

Nieprawidłowości te wystąpiły w gospodarstwach prowadzących chów lub hodowlę zwierząt w liczbie ≤ 210 DJP, a więc objętych obowiązkiem wynikającym z Programu azotanowego.

Kontrole IOŚ i ARiMR w gospodarstwach bez płyt na obornik

Od 1 stycznia 2025 r. Inspekcja Ochrony Środowiska (IOŚ) oraz ARiMR prowadzą kontrole w zakresie przestrzegania przepisów azotanowych.

Inspektorzy sprawdzają m.in.:

• istnienie płyt i zbiorników,
• ich pojemność i szczelność,
• lokalizację i odległości od budynków oraz cieków wodnych,
• dokumentację nawozową.

Program azotanowy – płyty, odległości i składowanie obornika

Zgodnie z Programem azotanowym:

• obornik można tymczasowo składować na polu do 6 miesięcy,
• pryzmy muszą być zlokalizowane min. 4 m od granicy działki i 30 m od zbiorników wody,
• należy stosować podkład foliowy i zabezpieczenie przed spływem.

Budowa płyty obornikowej bez decyzji WZ – formalności w 2025 roku

Projekt ustawy z czerwca 2025 r. wprowadza czasowe uproszczenia budowlane dla rolników. Do 31 grudnia 2027 r. nie jest wymagana decyzja o warunkach zabudowy (WZ) przy budowie płyt i zbiorników. Dzięki temu można skrócić czas przygotowania inwestycji i uniknąć blokad administracyjnych.

Ilu rolników dotyczy obowiązek płyt obornikowych?

Według danych MRiRW i IERiGż-PIB ponad 170 tys. gospodarstw do 210 DJP nie ma jeszcze wymaganej płyty, ok. 29 tys. nie posiada szczelnych zbiorników na gnojowicę. Łączny koszt dostosowania się do przepisów może sięgnąć 740 mln zł. To pokazuje, jak poważny i kosztowny jest problem, dlatego warto wykorzystać dodatkowy czas mądrze.

Umorzenie postępowania za brak płyty na obornik

Jeśli rolnik nie zdążył z inwestycją, a prowadzone jest wobec niego postępowanie administracyjne, może złożyć wniosek o jego umorzenie.

Zgodnie z ustawą z 24 czerwca 2025 r., postępowania dotyczące nieprzestrzegania przepisów Programu azotanowego (dla gospodarstw do 210 DJP) będą umarzane z urzędu. Rolnik musi jednak złożyć zgłoszenie za pośrednictwem specjalnego formularza udostępnionego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Biuletynie Informacji Publicznej.

Formularz ten zostanie opublikowany po wejściu w życie ustawy (następnego dnia po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw).

Płyty obornikowe – rolnicy pytają po terminie, a przepisy są jednoznaczne

Na forach rolniczych, w tym na Agrofoto, po 28 listopada 2025 r. pojawiła się fala pytań o możliwość złożenia spóźnionego zgłoszenia. Rolnicy wprost pytają o oryginalne źródła rządowe, podstawę prawną i ewentualne „furtki” w przepisach. Odpowiedzi są jednak spójne i potwierdzają oficjalne komunikaty MRiRW oraz ARiMR.

Płyty obornikowe na nowych zasadach – zgłoszenie tylko do 28 listopada

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wielokrotnie przypominało o obowiązku zgłoszenia. Komunikaty publikowano m.in. 13, 20 i 26 listopada 2025 r. na stronach rządowych. ARiMR oraz WIR jednoznacznie wskazywały, że termin 28 listopada 2025 r. jest nieprzekraczalny.

Rolnicy, którzy nie złożyli formularza w terminie, tracą prawo do wydłużonego okresu dostosowawczego. Dotyczy to zarówno gospodarstw do 20 DJP, jak i tych w przedziale 21–210 DJP. Na forach pojawia się jednoznaczne podsumowanie sytuacji: „teraz to już po ptokach”.

Jaka kara za brak płyty obornikowej – nowe stawki od 1 stycznia 2025 r.

Powtórzmy zatem, ponieważ rolnicy pytają „Jak ktoś nie zgłosił do tej pory Zgłoszenia dotyczącego odroczenia terminu na dostosowanie miejsc do przechowywania nawozów naturalnych. Termin minął 28 listopada to już nie ma na to szans ?”.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe, wyższe stawki kar za naruszenie Programu azotanowego. Wynikają one bezpośrednio z art. 109 ust. 12 ustawy – Prawo wodne oraz obwieszczenia Ministra Infrastruktury z 29 października 2024 r. (Monitor Polski, poz. 911).

Jakie kary za brak płyty obornikowej?

• 4404,80 zł za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami,
• 2936,53 zł za niewłaściwe stosowanie nawozów,
• 734,13 zł za brak dokumentacji lub planu nawożenia azotem.

Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z 23 października 2024 r. określające maksymalne stawki kar za naruszenie Programu azotanowego, obowiązujące od 1 stycznia 2025 r., w tym m.in. za nieprawidłowe przechowywanie nawozów naturalnych i brak wymaganej dokumentacji.

fot. isap.sejm.gov.pl

W praktyce oznacza to, że brak płyty obornikowej lub zbiornika o wymaganej pojemności może skutkować natychmiastową sankcją finansową podczas kontroli.

Ustawa i źródła – tutaj rolnicy szukają potwierdzenia

W dyskusjach forumowych rolnicy regularnie odwołują się do oficjalnych linków rządowych, w tym MRiRW i ARiMR. To właśnie te źródła potwierdzają, że spóźnione zgłoszenia nie są przyjmowane, a przepisy nie przewidują trybu odwoławczego.

Ustawa z 25 lipca 2025 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przechowywania nawozów naturalnych jasno wskazuje obowiązki. Brak zgłoszenia oznacza pełne stosowanie Programu azotanowego bez ulg i odroczeń.

FAQ – Płyty obornikowe na nowych zasadach

1. Do kiedy rolnicy muszą zbudować lub dostosować płytę obornikową?

   Odpowiedź: Termin zależy od wielkości gospodarstwa. Rolnicy do 20 DJP mają czas do 31 grudnia 2027 r., natomiast ci z gospodarstw 21–210 DJP – do 31 grudnia 2025 r.

2. Czy trzeba mieć pozwolenie na budowę płyty obornikowej?

   Odpowiedź: Do końca 2027 r. nie trzeba uzyskiwać decyzji o warunkach zabudowy przy budowie płyt obornikowych i zbiorników.

3. Czy można umorzyć postępowanie administracyjne?

   Odpowiedź: Tak. Rolnik może złożyć wniosek o umorzenie postępowania, jeśli zrobi to w ciągu 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie.

4. Co grozi za niedostosowanie się do przepisów?

   Odpowiedź: Rolnik może otrzymać karę do 4404,80 zł oraz stracić część dopłat bezpośrednich. Dodatkowo urząd może wszcząć postępowanie administracyjne.

5. Kogo dotyczą przepisy o płytach obornikowych?

   Odpowiedź: Wszystkich rolników posiadających gospodarstwa do 210 DJP, którzy wytwarzają nawozy naturalne.

Źródła: gov.pl, cdr.gov.pl, rcl, isap

Przeczytaj także ten artykuł: Gaz gwałtownie drożeje. „To może skutkować podwyżkami cen nawozów”

Obserwuj nas w Google News. Bądź na bieżąco!

Newsletter

Bądź na bieżąco z informacjami z rynku rolnego

Zapisz się